$#@#& ???:( ! Dat ellendige Apple iTunes

Beste Steve, Het is nu ongeveer duizend dagen geleden dat je overleed. Wat Apple vandaag doet, in hoeverre is dat nog jouw werk? De laatste editie van iTunes bijvoorbeeld, nummer 11, 10 maanden na jouw dood geïntroduceerd, heb je daar nog bemoeienis mee gehad? Of is mijn ontreddering als gebruiker een weerspiegeling van de ontreddering die jouw dood teweegbracht in Cupertino?

Zoek op de combinatie ‘iTunes’ en ‘complicated’ of ‘confusing’, en je krijgt duizenden hits. Lees eens een paar berichten. Wanhoop, vertwijfeling, ontgoocheling, verbijstering, razernij. Weinig berusting, maar misschien komt dat nog, zoals destijds bij Microsoft. In plaats van ‘iTunes’ kun je ook ‘iCloud’ invoeren: zelfde resultaat. Jouw sterkste slagzin vond ik altijd ‘It just works’. Een elementaire belofte als genadeloos demasqué van de concurrent. Het is pijnlijk, maar iTunes en de iCloud they just don’t work. Las je wat Farhad Manjoo, technologie-columnist van The New York Times, erover schreef? De kop zei genoeg: Won’t Someone Take iTunes Out Back and Shoot It? Ja, zo erg is het.

Om de status van een iTunes-track aan te geven zijn er nu dertien verschillende pictogrammen! Het uitroepteken, het gearceerde wolkje, het lege wolkje, het massieve wolkje, een wolkje met doorhaling, nog een wolkje met doorhaling maar dan anders, een wolkje met een kruisje, een wolkje met een uitroepteken en een open wolkje met een pijltje naar beneden, het grijsgestippelde cirkeltje, het zwart-witte taartdiagrammetje, een dunne zwarte cirkel, diezelfde cirkel met een vierkantje erin, diezelfde cirkel maar dan dik. Misschien vergeet ik er nog een of twee, maar je begrijpt mijn punt.

Het sleutelwoord van de Apple-filosofie was altijd ‘intuïtief’. Geloof mij, iTunes bedienen met intuïtie is net zo kansrijk als de FIFA besturen met balgevoel. Ik maak die vergelijking niet voor niets, want het grimmige stoïcisme waarmee Apple tegenwoordig op kritiek reageert, doet denken aan Sep Blatter en de FIFA.

Tot zover de gebruiksvriendelijkheid. Vaak is al geklaagd – ook door mij – over de vendor lockin-strategie van Apple: wat je nodig hebt om Apple-apparaten te gebruiken is uitsluitend bij Apple te koop. Het is niet verboden, maar het wordt onsympathiek als je die strategie combineert met planned obsolescence, het opzettelijk beperken van levensduur. Planned obsolescence is hét struikelblok voor een duurzame economie, en wie blinkt erin uit? Apple.

Zelf was ik zo dom van de iPhone 4 over te stappen naar de 5. Die heeft een nieuwe connector, voorzien van een chip, zodat hij vrijwel onmogelijk valt na te maken. De vijf of zes iPhone-snoertjes die ik had, kan ik weggooien, wil ik ze vervangen dan ben ik 100 of 120 euro kwijt, want zo’n origineel snoertje kost bij jullie twintig euro! Kom op Steve!

En dan die schroefjes. Om zelfwerkzame klanten en externe reparateurs te frustreren zijn Apple-apparaten voorzien van een uniek vijfpuntig schroefje. Niks repareren, een nieuwe kopen! Steve, geef toe, dat is ziek.

Soms gaat Apple nóg een stap verder, en wordt planned obsolescence planned failure. Zie de iPod met een geïntegreerde, niet door derden vervangbare accu die na 18 maanden expireert, waarop je hem bij Apple kunt laten vervangen voor de prijs van een nieuwe iPod!

Apple is gaan lijken op zijn oude, gehate rivaal Microsoft, terwijl Microsoft intussen juist klantvriendelijker is geworden. In de duizend dagen sinds jouw dood is het beeld alleen maar versterkt: overcomplexe, ondoorgrondelijke producten, vendor lockin en planned failure: de macht in Cupertino is overgenomen door ingenieurs en accountants. Hallo Steve, wat is Apple tegenwoordig, een bank?