Waar geen werk is, in vijf grafieken

UTRECHT - VVD-leider Mark Rutte (M) laat zich tijdens een bezoek aan de Dutch Game Garden informeren door game-ondernemers die zijn gespecialiseerd in toegepaste games. Rutte wilde tijdens het bezoek aan het pand zien welke nieuwe businessmodellen er aan het ontstaan zijn in een industrie met veel groeipotentieel. ANP ROBIN VAN LONKHUIJSEN

In Emmen is het knokken voor je baan, in Zeeland is de situatie ietsje beter. Van de vier grote steden heeft Utrecht relatief de minste werklozen. Hoe was de situatie tot en met mei?

Update 09.30: Het CBS heeft zojuist de nieuwste werkloosheidscijfers bekendgemaakt. In juni waren er 16.000 minder werklozen, waarmee de werkloosheid op 657.000 personen uitkomt. Dat is 8,4 procent van de totale beroepsbevolking. Daarnaast werden er 431.000 ww-uitkeringen verstrekt, wat vijfduizend minder is dan een maand eerder.

De daling wordt volgens het CBS verklaard doordat er meer mensen aan het werk zijn. In het eerste kwartaal van dit jaar nam de werkloosheid ook af, maar dat was te danken aan het feit dat veel mensen de zoektocht naar een baan opgaven. Daardoor werden zij niet meer tot de beroepsbevolking gerekend, waardoor de werkloosheid als geheel daalde.

Opvallend is dat in alle sectoren het aantal verstrekte uitkeringen ten opzichte van mei is gedaald, behalve bij het openbaar bestuur. Daar steeg juist het aantal uitkeringen in juni met 4,7 procent.

De werkloosheid wordt een stuk lager als de definitie van de International Labour Organisation (ILO) wordt gebruikt: 6,8 procent tegen 7 procent in mei. Dat lagere percentage komt doordat de ILO ook bijbanen meetelt van minder dan twaalf uur. Het CBS zal vanaf 2015 ook op deze definitie overstappen.

In Urk worden veel vrouwen niet meegeteld als werkloze…

Flevoland is de provincie met het hoogste werkloosheidspercentage. Dat komt zeker niet door vissersgemeente Urk, waar maar 2,5 procent als werkloos wordt geteld. Het geheim van vissersdorp Urk? Vrouwen die om religieuze redenen niet wíllen werken, worden niet meegeteld als werkloze.

…en een hele generatie zoekt werk in Lelystad

Anders is dat in de jonge gemeente Lelystad, waar de bevolking relatief jong is, en 7,1 procent ervan ongewenst thuiszit.

Econoom Rico Luman van het ING Economisch bureau:

“De stad is voor banen meer dan 50 procent afhankelijk van de publieke sector, waar weinig banen bijkomen. En de achtergrond van de werknemers sluit niet aan bij de vraag. Grote werkgevers zijn de zorg en provincie Flevoland. Maar de stad trekt weinig nieuwe bedrijven, veel minder dan grote broer Almere. Veel inwoners van Lelystad moeten daarom elders in Nederland op zoek naar een baan.”

Veel jongeren komen in Lelystad nu op de arbeidsmarkt, zegt Luman. En omdat er geen grote instelling voor hoger onderwijs zit, zijn de starters gemiddeld ook nog eens lager opgeleid dan gemiddeld.

Voor wie in Lelystad wil blijven wonen, maar files of volle coupés niet schuwt, zijn er meer mogelijkheden. Door de Hanzelijn duurt de reis naar Zwolle nog maar een half uur. En naar “werkstad” Utrecht duurt de treinreis iets meer dan uur.

Ander alternatief: wachten op de bouw van het nieuwe vliegveld bij Lelystad. Dat zou voor 2.500 à 3.000 extra arbeidsplaatsen moeten zorgen.

…maar werk is juist te vinden in “Silicon Valley” op het Neude

Zestig kilometer zuidelijker is het namelijk een stuk makkelijker een baan te vinden. Er zitten 30.000 bedrijven en slechts 4,6 procent van de bevolking is er werkloos.

Dat Utrecht het relatief goed doet is grotendeels te danken aan de centrale ligging, het hoge opleidingsniveau van de inwoners en een goed investeringsklimaat, zegt woordvoerder Ingrid van der Aa van de gemeente. Ze wijst op de aanwezigheid van de Universiteit Utrecht, Hogeschool van Utrecht, Hogeschool voor de Kunsten en hoofdkantoren van belangrijke dienstverleners als SNS Bank, Ziggo.

Het aantal bedrijven neemt toe. “Veel instellingen en organisaties binnen de stad en de regio werken samen met de gemeente om bedrijven naar Utrecht te halen,” zegt Van der Aa. De game-industrie van Nederland speelt in de Dutch Game Garden in Utrecht. Als een polder-Silicon Valley ondersteunt het vanaf de Neude in hartje Utrecht veel start-ups.

Zuivelfabrikant Danone verhuisde zijn hoofdkantoor onlangs naar Utrecht, het Amsterdamse Antoni van Leeuwenhoekziekenhuis breidt uit naar de stad en ook het Rijksinstuut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) verkast van Bilthoven naar Utrecht. En in het hoofdkantoor van het voormalige Douwe Egberts komt een groot hotel.