Schaduwen van dictaturen

Het is een duistere bladzijde in de Duitse en de Noorse geschiedenis, het Lebensborn-project, dat beoogde Arisch ogende kinderen in nazifamilies onder te brengen, en Duitse officieren stimuleerde Arische meisjes te bevruchten. Noorse vrouwen waren extra aantrekkelijk, want ‘raszuivere’ afstammelingen van de Vikings. Dus werden er tijdens de bezetting van Noorwegen zeker 12.000 kinderen van Noorse moeders en Duitse vaders geboren, die na de oorlog uitgestoten en vaak mishandeld werden door pleegouders of in Duitse kindertehuizen.

Tegen die achtergrond speelt Zwei Leben (naar het boek Eiszeiten van Hannelore Hippe), door regisseur Georg Maas van 2003 – toen al deze zaken bekend werden – verplaatst naar begin jaren negentig, vlak na de val van de Muur. Lebensbornkind Katrine, opgegroeid in Oost-Duitsland, is al decennia met haar Noorse moeder (Liv Ullmann) herenigd – maar dan gaan de Stasi-archieven open en verknoopt de thrillerplot wereldgeschiedenis met persoonlijk leed. Net iets te ambitieus voor één film, maar als verhaal over waarheid en leugens en over een individu in de schaduw van twee dictaturen boeit hij wel.