Rutte zal ‘niet rusten’ voordat daders berecht zijn - 193 Nederlanders zijn omgekomen

Nieuw liveblog over vliegramp

We zijn een nieuw liveblog begonnen over de vliegramp. Volg de laatste ontwikkelingen hier.

Liveblog sluit voor vandaag

Wij gaan het liveblog over de ontwikkelingen rond de vliegramp van vlucht MH17 afsluiten. Hieronder nog een kleine samenvatting van de afgelopen dag. Bedankt voor het volgen van nrc.nl in de nasleep van deze verschrikkelijke gebeurtenis.

  • Het aantal Nederlandse doden na de vliegramp van vlucht MH17 van Malaysia Airlines is naar boven bijgesteld: volgens het ministerie van Buitenlandse Zaken zijn 193 Nederlanders omgekomen.
  • Het overzicht van de slachtoffers zoals nu bekend: Nederland (192), Maleisië (44), Australië (27), Indonesië (12), Groot-Brittannië (10), België (4), Duitsland (4), Filipijnen (3), Canada (1) en Nieuw-Zeeland (1)
  • De dertig OVSE-waarnemers werden vanavond op de plek van de ramp door rebellen beperkt in hun bewegingsvrijheid. Wat voor gevolgen dit zal hebben voor het forensische onderzoek ter plaatse moet nog blijken. Ook werd er nog steeds gevochten in de regio.
  • Het Oekraïense leger heroverde vannacht een deel van het door rebellen bezette Loehansk.
  • Frans Timmermans is inmiddels gearriveerd in Oekraïne om toe te zien op een onafhankelijk onderzoek naar de vliegramp én de toedracht.
  • De pro-Russische separatisten, Rusland en Oekraïne spelen elkaar de zwartepiet toe over het neerschieten van vlucht MH17. Volgens president Obama werd een luchtdoelraket afgeschoten op het vliegtuig vanuit gebied bezet door rebellen en is Rusland ook schuldig vanwege escalatie van de situatie in de regio.
  • Premier Mark Rutte liet vanmiddag in een persconferentie weten niet te willen rusten met het vinden van de daders, mocht vlucht MH17 inderdaad neergehaald zijn.
  • 'Internationale Burgerluchtvaartorganisatie niet verantwoordelijk voor waarschuwingen veiligheid'

    De Internationale Burgerluchtvaartorganisatie (ICAO ), onderdeel van de Verenigde Naties, is niet verantwoordelijk voor het het waarschuwen voor de gevaren van militaire conflicten voor vliegverkeer. Dat liet een woordvoerder vandaag weten, schrijft persbureau Reuters. De organisatie ligt onder vuur na de vliegramp van vlucht MH170.

    "Het is de verantwoordelijkheid van onze lidstaten om anderen te informeren over potentiële gevaren voor vliegverkeer", zei ICAO-woordvoerder Anthony Philbin. Ook niet over de gevaren van raketten in de regio benadrukte hij expliciet. De Maleisische autoriteiten meldden eerder dat ICAO een vliegroute over het oosten van Oekraïne had afgesloten na de ramp met vlucht MH170.

    'Gesprekken tussen Russen en rebellen over raketten'

    De Oekraïense veiligheidsdienst heeft nieuwe audiofragmenten vrijgegeven met vermeende - onderschepte -telefoongesprekken tussen separatisten in het oosten van het land met leden van de Russische veiligheidsdiensten. Zij zouden hier spreken over het verplaatsen van de Buk-raketsystemen en het gebruik ervan, meldt Foreign Policy in een eigen liveblog. Hieronder is het fragment te zien en te beluisteren:

    Oekraïense leger verovert deel Luhansk

    Oekraïense soldaten zouden een deel van de oostelijke stad Luhansk hebben veroverd op de pro-Russische separatisten. Dat meldt Reuters op basis van een verklaring op de website van president Petro Porosjenko. De afgelopen dagen kwamen in het gebied meer dan veertig burgers om bij gevechten tussen separatisten en het leger.

    Propaganda-oorlog rond MH17 ook op Wikipedia

    Op de Russische Wikipedia-pagina over vliegrampen wordt geprobeerd pro-Russische separatisten én de Oekraïense autoriteiten de schuld in de schoenen te schuiven. Vox meldt dat er vanochtend verdachte wijzigingen werden gemaakt door VGTRK, een Russische staatsomroep, die de regering in Kiev de schuld gaf van het neerschieten van MH17. Eerder zou een IP-adres in Kiev de separatisten de schuld hebben gegeven.

    Dit is wat we nu weten

    De ontwikkelingen rond vlucht MH17 van Malaysia Airlines volgden elkaar rap op. Dit is een kleine samenvatting van de afgelopen paar uur:

  • Het aantal Nederlandse doden na de vliegramp van vlucht MH17 van Malaysia Airlines is gestegen naar 192. De nationaliteiten van vier nog onbekende slachtoffers werden vandaag achterhaald.
  • Een bijgewerkt overzicht van de slachtoffers: Nederland (192), Maleisië (44), Australië (27), Indonesië (12), Groot-Brittannië (10), België (4), Duitsland (4), Filipijnen (3), Canada (1) en Nieuw-Zeeland (1)
  • Dat vlucht MH17 is neergeschoten staat vrijwel zeker vast. Wie de schuldige is, blijft voorlopig onduidelijk. Al liet president Obama vanmiddag weten dat Amerika bewijs in handen heeft dat de vliegramp veroorzaakt is door een luchtdoelraket afkomstig uit gebied gecontroleerd door pro-Russische separatisten. Die ontkennen betrokkenheid, net als Rusland.
  • Frans Timmermans is vanavond aangekomen in Kiev. De minister van Buitenlandse Zaken wil er persoonlijk op toezien dat het onderzoek op de rampplek onafhankelijk wordt uitgevoerd. Een woordvoerder van de OVSE meldde eerder aan nrc.nl dat de aanwezige waarnemers en forensische experts beperkt worden in hun bewegingsvrijheid. Daarnaast wordt in het rampgebied nog gevochten.
  • Interpol stuurt de komende 48 uur ook een crisisteam naar de plek van de ramp om te helpen bij de identificatie van de slachtoffers.
  • Het is onduidelijk waar de inmiddels 181 geborgen lichamen van de slachtoffers van de vliegramp heen worden gebracht. Tegenstrijdige berichten spreken van Charkov of Marioepoel.
  • Premier Mark Rutte liet vanmiddag in een persconferentie weten niet te willen rusten met het vinden van de daders, mocht vlucht MH17 inderdaad neergehaald zijn.
  • De gitzwarte getallen

    De passagierslijst is nu compleet. Dit zijn de 298 mensen die gisteren omkwamen, nadat iemand hun vliegtuig uit de lucht schoot boven conflictgebied in Oekraïne:

    192 Nederlanders, van wie één die ook een Amerikaans paspoort had
    44 Maleisiërs, onder wie 15 bemanningsleden
    27 Australiërs
    12 Indonesiërs
    10 Britten, van wie er één ook een Zuid-Afrikaans paspoort had
    4 Duitsers
    4 Belgen
    3 Filippijnen
    1 Canadees
    1 Nieuw-Zeeland

    '192 Nederlanders'

    Aan boord van het ramptoestel zaten 192 Nederlanders. Alle passagiers zijn geïdentificeerd, bevestigt een woordvoerder van Malaysia Airlines na berichtgeving van RTL Nieuws. De nationaliteit van 4 passagiers was tot nu toe nog onbekend.

    Lichamen naar Marioepol of Charkov?

    De lichamen die tot nu toe zijn geborgen (ten minste 181) worden overgebracht naar Charkov, waar de regering in Kiev de macht in handen heeft. Daar zullen de lichamen worden geïdentificeerd, zegt althans het Oekraïense ministerie van Buitenlandse Zaken. Rebellenleider Andrej Poergin zei echter dat de lichamen worden overgebracht naar Marioepol, de stad aan de Zwarte Zee die eveneens in handen is van de regering.

    Timmermans aangekomen

    Minister van Buitenlandse Zaken Frans Timmermans is aangekomen in Kiev. Dat heeft zijn woordvoerder bevestigd aan persbureau Novum.

    De minister wil naar zeggen met eigen ogen zien of onderzoekers het gebied van de vliegramp in het oosten van Oekraïne vrij in kunnen en wil erop toezien dat er onafhankelijk naar de kwestie wordt gekeken. Er bestaan echter zorgen over of de veiligheid van de meegereisde forensisch experts en de onderzoekers van de Onderzoeksraad voor Veiligheid kan worden gegarandeerd.

    Een BUK-systeem bestuur je niet zomaar

    Hoewel zo goed als vaststaat dat vlucht MH17 uit de lucht werd geschoten door een luchtdoelraket, bestaat nog grote onduidelijkheid over de daders en hun motieven. De VS en Oekraïne zeggen aanwijzingen te hebben dat de ramp het werk was van pro-Russische separatisten, die gebruik maakten van Russisch materieel. Maar het soort BUK-raketsysteem dat vermoedelijk gebruikt is, bestuur je niet zomaar, als ongetrainde rebel:

    Twitter avatar KevinRothrock Kevin Rothrock In which @abunin challenges the theory that Ukrainian rebels were able to operate a Buk missile system. #FlightMH17 http://t.co/7npSe9Wvjd

    Nieuwe sancties?

    De nieuwe, aangescherpte sancties tegen Rusland waren nog geen dag oud toen de Boeing 777-200 van Malaysia Airlines uit de lucht werd geschoten. Nu overwegen Amerikaanse politici om de sancties nog verder uit te breiden. Dat meldt persbureau Reuters op gezag van senator Chris Murphy, die dit weekend collega's wil bellen om het te hebben over nieuwe strafmaatregelen.

    Interpol stuurt ook mensen

    Interpol heeft bekendgemaakt binnen 48 uur een crisisteam naar de plek van de ramp te sturen dat gaat helpen slachtoffers van de vliegtuigcrash van vlucht MH17 te identificeren. Het zogenoemde Incident Response Team (IRT) werd eerder ingezet na de tsunami in 2004 en de aardbeving in Haïti in 2010. Ook hielp het slachtoffers te identificeren van het neergestorte Air France vliegtuig dat op weg was naar Rio de Janeiro in 2009.

    Rebel stapt op

    Een van de politieke leiders van de separatisten in het Oekraïense Donetsk heeft vandaag zijn ontslag ingediend. Dat meldt het Russische persbureau Interfax. Denis Poesjilin was de voorzitter van het parlement van de eenzijdig uitgeroepen Volksrepubliek van Donetsk. Poesjilin zit volgens Interfax inmiddels in Moskou en heeft zijn ontslag in een brief aan de vicevoorzitter bekendgemaakt. Een reden voor zijn ontslag gaf Poesjilin niet. (Novum)

    Geen sprake van bestand

    In de regio waar gisteren vlucht MH17 uit de lucht werd geschoten is geen sprake van een staakt-het-vuren. Verschillende journalisten in het rampgebied maakten vandaag melding van aanhoudende gevechten. Het is dan ook de vraag hoe de veiligheid van onafhankelijke onderzoekers, waarnemers en hulpverleners kan worden gegarandeerd.

    "Sommige rebellenleiders hebben toestemming gegeven om hulpverleners hun werk te laten doen", zegt NRC-correspondent Roeland Termote vanuit Kiev. "Maar rebellengroepen vechten ook onder elkaar. De garantie van de één betekent niet dat je een paar roadblocks verder nog veilig bent"

    OVSE bevestigt schoten bij rampgebied

    Een woordvoerder van de OVSE heeft zojuist aan nrc.nl bevestigd dat er in het rampgebied door rebellen schoten zijn gelost in de lucht. De precieze aanleiding is niet bekend, waarschijnlijk ging het om waarschuwingsschoten. Wel meldt de zegsvrouw dat de ongeveer dertig OVSE-waarnemers die ter plaatse waren veel minder bewegingsvrijheid kregen dan verwacht. In plaats van de afgesproken 2 kilometer, kregen de monitors toegang tot een straal van slechts 200 meter van het rampgebied. Na zo'n 75 minuten zijn ze teruggekeerd naar Donetsk. Volgens de woordvoerder is dat ongeveer hoe lang ze aanvankelijk van plan waren te blijven. Het OVSE-team zou niet zijn gedwongen om te vertrekken. Morgen keren ze terug, ze hopen dan meer bewegingsvrijheid te krijgen.

    De nationale tragedie raakt alle Nederlanders. "Bij een ramp van de omvang van die met de Malaysian-vlucht naar Kuala Lumpur weet je bijna zeker dat je een van de slachtoffers zult kennen, al is het maar via een gezamenlijke kennis", schrijft restaurantrecensent Ronald Hoeben.

    Maar in het geval van Jenny Loh en haar man Popo Fan zullen het vele honderden zijn die een vriend en een vriendin moeten missen. Jenny en Popo hadden namelijk een restaurant en wel een heel bijzonder restaurant. Asian Glories in Rotterdam was een thuishaven voor iedereen die van lekker eten houdt en er kwaliteit in weet te herkennen.

    Lees hier het hele stuk op ons kookblog: In memoriam Asian Glories

    'OVSE-waarnemers gehinderd'

    Er is onduidelijkheid over de situatie op de plek waar de brokstukken van vlucht MH17 worden onderzocht. Onder meer The Guardian meldt dat OVSE-inspecteurs worden gehinderd in hun werk.

    Twitter avatar shaunwalker7 Shaun Walker .@HarrietSalem at crash site: OSCE denied access by armed separatists; say bodies are starting to bloat and decay, expert team needed fast

    De separatisten zouden zelfs schoten hebben gelost

    Twitter avatar TerryMoran Terry Moran BREAKING: Shots fired by rebels at international team of investigators (OSCE) in Ukraine as they approach plane wreckage, via @KiritRadia

    De BBC en AFP berichtten eerder juist dat het team van de OVSE na een korte discussie ongehinderd het rampgebied in mocht.

    Koning tekent condoleanceregister

    Koning Willem-Alexander en koningin Maxima tekenden vanavond het condoleanceregister op het ministerie van Veiligheid en Justitie.

    Foto ANP / Evert-Jan Daniels

    De boodschap van koning Willem-Alexander en koningin Maxima. Foto ANP / Royal Images / Bart Maat

    Gisteren waren er in de uren nadat het nieuws van de vliegramp bekend werd berichten dat er zo'n twintig Amerikanen aan boord zaten. Dat bericht bleek niet te kloppen. Op de passagierslijst stonden geen mensen met een Amerikaans paspoort. Vanavond bleek dat in elk geval één passagier de Nederlandse en de Amerikaanse nationaliteit had.

    Twitter avatar statedeptspox Jen Psaki Thoughts and prayers go out to all families of Malaysia flight victims including family of Quinn Lucas Schansman, a dual Dutch-U.S. citizen.

    De Nederlandse ambassadeur van de VN Karel van Oosterom sprak eerder vanavond tot de Veiligheidsraad. Minister Frans Timmermans van Buitenlandse Zaken heeft de toespraak die hij eerder vandaag heeft geschreven, gedeeld:

    VS wijzen vinger

    President Obama zei tijdens zijn toespraak vanavond dat de VS bewijs hebben dat de vliegramp is veroorzaakt door pro-Russische separatisten. Dat meldt persbureau AP. Hij wees ook met de beschuldigende vinger naar Rusland, dat de separatisten steunt. Volgens Obama is er bewijs dat vlucht MH17 van Malaysia Airlines door een luchtafweersysteem uit de lucht is geschoten, en dat de raket werd afgevuurd in een gebied dat in handen is van de separatisten.

    "Dit is ook niet het eerste vliegtuig dat ze hebben neergehaald", zei Obama. "Ze hebben een transportvliegtuig en een helikopter neergeschoten en hebben de verantwoordelijkheid opgeëist voor de crash van een gevechtsvliegtuig. We weten dat ze gesteund worden door de Russen, onder meer met luchtafweergeschut."

    De Nederlandse ambassadeur bij de Verenigde Naties, Karel van Oosterom, heeft zojuist ook gesproken.

    Twitter avatar JuurdEijsvoogel Juurd Eijsvoogel NLse VN-ambassadeur @KvanOosterom in V-raad: we are a nation in shock and in tears. But also united in our determination to seek the truth

    Twitter avatar JuurdEijsvoogel Juurd Eijsvoogel NL in V-raad: mijn land zal niet rusten tot recht is gedaan

    Obama

    Obama houdt nu een toespraak over de ramp. Hij zei dat de Boeing 777 uit de lucht is geschoten vanuit door rebellen gecontroleerd gebied in Oekraïne. Hij liet ook weten dat het Amerikaanse volk meeleeft met de Nederlandse bevolking.

    In Beeld

    De In Beeld-serie van vandaag staat in het teken van de ramp met vlucht MH17. Bekijk hier de foto's van kaarsen, bloemen en de momenten van stilte voor de slachtoffers.

    Van der Laan onderbreekt vakantie

    De Amsterdamse burgemeester Eberhard van der Laan onderbreekt zijn vakantie vanwege de vliegtuigramp. De crash heeft hem zeer geschokt en hij wil namens het college, de gemeenteraad en 'alle Amsterdammers' zijn medeleven uitspreken, laat de gemeente vrijdag weten.

    Onder de slachtoffers zijn ook Amsterdammers en mensen die voor onze stad werken, al is dit nog niet officieel bevestigd. Aanvullend op wat het Rijk al doet, zal vanuit de gemeente Amsterdam onze aandacht en zorg gericht zijn op de nabestaanden van de slachtoffers.

    OVSE aangekomen

    Een dertigtal inspecteurs van de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa is zojuist aangekomen in het rampgebied, dat rebellen in handen hebben. Na een korte discussie met de pro-Russische separatisten ter plaatse, mochten de inspecteurs het terrein op, meldt een journalist van persbureau AFP.

    Twitter avatar BBCDanielS Daniel Sandford The first OSCE team is also here http://t.co/LKPGcLwu0H

    Rutte tekent condoleanceregister

    Rutte tekent het condoleanceregister in de hal van het ministerie van Veiligheid en Justitie, na afloop van de persconferentie. Foto ANP / Bart Maat


    Twitter avatar Natalie_Kabul Natalie Righton 'Het land, het kabinet, ik persoonlijk leef zéér met u mee', schrijft Rutte in condoleanceregister http://t.co/9pjR7v5Eq5

    condoleanceregister

    VN-Veiligheidsraad wil internationaal onderzoek

    De VN-Veiligheidsraad praat momenteel over Oekraïne en het neergehaalde vliegtuig van Malaysia Airlines (livestream hier).

    Onze diplomatiek redacteur Juurd Eijsvoogel volgt de vergadering op de voet:



    VN-Veiligheidsraad

    Rutte met vuisten op tafel: onderste steen boven

    Rutte sloeg met zijn vuisten op tafel en herhaalde: de onderste steen moet boven komen. Rutte heeft contact met de nabestaanden. Daar worden later vandaag nog mededelingen over gedaan, zei hij zojuist in een persconferentie. Koning Willem-Alexander en koningin Máxima tekenen vanavond om 17.30 uur het condoleanceregister op het ministerie van Veiligheid en Justitie.

    Frans Timmermans (Buitenlandse Zaken) reist vanavond nog af naar Kiev.

    Mark Rutte

    Rutte: als dit een aanslag is, dan zet ik me er persoonlijk voor in dat de daders berecht worden

    Bijdrage van Rutte in hoofdlijnen:

    • De omvang van de dramatische gebeurtenissen van gisteren ontvouwt zich vandaag.
    • Nederland is geschokt door deze intens dramatische gebeurtenis.
    • Ik ga niets kwalificeren, ik blijf bij de feiten. Het is zeer waarschijnlijk dat hier sprake is van een aanslag door middel van een raket vanaf de grond.
    • Het lijkt erop dat de MH17 is neergeschoten.
    • Kabinet wil met onafhankelijk onderzoek duidelijkheid krijgen.
    • Ook Rusland dringt aan op onafhankelijk, internationaal onderzoek, zo verzekerde Poetin telefonisch.
    • Laat één ding glashelder zijn: we willen de onderste steen bovenkrijgen.
    • Als duidelijk wordt dat dit toestel is neergehaald, dan zal ik mij er persoonlijk voor inzetten dat de daders worden opgespoord en berecht worden. Eerder zullen wij niet rusten. Dat zijn we de onschuldige slachtoffers en nabestaanden verplicht.

    Mark Rutte

    VN-Veiligheidsraad praat over Oekraïne

    Volg hier live de Veiligheidsraad over Oekraïne en het neergehaalde vliegtuig van Malaysia Airlines:

    VN-Veiligheidsraad

    Maleisië beleeft tweede vliegramp in een half jaar

    Een vreselijke speling van het lot. Een Australische vrouw verloor eerder haar broer, die in maart spoorloos verdween met vlucht MH370. Gisteren verloor ze haar stiefdochter, die op de MH17 zat. Lees hier verder.

    In maart verdween een Boeing 777 met 239 inzittenden spoorloos op weg van Kuala Lumpur naar Beijing. Gisteren beleefde Maleisië zijn tweede vliegramp in een half jaar tijd.

    Onze correspondent, Melle Garschagen, vanuit Kuala Lumpur:

    Weer lopen de stewardessen van Malaysia Airlines met rode ogen door de vertrekhal naar hun vliegtuig. Weer staan bij de uitgangen van Kuala Lumpur International Airport borden opgesteld die familie en vrienden van inzittenden verwijzen naar een afgezonderde wachtruimte. Weer lopen verpleegkundigen af en aan met medicijnkoffers. Weer spreken lijkbleke Maleisische ministers de pers toe. Het voelt allemaal akelig bekend: voor de tweede keer in vijf maanden tijd moet Maleisië een vliegramp verwerken.

    Lees hier zijn volledige verslag.

    Maleisië

    Rutte en Timmermans spreken rond 16.15 uur

    Premier Mark Rutte en minister Frans Timmermans van Buitenlandse Zaken staan om 16.15 de pers te woord.

    Mark Rutte

    Timmermans trots op crisisteam

    Frans Timmermans

    Wrak

    Een pro-Russische separatist kijkt naar het wrak van de neus van de MH17. Reuters / Maxim Zmeyev

    MH17

    'Nederlandse nabestaanden naar gebied'

    Huib Gorter, vicepresident van Malaysia Airlines Europa:

    "Als er behoefte is bij de nabestaanden om naar het rampgebied te vliegen, dan voorzien wij in die behoefte. Het is een complex gebied waar het vliegtuig is neergestort; extreem moeilijk bereikbaar. Als we er naar toe gaan, dan pakken we dat zorgvuldig aan. Dat is wat we nu aan het voorbereiden zijn."

    Huib Gorter

    Laatste update over de nationaliteit van de slachtoffers:

    · 189 Nederland
    · 44 Maleisië
    · 27 Australië
    · 12 Indonesië
    · 9 Groot-Brittannië
    · 4 België
    · 4 Duitsland
    · 3 Filippijnen
    · 1 Canada
    · 1 Nieuw-Zeeland

    Lees hier meer.

    Malaysia Airlines

    Malaysia Airlines: vliegtuig was recent gecontroleerd

    Huib Gorter, Malaysia Airlines Europa op de persconferentie:

    • Er zijn 189 Nederlanders omgekomen.
    • We willen familieleden en nabestaanden op een geschikt moment naar Kiev brengen.
    • Om de eerste financiële nood van de nabestaanden op te vangen trekken we 5.000 dollar per passagier uit. De nabestaanden hebben veel onkosten. We willen graag tegemoet komen aan die kosten.
    • Het vliegtuig was veilig. De laatste onderhoudsbeurt was op 11 juli.
    • De MH17 is niet over als risicovol aangemerkt gebied gegaan. Toch heeft Malaysia Airlines nu, net als een aantal andere maatschappijen, laten weten voorlopig niet over Oekraïens luchtruim te gaan.

    Huib Gorter

    Malaysia Airlines: 189 Nederlanders omgekomen

    Huib Gorter, Malaysia Airlines Europa op de persconferentie: er zijn 189 Nederlanders omgekomen.

    Persconferentie Malaysia Airlines begonnen

    Vliegtuigmaatschappij Malaysia Airlines geeft nu een persconferentie op Schiphol. Deze is hier live te volgen.

    Malaysia Airlines

    Informatiepagina van het Rijk

    Informatie van de overheid over de ramp wordt op deze site verzameld. De informatie wordt voortdurend aangevuld.

    Rijksoverheid

    Spekman: verlies Willem Witteveen is immens

    PvdA-leider Diederik Samsom in een verklaring:

    De PvdA is diep geschokt door de berichten over het lot van de Boeing MH17. We leven mee met familie en vrienden van de inzittenden en met al degenen die nu in vreselijke onzekerheid zitten.

    PvdA-senator Willem Witteveen was met zijn vrouw en dochter aan boord van het toestel.

    Twitter avatar PvdA Partij van de Arbeid Met grote verslagenheid hebben wij vernomen dat Willem Witteveen, PvdA-senator, is omgekomen bij de vliegramp: http://t.co/82b5GxqtEV

    Marleen Barth (voorzitter fractie Eerste Kamer):

    "Wij zijn diep geschokt en ongelooflijk verdrietig. Dit is niet te bevatten. Wij leven intens mee met Willems familie en nabestaanden."

    Diederik Samsom (voorzitter fractie Tweede Kamer):

    "Willem heeft een onschatbare bijdrage geleverd aan de inhoudelijke en politieke koers van de partij. We verliezen met hem een bijzonder gedreven en deskundig politicus en bovenal een van onze vriendelijkste collega's. Mijn gedachten zijn bij zijn naasten en familie."

    Hans Spekman (partijvoorzitter):

    "Willem is van grote waarde voor onze partij geweest, stond nog zo vol in het leven. Dit verlies is immens. Ik ben in gedachten bij iedereen die Willem dierbaar was. Willem zat nog zo vol ambitie. Dit najaar een debat over cybercrime, waar hij in voorop liep."

    Willem Witteveen

    Poetin roept op tot wapenstilstand

    Poetin roept op tot een wapenstilstand tussen de partijen in Oost-Oekraïne om onderhandelingen mogelijk te maken. Dat meldt persbureau Reuters.

    Poetin

    Landschap van de Apocalyps

    Fotograaf Pierre Crom was in Donetsk toen het nieuws van de crash kwam. Twee uur later was hij op de plaats van de ramp.

    "Mijn telefoon trilt voortdurend. De hele wereld wil me spreken. Ik ben maar een fotojournalist en dit onderwerp voelt veel te groot."

    Lees zijn aangrijpende ooggetuigenverslag in NRC Reader.


    Pierre Crom

    Zo ziet NRC Handelsblad er vandaag uit

    Lees de krant hier.

    NRC Handelsblad

    Bezittingen van passagiers

    Bezittingen van passagiers die zijn gevonden in de buurt van het gecrashte vliegtuig van Malaysia Airlines in Oekraïne. Foto AFP

    MH17

    Propagandaoorlog begonnen over schuldvraag

    Toen het toestel van Malaysian Airlines werd neergeschoten, was een Oekraïens luchtafweergeschut operationeel, aldus het Russische ministerie van Defensie, zo meldt Russia Today. Volgens het ministerie werd het afweergeschut ingezet op een locatie waar het een raket zou kunnen hebben afgevuurd op het vliegtuig.

    NB De Engelstalige nieuwszender Russia Today wordt betaald door de Russische regering en is bedoeld om het regeringsstandpunt te vertolken in het buitenland.

    schuldvraag

    Opstelten tekent condoleanceregister

    .

    condoleanceregister

    Opstelten: onderzoek naar oorzaak, passagierslijst en gevlogen koers

    Een gedeelte van de verklaring die Opstelten zojuist uitsprak:

    De verschrikkelijke realiteit van deze ramp komt steeds meer binnen. Onderzoek zal moeten uitwijzen wat de precieze oorzaak is geweest. Het lijkt er op dat MH17 hoogstwaarschijnlijk is neergeschoten. Dat is op basis van de informatie die we nu hebben van de diensten.

    Het is van groot belang om precies te achterhalen wat er is gebeurd. Veel landgenoten zijn omgekomen. Daarom is het van belang dat ook Nederland als onderdeel van het internationale onderzoeksteam zo snel als mogelijk onderzoek kan doen op de locatie waar het toestel is neergekomen. In overleg met de autoriteiten van de Oekraïne zal dat onderzoek zo snel mogelijk van start gaan.

    De Onderzoeksraad voor de Veiligheid zal vanuit Nederland aan het onderzoek werken. Ze vertrekken zo snel mogelijk naar Kiev. Daarbij gaat om de volgende elementen: oorzaak, passagierslijst en de gevlogen koers. Vanmiddag zullen op al deze punten de minister-president en de minister van Buitenlandse Zaken u nader informeren in een contact met de pers.

    Op dit moment zijn onze activiteiten er op gericht zorg te bieden aan de nabestaanden. Familie en vrienden worden op dit moment geïnformeerd en opgevangen. Heel Nederland leeft met ze mee. Via rijksoverheid.nl en ook hier op mijn ministerie is er een condoleanceregister opengesteld. Dat zal ik direct hierna ook zelf ondertekenen.

    Lees hier zijn volledige verklaring.

    Ivo Opstelten

    Waarom is Nederland zo terughoudend in stellingname?

    Het toestel is hoogstwaarschijnlijk neergeschoten, zei Opstelten zojuist. Waarom is Nederland zo voorzichtig in zijn stellingname en uitspraken over de schuldvraag, is een vraag van een journalist. Daar komen de premier en de minister van Buitenlandse Zaken vanmiddag op terug, aldus Opstelten.

    Twitter avatar NielsKlaassen Niels Klaassen Opstelten: belangrijkste onderzoekstopics zijn oorzaak, passagierslijst, gevlogen koers. http://t.co/hgryaoeybD

    Ivo Opstelten

    Opstelten: toestel hoogstwaarschijnlijk neergeschoten

    Het aantal van 173 slachtoffers is amper te bevatten, reageert Opstelten zojuist.

    Wat Opstelten verder zei:

    • Het toestel is hoogstwaarschijnlijk neergeschoten.
    • Nederland moet zo snel als mogelijk onderzoek doen op de locatie waar het toestel is neergekomen. De Onderzoeksraad voor de Veiligheid zal namens Nederland aan het onderzoek werken. Ze vertrekken zo snel mogelijk naar Kiev.
    • Er moet duidelijkheid komen over de oorzaak, de passagierslijst en de gevlogen koers.
    • Opstelten wil eerst meer onderzoek voordat hij duidelijkheid gaat geven.
    • Een lijst van nabestaanden wordt nu opgemaakt door het ministerie van Buitenlandse Zaken. Er komt een aparte site van slachtofferhulp voor de nabestaanden.
    • Niemand moet via de media horen dat zijn of haar geliefde(n) zijn omgekomen.
    • Na identificatie worden slachtoffers zo snel mogelijk gerepatrieerd.

    Ivo Opstelten

    Persconferentie Opstelten begint rond 12.15 uur

    Minister Opstelten staat ergens na 12.15 uur de pers te woord over de vliegramp. De persconferentie is hier live te volgen.

    Ivo Opstelten

    Oekraïense ambassadeur: dit is een terreurdaad

    Voor de Oekraïense ambassadeur in Den Haag staat vast dat het vliegtuig van Malaysia Airlines uit de lucht is geschoten door terroristen. De bewijzen die de Oekraïense regering in handen heeft spreken voor zich, zei ambassadeur Olexander Horin vanochtend op Radio 1.

    Zo zijn gesprekken onderschept waaruit zou blijken dat separatisten melding maken van een neergehaald passagierstoestel. Ook beschikken de inlichtingendiensten over beelden waarop luchtafweergeschut staat. Het neerhalen is volgens de ambassadeur een 'terreurdaad'.

    "We hebben veel indirecte bewijzen. Maar die zullen direct worden zodra de onderzoekscommissie ze onder ogen heeft gekregen", aldus Horin, die benadrukte dat de daders gestraft moet worden.

    Na het bekend worden van het nieuws heeft de president van Oekraïne direct contact opgenomen met premier Mark Rutte (VVD) en de minister-president van Maleisië Najib Razak. In dat gesprek is volgens Horin toegezegd dat het land volledig meewerkt aan het onderzoek en de rampplek openstelt voor onderzoekteams uit Nederland en Maleisië. (Novum)

    Olexander Horin

    Senator Witteveen omgekomen

    Eerste Kamerlid Willem Witteveen is omgekomen bij de vliegramp, meldt de Eerste Kamer op zijn site. De voorzitter van de Eerste Kamer is hiervan deze ochtend door minister Plasterk van Binnenlandse Zaken op de hoogte gesteld. Zij is diep ontsteld door dit bericht.

    Prof. dr. W.J. Witteveen (1952) was sinds 15 januari 2013 lid van de PvdA-fractie van de Eerste Kamer. Hij was al eerder lid van 8 juni 1999 tot 12 juni 2007.

    Willem Witteveen

    Medeleven in de Tour

    Ook in de sportwereld wordt medeleven betuigd met de slachtoffers. Vlaggen worden half stok gehangen, er wordt een minuut stilte gehouden of sporters dragen een rouwband.

    Twitter avatar TeamBelkin Belkin Pro Cycling De Team Belkin renners rijden vandaag met een zwarte rouwband

    Ook de renners van Giant-Shimano rijden met een zwarte rouwband.

    Twitter avatar GiantShimano Team Giant-Shimano Our thoughts go out to all those affected by the #MH17 tragedy.

    Twitter avatar KNVB KNVB KNVB vraagt alle clubs komend weekend de vlag halfstok te hangen, rouwbanden te dragen en een minuut stilte te houden http://t.co/rHiifI7CBJ

    rouwband

    Merkel: bestand in Oekraïne nodig voor onderzoek

    Er zijn genoeg aanwijzingen dat het toestel van Malaysia Airlines is neergeschoten, zei Merkel zojuist op een persconferentie. Merkel zei dat ze telefonisch contact heeft gehad met premier Rutte om haar medeleven te betuigen.

    Merkel noemde de vliegramp een 'tragische escalatie van het conflict in het oosten van Oekraïne'. Volgens haar zijn er aanwijzingen dat de pro-Russische rebellen in Oekraïne zwaar bewapend zijn en dat ze de Russische grens oversteken. Merkel ziet geen andere mogelijkheid dan het zoeken naar een dialoog met Poetin. Rusland met zijn verantwoordelijkheid nemen en zo snel mogelijk komen met een politieke oplossing voor het conflict in Oost-Oekraïne.

    Gisteren zei Merkel al dat er onmiddellijk een onafhankelijk onderzoek moet worden ingesteld naar de vliegramp.

    Bron NRC

    Angela Merkel

    Merkel en Cameron bellen met Rutte

    Twitter avatar David_Cameron David Cameron I've just spoken to the Dutch PM, Mark Rutte. I told him we grieve with him and the Dutch people.

    BNR-correspondent:

    Twitter avatar derkmarseille Derk Marseille Merkel heeft Rutte gebeld en gezegd dat ramp is voor het hele land. #Merkel #MH17

    Merkel spreekt momenteel op een persconferentie. Diegenen die verantwoordelijk zijn voor het neerhalen van het vliegtuig moeten worden berecht, aldus Merkel. Er zijn genoeg aanwijzingen dat het toestel is neergeschoten. Rusland moet zijn verantwoordelijkheid nemen en volgens Merkel toewerken naar een politieke oplossing voor Oekraïne. (Reuters)

    Twitter avatar derkmarseille Derk Marseille Samen met Amerika zullen we het conflict in de Oekraïne aangaan. Heeft NSA-schandaal niets in veranderd. #MH17 #Merkel

    Mark Rutte

    Schiphol, een dag na de vliegramp

    Schiphol Foto ANP / Evert Elzinga

    Schiphol

    Persconferentie in Maleisië in bulletpoints

    • Zeker 173 Nederlanders zijn omgekomen. Eerder werd gesproken van 154 Nederlandse slachtoffers.
    • Slachtoffers Maleisië: 44 (onder wie vijftien bemanningsleden en twee kinderen), Australië: 27 Indonesië: 12 (onder wie een kind), Groot-Brittannië: 9, Duitsland: 4, België: 4, Filipijnen: 3, Canada: 1, Nieuw-Zeeland: 1, onbevestigd: 20.
    • Er komt een grootschalig internationaal onderzoek naar de toedracht.
    • Het vliegtuig van Malaysia Airlines is met zekerheid neergeschoten. De Maleisische minister van Transport: dit is een "aanval tegen de menselijke waardigheid".
    • Maleisië zendt een rampteam van 62 man naar het rampgebied.
    • In de uren voor het ongeval hebben verschillende andere vliegtuigen dezelfde route gevlogen.
    • De MH17 vloog niet over Oost-Oekraïne om brandstof te besparen, zoals beweerd werd door sommigen.
    • Het toestel vloog via een goedgekeurde, veilige route. Het luchtruim van Oekraïne is inmiddels afgesloten.

    Persconferentie

    Slachtoffers MH17

    Twitter avatar BBCBreaking BBC Breaking News Latest details of #MH17 victims' nationalities http://t.co/GxKNhTHpsL & http://t.co/NI0oGZvpIR

    Persconferentie

    Zeker 173 Nederlanders omgekomen

    Nog 20 slachtoffers zijn niet geïdentificeerd, zeker 173 Nederlanders zijn omgekomen, meldt de Maleisische minister van Transport zojuist in een persconferentie.

    Persconferentie

    Aidsexpert Joep Lange om het leven gekomen

    De Nederlandse hoogleraar en gerenommeerd aidsexpert Joep Lange is inderdaad omgekomen bij de ramp. Dat bevestigen zijn collega's van het Australische Kirby Institute.

    "Joep had an absolute commitment to HIV treatment and care in Asia and Africa. The joy in collaborating with Joep was that he would always bring a fresh view, a unique take on things, and he never accepted that something was impossible to achieve. Our joint work in Bangkok, the HIVNAT centre, will stand as his legacy.”

    Het Amsterdam Institute for Global Health and Development in een reactie:

    Met ongeloof en ontsteltenis hebben we het droevige nieuws gehoord dat onze collega’s prof. Joep Lange en Jacqueline van Tongeren zijn omgekomen bij het ongeluk met Malaysia Airlines in Oekraïne. Ze waren samen op reis naar het tweejaarlijkse Aids-congres in Melbourne. Onze gevoelens gaan uit naar Joeps kinderen, de familie van Jacqueline en Joep, hun vrienden en naaste collega’s.

    Joep was een man die geen barrières kende; hij was een groot inspirator voor iedereen die iets wilde doen aan de Aids-tragedie in Afrika en Azië.

    Enkele jaren geleden publiceerde NRC Handelsblad een groot interview met Lange. Dat stuk begon zo:

    Vijfentwintig jaar geleden werd bij het Academisch Medisch Centrum in Amsterdam de eerste aidspatiënt binnengebracht. Joep Lange (1954) was internist in opleiding. Een jaar later deed hij in de aidspolikliniek de intakegesprekken. "Dat je je loopbaan vergooit aan zo’n nichtenziekte", zeiden collega’s tegen hem. Nu is hij vermaard aidsbestrijder en hoogleraar interne geneeskunde. "Ik heb mijn carrière aan aids te danken."

    Joep Lange

    'Intocht Vierdaagse soberder'

    De intocht van de Nijmeegse Vierdaagse zal vanmiddag waarschijnlijk soberder verlopen dan normaal. Het podium op de Wedren in Nijmegen blijft waarschijnlijk leeg. Van harde muziek zal bij de intocht vermoedelijk ook geen sprake zijn. "We moeten een gebaar maken", zegt een woordvoerder van de Vierdaagse tegen de regionale omroep.

    Ook de gemeente Cuijk zal wandelaars die door het dorp komen niet officieel begroeten. In het neergestorte vliegtuig van Malaysia Airlines zaten hoogstwaarschijnlijk vier leden van een gezin uit Cuijk, waarvan de ouders bij de gemeente werken. "Het vervult ons met groot verdriet'', aldus burgemeester Wim Hillenaar tegen Omroep Gelderland. (Novum)

    Vierdaagse

    Toegang tot rampplek

    Malaysia Airlines probeert te regelen dat de nabestaanden van slachtoffers toegang krijgen tot de rampplek. Dat laat een woordvoerder weten, meldt persbureau Reuters.

    Enkele honderden familieleden worden momenteel opgevangen in een hotel op Schiphol. Gisteren werd bekend dat de luchtvaartmaatschappij een Boeing 747 naar Amsterdam naar laat komen die de familieleden naar Kiev kan vervoeren.

    rampplek

    Poetin wil "grondig en onafhankelijk" onderzoek

    Verklaring van het Kremlin. De Russische president Vladimir Poetin heeft met premier Mark Rutte gebeld. Hij wil dat er een "grondig en onafhankelijk" onderzoek komt naar de ramp. De tragedie toont volgens het Kremlin aan dat er "snel een vreedzame oplossing moet worden gevonden voor de acute crisis in Oekraïne."

    Nog geen definitieve passagierslijst

    Er is nog geen definitieve lijst van de passagiers die in het vliegtuig van Malaysia Airlines zaten. Van 47 passagiers is de nationaliteit nog onduidelijk. Vanuit Kuala Lumpur meldt onze correspondent Melle Garschagen dat er in ieder geval zo'n tien mensen zijn van wie ze niet weten of ze Indonesisch of Nederlands zijn.

    Twitter avatar mgarschagen Melle Garschagen Indonesische diplomaat in KL: wij hebben contact met NL. Zo’n tien mensen waar we van de naam niet kunnen zien of ze NL of Indonesisch zijn.

    Twitter avatar mgarschagen Melle Garschagen Diplomaat: Dat proberen we via onze ambassade in Den Haag en ministerie in NL opgehelderd te krijgen.

    Bloemenzee voor Nederlandse ambassade

    NOS-verslaggever Jeroen Wollaars is in Kiev, waar sinds gisteravond bloemen worden neergelegd bij de Nederlandse ambassade. Dat ziet er inmiddels zo uit:

    Twitter avatar wol Jeroen Wollaars Bloemenzee voor Nederlandse ambassade Kiev http://t.co/5hIdPYAfah

    Interfax: 121 lichamen geborgen

    Op de plek waar het vliegtuig is neergestort hebben de lokale reddingsdiensten inmiddels 121 lichamen geborgen, meldt persbureau Interfax.

    Twitter avatar interfax_news interfax.ru Найдены тела 121 погибшего в авиакатастрофе под Донецком http://t.co/5XABXGyZO8

    De vlaggen hangen vandaag halfstok

    De vlag bij het gebouw van de Eerste Kamer op het Binnenhof hangt halfstok. Foto ANP / Martijn Beekman

    De gesprekken tussen de separatistenleiders

    Voorlopig is het nog onduidelijk wat er precies is gebeurd, maar de Amerikaanse inlichtingendiensten gaan ervan uit dat het toestel is getroffen door een luchtdoelraket. Sinds gisteren circuleren op internet al geluidsopnames van telefoongesprekken tussen pro-Russische separatistenleiders, waarin ze toegeven dat ze de MH17 hebben neergehaald. Die gesprekken zouden zijn afgeluisterd door de Oekraïense geheime dienst.

    The New York Times heeft de gesprekken nu in een heldere video gezet. Maar let op: de authenticiteit van de gesprekken is nog niet geverifieerd.

    10.00 uur persconferentie

    Inmiddels zijn de namen van de passagiers die in het ramptoestel zaten allemaal bekend, meldt RTL Nieuws. Om 10:00 uur geeft Malaysia Airlines een nieuwe persconferentie.

    De Nederlandse voorpagina's

    En bekijk hier het overzicht met de voorpagina's van internationale kranten.

    Tweede zwarte doos MH17 gevonden

    Reddingswerkers hebben de twee zwarte doos van vlucht MH17 gevonden, meldt persbureau Reuters. Gisteren vonden pro-Russische separatisten de eerste al en hebben beloofd deze aan onderzoekers te geven.

    Onze correspondent Melle Garschagen is op dit moment op het vliegveld van Kuala Lumpur, waar de vlucht eigenlijk had moeten landen gisteren. Stewardessen lopen met tranen in de ogen, meldt hij op Twitter.

    Twitter avatar mgarschagen Melle Garschagen Bizarre sfeer op vliegveld KL. Rustig, bedroefd, maar ook vliegveld in bedrijf. Stewardessen lopen met tranen in de ogen door de vertrekhal

    Deelnemers aids-conferentie aan boord

    Onder de 298 mensen die omkwamen bij de ramp zaten meerdere mensen die onderweg waren naar groot aids-conferentie in Melbourne, Australië. Dat meldt de organisatie in een verklaring.

    "The International AIDS Society today expresses its sincere sadness at receiving news that colleagues and friends en route to attend the 20th International AIDS Conference taking place in Melbourne, Australia, were on board the Malaysian Airlines MH17 flight that has crashed over Ukraine earlier today."

    Verschillende internationale media melden dat het om ongeveer 100 van de 298 passagiers gaat. Daaronder zou ook de Nederlandse hoogleraar en gerenommeerd aidsexpert Joep Lange aan boord van het vliegtuig was. De organisatie van AIDS2014 kan dit nog niet bevestigen, maar vreest voor het ergste:

    "The IAS has also heard reports that among the passengers was a former IAS President Joep Lange and if that is the case then the HIV/AIDS movement has truly lost a giant."

    Dit gaat er ieder geval vandaag gebeuren

    • De Veiligheidsraad van de Verenigde Naties komt om 16.00 uur (Nederlandse tijd) voor spoedoverleg bijeen
    • Malaysia Airlines is nog bezig de nabestaanden van de passagiers te informeren. Later wordt de passagierslijst vrijgegeven
    • Een consulair ondersteuningsteam van het ministerie van Buitenlandse Zaken is onderweg naar Kiev om de Nederlandse ambassade te versterken
    • Vanwege de vliegramp hangen vandaag alle vlaggen op Nederlandse overheidsgebouwen halfstok

    'Onbelemmerde toegang voor onderzoekers'

    Volgens Rutte en Obama is het cruciaal dat onderzoekers onbelemmerde toegang krijgen tot de plaats van de ramp. De organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE) zegt dat de locatie waar de Boeing 777 is neergestort is afgegrendeld door pro-Russische separatisten, maar dat die de onderzoekers toegang zullen geven. Een team van de OVSE is onderweg:

    Twitter avatar OSCE_SMM СММ ОБСЄ в Україні Our advance team enroute to E. Ukraine via MI-8M. #MH17 http://t.co/yCLDafaQmO

    De separatisten beloven ook samen te werken met de autoriteiten van Oekraïne bij alle praktische zaken die te maken hebben met de berging en het onderzoek. Vanwege de vele Nederlandse slachtoffers kan mogelijk kan de Onderzoeksraad voor Veiligheid uit Nederland als waarnemer bij het onderzoek worden betrokken. De raad zal geen directe rol spelen in het onderzoek, waarvoor de regels vastliggen in een verdrag van de VN-burgerluchtvaartorganisatie ICAO.

    Rutte en Obama: grondig onderzoek nodig

    Vannacht hebben Rutte en Obama elkaar gesproken over de vliegtuigcrash. De president van de Verenigde Staten nam contact op met Rutte om zijn medeleven te betuigen over de slachtoffers. Volgens de Rijksvoorlichtingsdienst waren de twee regeringsleiders het erover eens dat "er een uitgebreid onderzoek" moet komen.

    Er is namelijk nog vooral veel onduidelijk. Dit is wat we weten:

    • Iets na vijf uur 's middags kwamen gisteren de eerste berichten naar buiten over een neergestort passagierstoestel op de grens met Oekraïne en Rusland.
    • Malaysia Airlines kwam om 17.36 met de bevestiging dat het contact met het toestel was verloren om 14:15 uur.
    • In totaal waren er 283 passagiers en 15 bemanningsleden aan boord. Eerder werden 280 passagiers gemeld, later bleek dat er nog drie kleine kinderen waren die geen eigen stoel hadden, maar op schoot werden vervoerd. Er zijn geen overlevenden.
    • Onder de passagiers bevinden zich 154 Nederlanders, 27 Australiërs, 28 Maleisiërs, twaalf Indonesiërs, negen Britten, vier Duitsers, vier Belgen, drie Filipijnen en een Canadees. Van de overige passagiers is de nationaliteit nog niet bekend.
    • Rond kwart voor elf liet de Amerikaanse vice-president Biden weten dat het dat het toestel uit de lucht is geschoten.
    • Door wie is nog onduidelijk: de Oekraïense regering en de pro-Russische separatisten in het oosten van het land beschuldigen elkaar

    “Het zwartste scenario is werkelijkheid geworden. We zijn getroffen door een van de grootse vliegrampen in de Nederlandse geschiedenis.” Dat schreef premier Rutte vannacht in een verklaring over de vliegramp met de MH17. Daarbij zijn in totaal 298 mensen om het leven gekomen, onder wie 154 Nederlanders. In dit liveblog volgen we vandaag de ontwikkelingen over het neerschieten van vlucht MH17 op de voet. Lees hier ons verslag van gisteren terug.