Column

Vondst oud scenario niet zo opmerkelijk

Bert Haanstra op archiefbeeld inNieuwsuur.

Over het algemeen hebben documentairemakers een hekel aan scenario’s. Ze denken liever in beeld dan in tekst en bovendien is de werkelijkheid vaak weinig behulpzaam in het realiseren van wat je op papier bedenkt. Documentairescenario’s zijn vooral iets om opdrachtgevers en subsidiënten gerust te stellen.

Bert Haanstra (1916-1997) was in veel opzichten een atypische documentaireregisseur. Hij schiep er juist plezier in om zijn films zorgvuldig te construeren en op voorhand uit te denken. Toch is de gisteren in diverse media breed uitgemeten vondst van een scenario van Haanstra uit 1976 voor een nooit gerealiseerde film geen opmerkelijk, maar eerder potsierlijk nieuws.

Er liggen in laden van regisseurs, producenten, fondsen, ministeries en opdrachtgevers immers duizenden niet gerealiseerde scenario’s. Voor een studie van het werk van de betreffende filmer kan zo’n halffabricaat een aardige voetnoot opleveren, maar bijzonder is het niet. Het 38 jaar later alsnog vervaardigen van die film, zoals natuurfilmer Ruben Smit en oorspronkelijk opdrachtgever De Waddenvereniging beogen, dat kan alleen een publiciteitsstunt betekenen.

Wie weet heeft Haanstra research en scenario wel gebruikt voor de talrijke passages over de Wadden in de kort daarna gedraaide opdrachtfilm Nationale Parken...Noodzaak (CRM, 1978). Zoek voor een verrassing liever naar de proefopnamen van Haanstra’s beoogde documentaire over Ajax, met een op het veld gezenderde Johan Cruyff.