Cameron brengt uittreding uit Europese Unie weer dichterbij

De Britse premier Cameron zegt zelf geen voorstander te zijn van uittreding van het Verenigd Koninkrijk uit de Europese Unie. Maar steeds neemt hij beslissingen die zo’n drastische stap dichterbij brengen. Daarmee neemt hij een groot risico.

De herschikking van zijn kabinet is daarvan het jongste voorbeeld. Gisteren werd bekend dat de laatste pleitbezorgers van de EU in de ministersploeg vervangen zijn. De nieuwe minister van Buitenlandse Zaken, Philip Hammond, heeft eerder gezegd dat hij voor uittreding uit de EU zal stemmen als het de regering niet lukt om in Brussel nieuwe afspraken over het lidmaatschap af te dwingen. Dat klinkt zijn achterban misschien stoer in de oren. Maar in Brussel dreigt zo’n dwingende stellingname de Britse onderhandelingspositie alleen maar verder te verzwakken.

Onder Cameron heeft het Verenigd Koninkrijk al veel invloed in de Unie verloren. Dat bleek onlangs nog uit de mislukte poging van de Britten om de benoeming van Jean-Claude Juncker tot voorzitter van de Europese Commissie tegen te houden. Had Cameron er in 2009 niet voor gekozen zijn partij in het Europees Parlement af te scheiden van de grote Europese Volkspartij (EVP), dan had hij Junckers kandidatuur al vroeg kunnen blokkeren. Maar liever dan invloed uit te oefenen, wilde de Britse premier laten zien dat hij afstand nam van de politieke hoofdstromen in Brussel.

Ook Camerons keuze voor de nieuwe Britse eurocommissaris lijkt niet ingegeven door de wens om in Brussel veel voor elkaar te krijgen. Lord Hill mag veel kwaliteiten hebben, hij is geen politieke zwaargewicht, zoals eerdere Britse eurocommissarissen als Leon Brittan and Peter Mandelson dat wel waren. Met deze benoeming wekt Cameron niet de indruk dat hij alles op alles zet om in Brussel resultaat te boeken waarmee hij de Britten ervan kan overtuigen in de EU te blijven.

Het is begrijpelijk dat Cameron en zijn partij geschrokken zijn van de uitslag van de Europese verkiezingen, waarbij de anti-Europese partij UKIP als grootste uit de bus kwam. De enige uitgesproken pro-Europese partij, de Liberaal-Democraten, leed een dramatisch verlies.

Met het oog op de komende parlementsverkiezingen, die uiterlijk over tien maanden gehouden moeten worden, laat Cameron zijn oren nu hangen naar de tegenstanders van de Unie. Of hij daarmee de sterke opkomst van UKIP nog kan keren, is twijfelachtig. Waarschijnlijker is dat hij zijn land op deze manier steeds meer van de EU vervreemdt. En dat hij de uittreding uit de Unie, die hij zegt te willen voorkomen, onvermijdelijk maakt.