Rechter: Nederland aansprakelijk voor deportaties Srebrenica

De moeders van Srebrenica, nabestaanden van de omgekomen mannen, arriveerden vanochtend bij de rechtbank in Den Haag voor de uitspraak. Foto ANP / Bart Maat

Nederland is aansprakelijk voor de deportatie van ruim driehonderd mannen in Srebrenica in 1995. Dat heeft de rechtbank in Den Haag vanochtend bepaald. De uitspraak betekent dat de familieleden van de slachtoffers een schadevergoeding tegemoet kunnen zien.

De Haagse rechtbank vindt dat Nederland verantwoordelijkheid draagt voor het wegvoeren van een groep van ruim 300 mannen op 13 juli 1995 door de Bosnische Serven van de Dutchbat-compound. Dutchbat had “gezien de kennis van dat moment over het lot van de mannelijke vluchtelingen en vanwege de bijzondere positie van de compound” geen medewerking mogen verlenen aan de deportatie van deze mannen, aldus de rechter.

Dutchbat had volgens de rechtbank rekening moeten houden met de mogelijkheid van dat mannen het slachtoffer zouden worden van genocide. Door toch mee te werken aan de deportatie heeft Dutchbat “onrechtmatig gehandeld”, zo stelt de rechter en daardoor is de Nederlandse Staat deels aansprakelijk. Een aantal zaken kan de Staat niet worden aangerekend, vindt de rechtbank, zoals het uitblijven van luchtsteun en het feit dat de enclave niet is heroverd.

Twitter avatar HaagseRechtbank Rechtbank Den Haag Nederland aansprakelijk voor deportatie van ruim driehonderd mannen Srebrenica. Volledig vonnis volgt. Persbericht: http://t.co/2pKmoa5wSU

Moeders van Srebrenica stelden Staat aansprakelijk

De Moeders van Srebrenica hadden de Nederlandse staat bij de rechter aansprakelijk gesteld voor zijn rol bij de massamoord op duizenden islamitische mannen en jongens. Nederland vond de veiligheid van de eigen Dutchbatters volgens de moeders belangrijker dan de Bosnische vluchtelingen. Onder de vlag van de Verenigde Naties zouden ze bovendien hebben meegeholpen aan de deportatie.

Tijdens de inhoudelijke behandeling van de zaak in april betoogden de raadslieden van de Nederlandse overheid echter dat de Nederlandse soldaten een genocide niet konden voorzien. De Nederlanders konden volgens de advocaten op het bewuste moment ook niet anders dan meehelpen aan wat op dat moment een evacuatie leek.

Uitspraken in eerdere rechtszaken verschilden nogal

Eerder dit jaar wees het Europese Hof voor de Rechten van de Mens een klacht van de Moeders van Srebrenica tegen Nederland in een andere rechtszaak af. Evenals de Hoge Raad in Nederland concludeerde het hof dat de VN niet vervolgd kan worden voor het drama omdat de volkerenorganisatie immuun is voor rechtsvervolging in Nederland.

De moeders hadden hoop geput uit weer een andere rechtszaak. De Hoge Raad oordeelde vorig jaar dat de staat verantwoordelijk is voor de dood van drie mannen tijdens de val van de enclave. De zaak was aangespannen door de nabestaanden.