Gemeenschap van strijders tegen aids hard getroffen

Diverse inzittenden waren op weg naar conferentie over aids in het Australische Melbourne.

Bezittingen van passagiers die zijn gevonden in de buurt van het gecrashte vliegtuig van Malaysia Airlines in Oekraïne. Foto AFP

„Een waarlijk verdrietige dag.” Een woordvoerder van de International AIDS Society (IAS) sprak vanochtend in Melbourne zijn leedwezen uit over het neerstorten van vlucht MH17. In de Australische stad begint zondag de 20ste Internationale Aids Conferentie. Een groot aantal deelnemers was naar deze conferentie op weg aan boord van het toestel van Malaysia Airlines dat gisteren neerstortte boven Oekraïne.

Een van hen was Joep Lange, directeur van het Amsterdam Institute for Global Health and Development en voormalig voorzitter van de IAS. Lange was een van ’s werelds meest vooraanstaande aidsonderzoekers. De woerdvoerder van de IAS sprak van „een reus van de beweging”.

Langes overlijden wordt bevestigd in een verklaring van het Kirby Institute van de University of New South Wales. Ook Langes partner, die bij het Academisch Medisch Centrum (AMC) in Amsterdam werkzaam was, was aan boord van vlucht MH17. De Australische krant Sydney Morning Herald meldt ook de namen van andere Nederlandse aidsbestrijders, maar die waren rond het middaguur nog niet bevestigd door hun Nederlandse werkgevers.

In diverse buitenlandse media reageren collega’s geschokt op het overlijden van Joep Lange. Daniel Kuritzkes, hoogleraar aan de Harvard Medical School, zegt tegen de Washington Post dat het verlies van Lange een schaduw werpt over de aidsconferentie in Melbourne. Hij noemt Lange „een uitzonderlijke leider en wetenschapper” die zeer begaan was met mensen. „Hij vocht onophoudelijk voor de waardigheid van mensen over de hele wereld die besmet waren met hiv.” Op de site van het Kirby Institute van de University of New South Wales zegt hoogleraar David Cooper over zijn vriend en collega Lange dat hij zich „onvoorwaardelijk inzette voor de strijd tegen aids in Azië en Afrika”.

Lange was een pionier op het gebied van aidsonderzoek. Samen met collega’s als Roel Coutinho, Jaap Goudsmit en Frank Miedema verdiepte hij zich in de jaren tachtig in de toen nog zeer mysterieuze ziekte. In een interview met deze krant vertelde hij in 2007 over deze onzekere beginjaren. „Er zijn nachten geweest dat ik wakker heb gelegen. Een keer had ik me geprikt toen ik bloed afnam bij een patiënt. Een aantal weken later had ik opgezette lymfeklieren. Er waren toen nog geen antistoftesten. Ik ben ook nog een keer in het lab uitgegleden over de vloer, ik schampte met mijn elleboog een rekje proefbuisjes uit Kameroen – die braken.”

Een ander slachtoffer is Pim de Kuijer, medewerker van en lobbyist voor het Aids Fonds en Stop Aids Now! Zijn dood wordt bevestigd door vrienden op diverse (sociale) media. Guardian-journalist Nabeelah Shabbir schrijft in een artikel op de site van de krant over de dood van De Kuijer, die een vriend van haar was.

Ze sprak ook met Lousewies van der Laan, voormalig Tweede Kamerlid voor D66, bij wie De Kuijer stage had gelopen. „Ik kan er nog niet bij dat hij dood is”, aldus Van der Laan. „Ik was al woedend op Poetin omdat hij toestond dat nationalistische heethoofden een gevarenzone hebben gemaakt van de oostelijke Oekraïne, maar nu er passagierstoestellen uit de lucht worden geschoten, moet deze waanzin worden gestopt.”

Ook de World Health Organisation (WHO) verloor een medewerker op vlucht MH17. Woordvoerder Glenn Thomas was aan boord.