Andy Serkis: te eng voor een Oscar

De techniek vordert, maar is het acteren? Het wantrouwen blijft groot onder acteurs.

Het is al bijna een ritueel sinds Andy Serkis in 2002 de wereld verbaasde als Gollum in Lord of the Rings: Oscarrumoer dat tot niets leidt. Serkis is de maestro van motion (of performance) capture, hij bezielde geanimeerde personages als King Kong en Caesar, de grimmige apenleider in Dawn of the Planet of the Apes. Verdient dat pionierswerk geen Oscar? Eind 2011 riep acteur James Franco in een open brief zijn collega’s al op hun vooroordelen tegen ‘mo cap’ te laten varen. Zelf speelde hij met een mix van nieuwsgierigheid en wantrouwen in Rise of the Planet of the Apes, en werd door Serkis/Caesar van het doek geveegd. Als dat geen acteren was, wat dan wel?

Achteraf lijkt de Brit Andy Serkis (50) met zijn rubberen gelaat en uitpuilende ogen geboren voor motion capture, dat door sensoren vastgelegde beweging en mimiek projecteert op een 3D-animatie. Ook zijn kracht en lenigheid helpen: als bergklimmer wist hij wel raad met de strapatsen van Gollum of King Kong. Toch werd Serkis nogal terloops het gezichtloze gezicht van deze nieuwe techniek. Peter Jackson wilde hem in 1999 als stem voor Gollum, een geanimeerd personage in de Lord of the Rings-reeks. Een klusje van drie weken, maar eenmaal in Nieuw-Zeeland besloot men tot een experiment met motion capture, die eerder uit de medische industrie was overgewaaid naar videogames. Het werkte, al werd Gollum in The Two Towers soms ook geanimeerd met oudere technieken als rotoscoping: het inkleuren van film.

Nu is mo cap volwassen: scènes worden niet langer apart van ‘echte’ acteurs opgenomen, wat eerder de inleving bemoeilijkte. Bij Dawn of the Planet of the Apes bewoog een roedel van vijftig aapacteurs in lycrapakken zich vrijelijk door het oerbos. Maar voor een Oscar is de huiver nog te groot bij The Academy. Voorstanders vinden het een neutraal hulpmiddel als make-up of kostuums: was het latexschuim waaronder John Hurt acteerde in The Elephant Man (1980) soms een beletsel voor een Oscarnominatie? Anderen zien Serkis als een Trojaans Paard naar een Hollywood waar de macht en sterrenstatus van acteurs is gebroken door digitale robots.

Ooit krijgt Andy Serkis vermoedelijk een ere-Oscar voor zijn pionierswerk, nu is hij nog te eng. En de jaren gaan tellen: Serkis zegt dat Gollums bokkensprongen hem in The Hobbit (2012) moeite kostten. Hij gaat regisseren, eerst Kiplings Jungle Book. Disney werkt aan een soortgelijke film, maar die heeft geen Andy Serkis om de beer Balou of de slang Kaa te bezielen.