Vergeet Sziget. Ga naar déze Hongaarse festivals

Het Sziget-festival is nu zowateen enclave voor Nederlanders, Belgen en Duitsers . Waar in Hongarije moet je dan wel zijn?

Ze belooft groter te worden dan ooit tevoren, de migratie van Europese festivalgangers naar het Hongaarse Sziget (11-18 augustus), ‘eiland van de vrijheid’ in de Donau. Het exuberante muziek- en kunstenfestijn dat Boedapest mee transformeerde van topbestemming voor geriatrische toeristen tot Europese feestmetropool, raakt voor het eerst in zijn geschiedenis wellicht uitverkocht, aldus de organisatie.

Szigets internationale populariteit en zakelijk gedreven groei lokken bij hippe locals weleens de reactie uit dat het een enclave voor Nederlanders, Belgen en Duitsers geworden is. Hongaren zou je er niet meer zien, behalve dan achter de bakplaat in de hamburgertent. Dat is wat overdreven zegt Csada Gergely, redacteur voor muziekmagazine Recorder. „Maar het is waar dat Hongaren meestal niet voor een week gaan, maar dagpassen kopen. Het is best duur geworden.” Erg is dat niet, aldus Gergely, want sinds enkele jaren bestaat een overvloed aan goede alternatieven. Hongarije heeft dezer dagen een festivalcultuur die breed varieert tussen hypercommercieel en compromisloos underground, heftig en gemoedelijk.

Dus: waarheen als er straks geen kaartjes meer meer over zijn of Sziget je te massaal is?

Alternativo? Vertrek nu en je bent op tijd voor op Bánkitó

Voor Volt en Balaton Sound, de twee andere megafestivals én Sziget-dependances, is het te laat. Maar wie nu vertrekt, is op tijd voor Bánkitó, net buiten Boedapest. „Een ontmoetingspunt voor de alternativo’s van de hoofdstad”, zegt Gergely. Aan de oevers van een waterreservoir net buiten de stad verzamelen nieuwe en oude culthelden van de Boedapester indie-scene zich voor een muziekfeest in de sfeer van een excentrieke zomer-BBQ.

Rakéta heeft wat weg van een uit de kluiten gewassen huisfeest

Wie bleeding edge wil, kan volgende week naar Rakéta, een 7-dagen durend gratis festival dat elke dag van locatie wisselt in Boedapest. Csada Gergely, redacteur voor muziekmagazine Recorder: „Dit is het interessantste evenement van het moment. Hier spelen enkel bands die echt helemaal fresh zijn.” Rakéta begon in 2012 als een uitvloeisel van Boedapests plots ontstane lo fi-scene, legt organisator en muzikant Ádám Lang uit. „Voor 2010 was de indie-scene hier echt saai. Toen begon één meisje met een drumcomputer, een goedkope gitaar en het computerprogramma Mixcraft liedjes te mixen in haar slaapkamer. Ze zette het op Tumblr, onder de naam Piresian Beach, het werd opgepikt door andere websites en plots begonnen een heleboel mensen hetzelfde te doen.” Met breder succes dan verwacht: dezer dagen luisteren ook de lui van MGMT naar Route 8, één van de lokale lo-fi grootheden. Rakéta’s oorspronkelijke roots beletten Lang niet om het programma vandaag uit te breiden tot punk, metal en een breed spectrum aan elektronische muziek. Lang: „Tegenwoordig is er veel interessante house in Boedapest. En ik ben nog op zoek naar hip hop-acts. Maar voorlopig heb ik nog niet echt iets gevonden dat nieuw én interessant is.” En de sfeer? „Die ligt ergens tussen een club-optreden en een groot huisfeest."

Op plekken als Rakéta schudt Hongarije haar recente muzikale verleden van zich af, zegt Gergely. „We hadden hier lang een probleem. Sinds het bluesrock-tijdperk was het idee blijven bestaan dat alleen een echte virtuoos een goeie muzikant kan zijn. Igényes muziek noemen we dat: technisch heel veeleisend, maar muzikaal niet zo spannend. Maar nu zijn er een boel nieuwe bands die allesbehalve igényes zijn. En ze spelen op zo veel plaatsen.”

Straatmuziek in een lieflijk stadje (bij het Balaton-meer!)

Het Straatmuziekfestival van Veszprem, een lieflijk stadje dichtbij het Balaton-meer heeft een lange en eclectische lijst van acts die elke dag op een andere plek optreden, doorgaans met feestelijk resultaat. Dit jaar dingen ook de Groningse folkpunkers van Town of Saints mee naar de jury- en publieksprijzen van 500.000 forint (1600 euro).

Op Ozora kun je euforisch raven en verdwalen in een labyrint

Ozora, een ‘psychedelische tribale bijeenkomst’, ontstond uit het Solipse-festival van 1999, toen 20.000 mensen samenkwamen om de totale zonsverduistering te vieren met goa trance, een ervaring die op de gespecialiseerde forums nog steeds emotioneel naverteld wordt. Je kan hier tegenwoordig veel meer dan euforisch raven. Slechts een minieme greep uit het aanbod aan nevenactiviteiten: verdwalen in een maïslabyrint, vuurdansen en pseudowetenschappelijke geneeswijzen ondergaan in de Dragon Agora. Twee jaar geleden moest Ozora afrekenen met een drug-razzia, vorig jaar controleerde de politie nadrukkelijk. Sindsdien heeft de festivalsite een luikje met legale updates.

Geen festivalchaos maar sereen genot tijdens Ördögkatlan

Afkicken van de festivalchaos doe je meer naar het zuiden. Tussen de wijngaarden van de Villány-streek vind je Ördögkatlan (Duivelsketel), een grote bijeenkomst op een ‘menselijke schaal’. Theater kijken, spoken word en muziek luisteren of gewoon rondhangen: sereen genot is hier het doel. Ördögkatlan gaat prat op het feit dat de omliggende podia niet tegen elkaar opboksen met hun geluidsinstallaties, lichtvervuiling afwezig is en de artiesten na hun optreden blijven rondhangen om na te drinken met het publiek.

Ultrahang, voor wie openstaat voor experimentele muziek

Wie aan het einde van het festivalseizoen vitaliteit over heeft, kan eind september nog naar Ultrahang (Ultrasound) Muziekjournalist Gergely: „Als je een beetje openstaat voor experimentele muziek tenminste.” Ultrahang is een evenement met een flinke geschiedenis dat kort geleden nieuw leven ingeblazen werd, zegt hij. Het plaatst artiesten uit erg verschillende genres bewust bij elkaar in de programmering zodat „het publiek muziek te horen krijgt die hij of zij niet intentioneel wou horen”. Bescheiden doel: „Het brengen van een nieuw soort vreugde.”