Waarom vliegen we nog boven zo’n gevaarlijk gebied als Oost-Oekraïne?

Vlucht MH17 vloog boven zeer onrustig gebied, zeg maar gerust oorlogsgebied. Was omvliegen niet een stuk veiliger? „Dat kost tijd en geld”, zegt luchtvaartdeskundige Benno Baksteen. „Het is ook niet nodig. Er zijn hier door strijdende partijen eerder vliegtuigen en helikopters neergehaald. Maar die vlogen allemaal op veel lagere hoogte. Die vliegen op zeg één tot twee kilometer hoogte, terwijl een verkeersvliegtuig op deze route tien tot twaalf kilometer hoog vliegt.”

De internationale luchtveiligheidsorganisatie IATA verklaarde dat het vliegtuig niet door verboden gebied vloog. Dit luchtruim was open, zij het boven zeven kilometer hoogte. Steven Verhagen, voorzitter van de Vereniging Nederlandse Verkeersvliegers, zegt dat in zo’n geval elke luchtvaartmaatschappij zelf een afweging maakt om wel of niet door onveilig gebied te vliegen. „Er zijn wel meer brandhaarden of situaties denkbaar waar maatschappijen overheen moeten. Denk aan Mali, of delen van het Midden-Oosten. Op basis van informatie van onder meer inlichtingendiensten besluit een maatschappij of het wel of niet veilig genoeg is om overheen te vliegen.” Voor sommige gebieden bekijkt men dat per dag opnieuw, zegt Verhagen. „Als dit vliegtuig nu inderdaad neergeschoten blijkt te zijn, dan is ergens een afweging niet goed gemaakt.”

Er zijn een hoop gebieden in de wereld waar delen van het luchtruim zijn afgesloten, zegt Verhagen. „Rond militaire zones bijvoorbeeld, en soms mag er enkel boven bepaalde hoogte worden gevlogen, zoals hier het geval is. Dat wordt dan bepaald op basis van kennis van de wapens die voorhanden zijn en hun bereik.”

Het luchtruim boven Oekraïne is een drukke route. Vanuit Amsterdam naar Kuala Lumpur, maar ook vanuit bijvoorbeeld Londen naar Singapore. Verhagen: „Vanuit het westen van Europa is het logisch dat je ergens een keer over Oekraïne heen komt richting Azië. Je probeert de kortste, de veiligste en de goedkoopste route te kiezen.”