Column

Dom, meer kan ze er ook niet van maken

Aline (19) inVier Handen op Eén Buik (BNN).

Het genre van de hulptelevisie ziet er bij BNN net even anders uit dan gebruikelijk. Kijk maar naar het tweede en verbeterde seizoen van Vier Handen op Eén Buik, over tienermoeders die het even niet meer zien zitten.

De BN’er die een wanhopige onbekende Nederlander de helpende hand toesteekt, zwaait minder met het toverstafje van de productie. Er worden weinig materiële gunsten verleend, hooguit kleine zetjes gegeven. De toon is zelden moralistisch, eerder maken we de verbijstering mee van een succesvolle mediapersoonlijkheid over het onvermogen van de getatoeëerde klasse.

Aline (19) is ruim zeven maanden zwanger van haar derde kind, als ex-wielrenner Leontien van Moorsel aanbelt bij haar piepkleine Haagse woning. De oudste zoon is autistisch en vraagt veel aandacht. John (47), de vader van het ongeboren kind, komt wel eens langs, maar van zijn medewerking stelt Aline zich weinig voor. Ze heeft een Wajong-uitkering „wegens een depressie” en moet rondkomen van 8 euro per dag.

In het eerste gesprek vraagt de hulpmoeder of abortus een overweging was geweest. Ja, dat had ze vier weken voor deze zwangerschap precies gedaan, maar daar had ze niet weer zin in: „Het was gewoon dom. Meer kan ik er ook niet van maken.”

De immense tristesse van de hoofdpersoon heeft ook te maken met het feit dat iedereen haar beschuldigend toespreekt. Ze heeft geen contact met ouders of vriendinnen en neigt naar vereenzaming.

Van Moorsel maakt een stappenplan, waarbij de eerste prioriteit is om een nieuw baasje te vinden voor de hond, want die kan de jonge moeder er niet ook nog eens bij hebben. Voorlopig einddoel: een glimlach op Alines gezicht.

Vorige week was actrice Tatum Dagelet de wanhoop nabij over Tonia (15) uit Middelburg, die weigerde ook maar één sigaret minder te roken. Haar moeder diende ze voor haar te rollen.

Aline heeft relatief meer vermogen tot reflectie en fleurt vooral op van de aandacht van door BNN aangedragen lotgenoten. Zelfs John trekt alsnog in, al wil hij niet voor de camera verschijnen.

We zien te weinig niet veroordelende televisie over de groep die de Britse psychiater Theodore Dalrymple beschrijft als slachtoffers van het misverstand van de bovenklasse dat iedereen goed voor zichzelf kan zorgen. Het is van belang niet alleen te weten dat het tegendeel het geval is, maar ook om daar bestraffend noch lacherig over te doen.

In de dagelijkse reportages die de KRO deze week maakt over Het Gevoel van de Vierdaagse wandelt Hella van der Wijst steeds een stukje mee met jongeren uit De Glind, het Veluwse gehucht dat speciaal is gebouwd om vanuit christelijke overtuiging pleegkinderen op te vangen. De geselecteerde wandelaars zijn verstandige, laconieke kinderen, die met zelfspot over hun lot spreken.

Het schokkendste was de mededeling in de introductie van een van hun begeleiders. Hij was eerder eens tijdens de Vierdaagse gebeld door een pupil in tranen: die was helemaal in de war omdat daar iedereen aardig tegen haar deed. Dat was ze blijkbaar niet gewend.