Landschap van de Apocalyps

Fotograaf Pierre Crom was in Donetsk toen het nieuws van de crash kwam. Twee uur later was hij op de plaats van de ramp.

De smeulende restanten van het vliegtuig van Malayasia Airlines kort nadat het is neergestort in het oosten van Oekraïne. Foto’s Pierre Crom/Getty images

Het is een rustige en warme dag geweest en journalisten zitten te werken op het terras van een luxe hotel in het centrum van Donetsk. De telefoons trillen. Het nieuws komt om een uur of zes door: een passagiersvliegtuig met 298 inzittenden is neergestort vlak bij de grens met Rusland.

Chauffeurs worden gebeld, kogelvrije vesten en helmen in de kamers opgehaald. De uitrusting om verslag te doen van de oorlog – want wat er ook gebeurd is met dit vliegtuig, het is oorlog. Ik mag met een tv-ploeg van Russia Today uit Spanje meerijden.

Met 130 kilometer per uur rijden we de stad uit. De chauffeur ziet een stopteken van pro-Russische separatisten over het hoofd en moet achteruit terugrijden. Dankzij onze accreditaties mogen we door.

Na twee uur racen op hobbelige wegen en zes pro-Russische checkpoints, zien we een rookpluim in de verte. De navigatiesystemen op onze mobieltjes hebben ons niet in de steek gelaten. We bereiken het rampgebied. Midden op de weg ligt een voet met onderbeen, als bevestiging.

Mijn eerste tweets gaan de lucht in, hell, tragedy, apocalyps… Veel retweets.

Waarmee te beginnen? Ik zie een motor, een landingsgestel, een verkoolde wervelkolom van een kind, te klein om daar op een hoopje te liggen. Verbrande brokken vliegtuig liggen over honderden meters verspreid. De grote stukken branden nog. De lucht is vervuild met een giftige geur, kerosine, kunststof.

Er lopen mannen rond. Sommige dragen het uniform van de pro-Russische milities, andere zijn bewoners van de streek. Telkens als ze denken dat ze resten van lichamen hebben aangetroffen, planten ze er een houten stok bij, met een wit lint eraan geknoopt.

Wat lijkt op een vleugel is de zijkant van het toestel. Maar waar zijn de vleugels? Nergens te bekennen in dit apocalyptische landschap.

Getuigen uit de omgeving spreken van een regen van lichaamsdelen die op hun daken en in hun tuinen viel.

Het bijna intacte lichaam van een meisje van een jaar of 5 ligt op de rug in een korenveld, ze heeft alleen een roze T-shirt aan. Haar gezicht is bedekt met een stukje vliegtuig, of is het karton?

Weinig media hebben het rampgebied weten te bereiken. Maar bijgelicht door de lampen van de televisiecamera’s begint de brandweer bij het vallen van de nacht met het blussen.

Bij het licht van enkele bouwlampen op statieven beginnen twee mannen, gekleed in de werkkleding van een lokale hulpdienst, ook in de omliggende korenvelden naar lichaamsresten te zoeken.

‘Premier’ Aleksandr Borodaj van de afgescheiden pro-Russische Volksrepubliek Donetsk arriveert onder begeleiding van een zwaarbewapende escorte. Hij gaat in gesprek met Russische journalisten en opent de aanval op Kiev: zij zijn de schuldigen.

Het loopt tegen half tien, het is voor ons tijd om te gaan. Het onderbeen met voet ligt op dezelfde plek, midden op de weg. De auto’s rijden er voorzichtig omheen.

Het blijft oorlog, de avondklok, van 23 tot 6 uur, is sinds een paar dagen van kracht. Het is een race tegen de klok om op tijd terug te zijn in het hotel.

Mijn telefoon trilt voortdurend. De hele wereld wil me spreken. Ik ben maar een fotojournalist en dit onderwerp voelt veel te groot.