Poetin zoekt in Brazilië steun tegen sancties

Rusland wil dat Brazilië, Rusland, India, China en Zuid-Afrika (BRICS) zich tegen het Westen keren in de ruzie rond Oekraïne.

President Vladimir Poetin van Rusland, de man die vindt dat bijna de hele voormalige Sovjet-Unie tot de invloedssfeer van het Kremlin behoort, zet deze week een voet tussen de deur in het gebied dat sinds de Amerikaanse president James Monroe (1817-1825) in Washington tot de Western Hemisphere gerekend wordt. Hij wil in Brazilië impliciete steun tegen het Westen bij elkaar scharrelen. Poetin arriveerde zondag in het land om de voetbalfinale bij te wonen en de fakkel voor het WK 2018 in Rusland over te nemen.

De zesde top van de BRICS (Brazilië, Rusland, India, China en Zuid-Afrika), maandag tot en met woensdag in Fortaleza, biedt hem de gelegenheid om zich op te werpen als de man die zich het meest consequent verzet tegen het dictaat van de Pax Americana.

Deze club van ‘vijf’ moet volgens Poetin een tegenwicht worden van de G8 die door het recente royement van Rusland weer een G7 is geworden.

Poetin hoopt zelfs dat de regeringsleiders van de vier andere BRICS bereid zijn hem te helpen aan een extra verdedigingslinie tegen de Verenigde Staten en hun partners, die Rusland blijven bedreigen met sancties wegens de annexatie van de Krim in februari en zijn rol in het Oosten van Oekraïne tot nu toe. In een interview met het Russische persbureau Itar/Tass zei Poetin gisteren te hopen dat de top in Fortaleza zich keert tegen de „sanctieaanvallen waaraan Rusland nu blootstaat”. Hij wil de de BRICS voorstellen om „na te denken over een systeem van maatregelen tegen een drijfjacht op landen die het niet eens zijn met de buitenlandse politiek van de VS en hun bondgenoten”. Tot nu toe zijn de vier partners in de club van vijf zover niet gegaan. Hun steun voor Moskou beperkt zich tot passiviteit.

In het vraaggesprek met Itar/Tass schetst de Russische president ook de contouren van een soort alternatieve G7 zoals het Kremlin voor ogen heeft. Poetin wil het ‘vijftal’ stapsgewijs uitbreiden. Argentinië, waar hij morgen op bezoek gaat, is wat hem betreft een eerste kandidaat. Want BRICS moet meer worden dan louter economisch tegenwicht voor dollar- en eurozones.

„We hebben geen plannen om op basis van BRICS een militair-politieke alliantie te formeren”, zei Poetin. Maar hij wil de politieke samenwerking wel verdiepen en de club optuigen met een „virtueel secretariaat”, aldus de president tegen Itar/Tass.

Het is de vraag of zijn collega’s Xi (China), Singh (India), Rousseff (Brazilië) en Zuma (Zuid-Afrika) zover met Poetin willen optrekken. Zeker China en Brazilië houden er een mondiale politiek van non-interventie op na. Zoals China het peil van verantwoordelijkheid dat past bij zijn economische machtspositie steevast ontwijkt, zo probeert Brazilië in Latijns-Amerika zoveel mogelijk afzijdig te blijven.

Toen in maart in het plenum van de Verenigde Naties een veroordelende resolutie over de annexatie van de Krim aan de orde was die werd gesteund door honderd landen, onthielden vier BRICS zich van stemming. Rusland werd gesteund door Armenië, Bolivia, Cuba, Nicaragua, NoordKorea, Soedan, Syrië, Venezuela, Wit-Rusland en Zimbabwe. Geen van die tien landen zou een aanwinst zijn voor de BRICS-club. En zeker niet voor het plan waarover de vijf economische grootmachten gisteren een akkoord sloten: de oprichting van een ‘Nieuwe Ontwikkelingsbank’ die een alternatief voor de Wereldbank moet worden.