Dat Isis zich als staat presenteert, wijst op ontbreken ervan

Illustratie Emad Hajjaj

Dat ISIS zich presenteert als staat is volgens Joas Wagemakers (NRC, 11 juli) de verklaring voor het buitensporig geweld in het gebied dat zij beheerst, en juist daarom volgens hem niet voor lange tijd zal beheersen. Het idee om een zuivere islamitische staat te stichten zal de wereld echter nog wel enige tijd begeleiden. In ‘Botsende Beschavingen’ schrijft politicoloog Samuel Huntington, dat het ontbreken van een of meerdere kernstaten in de islamitische beschaving de oorzaak is voor interne en externe conflicten in deze ‘beschaving’. Islamieten voelen zich volgens hem verbonden met een lokale stam of met de wereldwijde geloofsgemeenschap Ummah. Een geschikt tussenniveau om de islamieten te mobiliseren en organiseren ontbreekt echter. Hij bespreekt verschillende staten (Iran, Pakistan, Saoedi-Arabië, Turkije) maar al deze hebben nadelen om voor alle moslims als kernstaat te kunnen functioneren. Daags nadat ik deze twintig jaar oude analyse las, riep ISIS zichzelf uit als staat in het hart van de Arabische cultuur, en riep alle moslims op er naar toe te komen – een oproep die ook werd beantwoord. Mogelijk kan een westerse coalitie ISIS verslaan en het gebied terugveroveren; er wordt al op meerdere plaatsen in de wereld naar een zuivere islamitische staat gestreefd . Voorlopig zal dat de kop op blijven steken.