Philips - de topvrouw die weg moest en de topman die het overnam

Foto iStock

UPDATE: Minder winst en dalende omzet voor Philips

De nettowinst van Philips is het afgelopen kwartaal met een kwart gedaald tot 243 miljoen euro in vergelijking met dezelfde periode vorig jaar. De omzet daalde met 6 procent naar 5,63 miljard euro. Dat heeft Philips vandaag voorbeurs bekendgemaakt.

Philips zit met “de kop in de wind”, heeft last van “zachte markten” en negatieve valuta-effecten, zegt CEO Frans van Houten in een persbericht. Een tegenvaller is ook de sluiting van een medische fabriek in Cleveland, Ohio eerder dit jaar op last van de Amerikaanse gezondheidsinspectie. De omzet in de medische divisie, de grootste tak van Philips, kromp het afgelopen jaar 10 procent naar 2,1 miljard euro. Philips gaf eerder deze maand al een winstwaarschuwing voor deze divisie.

De omzet in de lichtdivisie daalde het afgelopen jaar 5 procent naar 1,9 miljard euro. De verkoop van led-verlichting bleef groeien en omvat nu 36 procent van de lichtdivisie, een jaar geleden nog 25 procent. Eind vorige maand kondigde Philips aan dat het Lumileds, de Amerikaanse dochter die led-chips fabriceert, wil verkopen.

Het zal ook Deborah DiSanzo, tot voor kort topvrouw van de Healthcare divisie van Philips, wat rauw op het dak zijn gevallen. Vandaag presenteert het electronicaconcern zijn halfjaarcijfers, twee weken terug werden beleggers vast gewaarschuwd. De winst voor de voor Philips zeer belangrijke Healthcare-tak, dat onder andere ziekenhuisscanners maakt, zal lager uitvallen dan verwacht.

Máár: geen reden tot paniek. Er is direct actie ondernemen, liet Philips-topman Frans van Houten in hetzelfde bericht weten. DiSanzo is opzij geschoven. Omdat, onder haar leiding, “de bedrijfsvoering niet snel genoeg meeveranderde met veranderende vragen uit de markt”. Vanaf nu gaat de baas zelf over de divisie. Wat ging er allemaal mis?

Gaat het zo slecht met Healthcare?

Dat valt mee. De gezondheidstak - die goed is voor ruim 40 procent van de totale omzet - is nog altijd winstgevend. Maar de resultaten vallen tegen. Zo daalde de omzet vorig jaar van 9,98 miljard euro naar 9,57 miljard. Het eerste kwartaal van dit jaar was weinig beter: de omzet daalde met 8 procent, de winst met ruim 30 procent.

En dat terwijl onder leiding Van Houten juist vol is ingezet op de medische divisie. Sinds zijn aantreden in 2011 heeft de topman flink gesneden in bedrijfsonderdelen van Philips. Geen koptelefoons of mp3-spelers meer. De focus ligt nu volledig op licht, verzorgingsproducten én medische apparatuur.

Toch is het Philips nog niet gelukt concurrenten Siemens en General Electric als producent van CT-scans achter zich te laten. Ook het afgelopen kwartaal niet. Het bedrijf waarschuwde laatst dat de winst voor aftrek van rente en belastingen blijft steken rond de 220 miljoen euro. Flink lager dan de 258 miljoen waar analisten vanuit gingen.

Hoe komt dat?

Om te beginnen: koersschommelingen. “Valutaire tegenwind”, zoals ze dat bij Philips noemen. Plus een tegenvallende vraag vanuit Rusland (door het conflict met Oekraïne) en China (waar groeitempo achterblijft). Toch is dat op het moment niet het grootste probleem van Healthcare. Dat zit overzees, in de Verenigde Staten.

“De VS is de belangrijkste afzetmarkt voor Philips”, zegt Marc Hesselink, analist bij ABN AMRO. “Maar die markt is al een tijd vrij zwak.” De oorzaak: Obamacare.

“Ziekenhuizen en zorginstellingen zijn gestopt met investeringen tot de hervormingen van het zorgsysteem achter de rug zouden zijn. Ook nu dat zover is, zijn ze nog steeds terughoudend.”

Van Houten juist had verwacht meer orders binnen te halen door Obamacare. Die stijgende vraag blijft uit, mede doordat veel ziekenhuizen zijn gaan fuseren in plaats van moderniseren.

Dan is er nog Cleveland. Op last van de Amerikaanse gezondheidsinspectiedienst heeft Philips daar een fabriek voor medische scanapparatuur de afgelopen maanden stilgelegd. De productie is inmiddels weer hervat, maar de geleden schade is aanzienlijk: ruim 70 miljoen euro.

En daarom moest DiSanzo weg?

De situatie met de fabriek heeft wel meegespeeld, ja. Natuurlijk, de resultaten waren “teleurstellend”. Maar het Cleveland-verhaal heeft DiSanzo in een extra lastige positie gebracht. Dat er problemen waren met die fabriek, was al in 2011 bekend. De vraag is of zij genoeg heeft gedaan om de sluiting begin dit jaar te voorkomen.

Foto Philips

De Amerikaanse DiSanzo werkte al jaren voor Philips Healthcare toen zij in 2012 door Van Houten zelf werd benoemd als nieuwe leidinggevende. “Ze heeft veel goede dingen voor de divisie gedaan”, zegt David Vos, analist bij Barclays. “Onder investeerders was ze gerespecteerd.” Dat ze nu alsnog het veld moet ruimen, zegt vooral iets over hoe belangrijk Healthcare voor Philips is.

Niet alleen vanwege de achterblijvende vraag vanuit de VS en Europa. In de financiële markt klinken geluiden dat de Chinese overheid overweegt lokale bedrijven in de zorgindustrie te gaan prefereren boven Westerse. Een vrees die onlangs nog door de topman van Siemens in China is uitgesproken. Vos: “China is de spil in de groei van Philips. Misschien dat Van Houten ook daarom zelf in control wil zijn.”

Analisten hebben er in ieder geval wel vertrouwen in. De baas heeft het nu immers voor het zeggen.