Werkgevers enthousiast, de vakbond niet

Hans de Boer kreeg steun, de vakbond niet. Nu hebben ze invloed, schrijft Hans Wiegel.

In de politieke luwte van nu hebben werknemers en werkgevers precies het goede moment gekozen voor het aan de politiek presenteren van hun wensen. De vakbeweging kwam met voorstellen de lasten op arbeid te verlagen, het midden- en kleinbedrijf te stimuleren en het vakonderwijs te verbeteren. Die verdienen serieuze overweging. Helaas werd er ook wat uit de oude doos gehaald: ouderen korter laten werken, de VUT weer invoeren en stoppen met het verhogen van de AOW-leeftijd.

PvdA-minister Asscher draaide die plannen meteen de nek om. Hij verwoordde het vriendelijk: „geen goed idee”. VVD-fractievoorzitter Zijlstra, die in het politieke debat steeds meer de ruimte neemt, zei dat het program van de bonden banen vernietigt en dus een „idioot plan” is.

Mij viel op dat er vanuit de achterban van de vakbeweging geen enkele reactie kwam. Dat was bij de werkgevers heel anders. Bij VNO-NCW kwamen veel enthousiaste berichten binnen, toen hun nieuwe voorzitter, Hans de Boer, met zijn stevige stellingnames de publiciteit in stapte. In elke krant een uitgekiend gekozen uitwerking van de grote lijn van zijn verhaal.

Hij sloeg zo zijn piketpalen met nieuwe en gedurfde wensen. Zette de trend voor de agenda:

Lagere belastingen voor de middengroepen, pensioenen individualiseren, meer oog voor de boeren, 70.000 banen per jaar erbij.

Op de vroege zaterdagochtend van die nieuwsexplosie werd De Boer gebeld door premier Rutte, die na hun gesprek onmiddellijk een sussend persbericht de wereld in stuurde.

De Boer reageerde geestig. Hij zei dat Rutte en hij elkaar elke zaterdagochtend opbellen. De kunst voor de sociale partners is de komende weken zo op te trekken dat zij het regeringsbeleid voor volgend jaar kunnen bijbuigen.

Ik noem de gewenste lastenverlichting en – een bijzonder punt – de wens van het VNO: de sociale werkplaatsen open te houden. Ook de vakbeweging moet daar achter gaan staan. Werk aan de winkel dus.

Hoe zal de PvdA het doen?

De coalitie moet zich sterk maken. Tonen dat het onzinverhaal, dat hier en daar de ronde doet, als zou het kabinet uitgeregeerd zijn, wordt weersproken.

P.S. Bij het overlijden van parlementair redacteur Pim Waanders kwamen herinneringen bij mij boven. Hij was groot kenner van ons staatsrecht en de parlementaire geschiedenis. Liberaal, maar geen verkapt propagandist van de VVD.

Eén persoonlijke samenkomst staat mij in m’n geheugen gegrift. Ik nodigde hem een keer uit in mijn boerderijtje, achter Dokkum, te komen logeren. Het was hartje zomer. Bloedheet. Pim kwam met de trein, overstappen in Leeuwarden in de boemel naar Veenwouden. Daar haalde ik hem van het station. Hij stapte uit.

In pak met vest. Hoed, regenjas en degelijke koffer, in de hand.

We hebben een paar mooie dagen gehad. Genoten van de borrel, ons gesprek, zijn geestigheid, zijn enorme kennis van en liefde voor de politiek en het parlement. Maar voorgetrokken werd ik niet.