De ‘andere’ Wereldbank komt in Shanghai te staan

Shanghai wordt de stad waar Brazilië, Rusland, India, China en Zuid-Afrika hun eigen ontwikkelingsbank vestigen. De baas komt uit Indië.

De Nieuwe Ontwikkelingsbank en een monetair noodfonds van de BRICS-landen worden gevestigd in Shanghai, onder leiding van een Indiër. Dat hebben regeringsleiders van de BRICS-landen – Brazilië, Rusland, India, China en Zuid-Afrika – besloten na een tweedaagse top in Brazilië.

Het is de eerste concrete beslissing van BRICS-leiders. Die ontmoeten elkaar sinds 2005. Ze hebben twee jaar onderhandeld over de oprichting van de bank, de vestigingsplaats en de directie. Buitenlandse politiek is het belangrijkste motief om de financiële organisaties op te richten. Die moeten zich ontwikkelen als tegenwicht voor de Wereldbank en het IMF. Bovendien willen de vijf ontwikkelende landen in de G-20 eensgezinder optrekken.

Volgens de Chinese president Xi Jinping, die een grote toer op het Zuid-Amerikaanse continent maakt, is de oprichting van de ontwikkelingsbank de eerste stap naar intensievere politieke en financiële samenwerking tussen de vijf landen, die 40 procent van de wereldbevolking herbergen. Xi bevestigde met zoveel woorden dat China bezig is zich af te keren van internationale organisaties die door de VS en Europa worden gedomineerd. China ziet het BRICS-overleg als een stap naar meer gelijkwaardigheid van ontwikkelingslanden ten opzichte van ontwikkelde landen.

Probleem is overigens dat de economieën van de vijf zeer verschillend zijn en bijvoorbeeld China, India en Brazilië ook elkaars concurrenten op de wereldmarkten zijn.

Ieder land draagt 10 miljard dollar bij aan kapitaal van de Nieuwe Ontwikkelingsbank. China wilde een grotere bijdrage leveren, maar dat stuitte op verzet van India, beducht voor Chinese dominantie. Het startkapitaal van 50 miljard dollar zal worden uitgebreid naar 100 miljard dollar. Het monetaire noodfonds begint met 100 miljard dollar, waarvan 41 miljard afkomstig uit China.

Volgens analisten heeft de BRICS-bank vooral buitenlandspolitieke betekenis en zal de rol van de bank in het internationale systeem in de eerste jaren na de start in 2015 relatief bescheiden zijn. Maar voor landen die waarschijnlijk het meest zullen profiteren van de bank – India en Brazilië – kan de bank bij het financieren van infrastructurele projecten een groot verschil maken.

Voor Shanghai met 25 miljoen inwoners en duizenden internationale bedrijven is de komst van de Nieuwe Ontwikkelingsbank belangrijk. Het is voor het eerst dat er in de zakenstad van China een internationale financiële instelling komt. Shanghai is de vestigingsplaats van vrijwel alle Fortune 500 bedrijven en van de Chinese beurs. China is van plan om een deel van de gigantische buitenlandse reserves – 3.200 miljard dollar – via deze nieuwe, intergouvernementele bank naar andere bestemmingen dan Amerikaans schatkistpapier te sluizen.