Sancties treffen Poetin in ’t hart

Nieuwe Amerikaanse maatregelen tegen strategische Russische bedrijven roepen felle reactie op in Moskou

Langzaam bereiken de westerse represailles tegen de interventie van Moskou in Oekraïne het hart van de Russische energiesector. Op de nieuwe sanctielijst van de Verenigde Staten prijken het olieconcern Rosneft, aardgasproducent Novatek en de Gazprombank. Het staatsbedrijf Gazprom zelf blijft nog buiten schot.

De Amerikaanse lijst valt samen met de opmerkelijk snelle herbewapening van de pro-Russische milities in de Donbass. De separatisten, die deze maand in het defensief zijn geraakt ten opzichte van de Oekraïense strijdkrachten, krijgen dagelijks meer tanks, pantservoertuigen, artillerie en luchtafweergeschut tot hun beschikking. Dit zware materieel komt hoogstwaarschijnlijk uit Rusland.

Op de nieuwe sanctielijst staan ook twee militaire fabrieken: Kalasjnikov en Oeralwagonzavod waar tanks en rollend materieel worden gemaakt.

In Moskou heeft de nieuwe sanctielijst tot verontwaardiging geleid. Vicepremier Dmitri Rogozin, belast met het ‘militair industrieel complex’, kwalificeerde de lijst als „oneerlijke concurrentie op de wapenmarkt”.

Het ministerie van Buitenlandse Zaken noemde de „schandalige” lijst „een primitieve poging om te wreken dat de gebeurtenissen in Oekraïne niet volgens het scenario van Washington verlopen”. Igor Setsjin, de topman van Rosneft die zelf eerder op de lijst is gezet, typeerde de sancties als „ongegrond, subjectief en onwettig”.

President Vladimir Poetin op zijn gebruikelijke onthechte toon: „Nou en!” Poetin voorspelde wel dat de Amerikanen hun sancties als een „boemerang” terugkrijgen omdat de onderlinge betrekkingen nu vastlopen in een „doodlopende straat”.

De twee banken op de lijst – naast Gazprombank, de derde financiële instelling van Rusland, ook de Vnesjekonombank voor buitenlandse handel – zien „verwoestende gevolgen voor het mondiale financiële stelsel”.

Premier Dmitri Medvedev kondigde vandaag een verhoging van de defensiebegroting aan. De Doema dreigt uit het wapenbeheersingsverdrag New Start te stappen. Het parlement wil ook de ‘transitroute’ voor Amerikaanse troepen in en uit Afghanistan sluiten – die loopt nu nog via Rusland.

De felheid van de Russische reacties heeft te maken met de aard van de Amerikaanse sanctielijst. Tot nu toe werden vooral personen getroffen en een enkel bedrijf dat in handen is van vertrouwelingen van Poetin. Op de lijst, die het ministerie van Financiën in Washington vannacht bekend heeft gemaakt, prijken nu bedrijven die strategisch belang hebben in Rusland.

Novatek, in handen van een vriend van Poetin, is een van de snelst groeiende ondernemingen van Rusland. Rosneft is het grootste olieconcern en wordt geleid door een makker van Poetin.

De Europese Unie wacht nog met aanscherping van de sancties. Op de top gisteren in Brussel hebben de 28 regeringsleiders besloten de lijst eind deze maand uit te breiden met nieuwe personen en bedrijven die bij de Russische Oekraïnepolitiek betrokken zijn. De EU heeft de Europese Investeringsbank (EIB) wel al opgedragen nieuwe activiteiten in Rusland op te schorten.