Volkert wil liever zónder bandje zwemmen

Volkert van der G. is toch niet blij met de voorwaarden van zijn vrijlating en spande een kort geding aan. Hij wil het liefst in Den Haag werken als juridisch adviseur maar mag daar niet komen. En de enkelband knelt ook.

Op 10 maart van dit jaar had hij het nog schriftelijk bevestigd. Per e-mail liet Volkert van der G. het OM weten akkoord te gaan met de voorwaarden die verbonden zijn met zijn vrijlating. Na het uitzitten van tweederde deel van de achttien jaar celstraf die hij kreeg voor de moord op Pim Fortuyn in 2002, kon Volkert ruim twee maanden geleden de gevangenis verlaten. Hij moet wel een enkelband met GPS dragen, mag geen contact zoeken met nabestaanden en zich niet vertonen in de steden Tilburg, Rotterdam, Den Haag en Hilversum. Hij moet psycholoog en reclassering bezoeken en mag geen contact hebben met de media.

Na drie maanden zullen deze voorwaarden worden geëvalueerd, vertelde de landsadvocaat Cécile Bitter gisteren voor de Haagse rechtbank. Maar nog voordat dit evaluatiemoment aanbreekt, stapt Volkert naar de rechter omdat de regels hem niet bevallen. Hij spande een kort geding aan dat gisteren diende voor de Haagse rechtbank.

Advocate Bitter – die de belangen van de staat verdedigt – liet blijken dat ze vindt dat Volkert zeurt.

Hij mag tóch naar Den Haag

Volkert heeft een „heel naar en uitzonderlijk misdrijf” gepleegd, zei ze. Dan is het toch niet zo raar dat justitie voorwaarden stelt aan de verdere executie van het voorwaardelijke deel van zijn straf, meent de landsadvocaat. En zo hardvochtig zijn de regels in haar ogen niet. „Als een voorwaarde te zeer knelt, is ontheffing per geval mogelijk”, zei Bitter.

Als voorbeeld gaf ze aan dat de staat Volkert zelfs heeft aangeboden gisteren het kort geding te mogen bijwonen, ook al is dit in de voor hem verboden stad Den Haag. „Maar hij is niet op dit aanbod ingegaan”, aldus Bitter.

De sinds zes weken in Apeldoorn wonende Volkert (45) vindt de voorwaarden die hij moet naleven sinds zijn vrijlating te verstrekkend, vertelde zijn advocaat Stijn Franken. Hij heeft inderdaad eerder dit jaar wel zijn handtekening gezet onder de nieuwe leefregels, maar dat gebeurde alleen om tactische redenen. Volkert wilde niet riskeren dat justitie hem toch niet zou vrijlaten in mei. Maar hij was altijd van plan de rechtmatigheid van de vrijlatingsvoorwaarden door een rechter te laten toetsen.

Zijn leefregels zijn onrechtmatig

De nieuwe leefregels van Volkert van der G. zijn volgens Franken disproportioneel en onrechtmatig. Er mogen volgens de advocaat alleen voorwaarden gesteld worden die beogen het gevaar op recidive te beperken. Maar daar is in dit geval geen sprake van.

Bovendien is het gevaar op herhaling van geweld door Volkert volgens hem naar de mening van alle deskundigen laag. Er bestond nog de vrees dat de nieuwe huisvesting van Volkert en zijn gezin risico’s zouden kunnen opleveren, maar daar is volgens Franken niets van gebleken. De buurtbewoners in Apeldoorn hebben „rustig en beschaafd op Volkert gereageerd”.

De voorwaarden vallen Volkert zwaar. Hij kan bijvoorbeeld praktisch niet goed op bezoek bij familie in Zeeland, omdat hij niet mag reizen via Rotterdam of Tilburg „en de NS wil de trein niet laten omrijden”, zegt Franken.

De leefregels schaden ook zijn nieuwe loopbaan. „Hij kan niet werken aan een toekomst als juridisch adviseur.” Veel rechterlijke instanties zijn in Den Haag en daar mag hij niet komen. En de enkelband knelt ook. Volkert „kan geen korte broek of zwembroek aan”, want dan zie je dat ding. „Dat is stigmatiserend en belemmert resocialisatie”, aldus Franken.

Nieuwe moord onwaarschijnlijk

Volkert zou van een medewerker van de reclassering te horen hebben gekregen dat de voorwaarden in werkelijkheid zijn opgelegd om frustraties weg te nemen bij degenen die vinden dat de moordenaar van Fortuyn te mild is gestraft. „Of het nu is om het luidruchtige smaldeel in de samenleving tot bedaren te brengen, om de verantwoordelijke bewindspersoon uit de politieke wind te houden, om Volkert te beschermen of om hem te pesten, steeds geldt dat die voorwaarden niets te maken hebben met recidivebeperking”, zegt Franken. Dus zijn ze volgens de strafpleiter onrechtmatig.

Landsadvocaat Bitter bleef het met hem oneens. Het is „onwaarschijnlijk” dat Volkert een nieuwe moord pleegt, maar er blijven „evident onzekere factoren”, zoals hoe zal hij reageren op „stressvolle situaties en dreigingen van buitenaf”. Bij die omstandigheden passen volgens haar bijzondere voorwaarden. De rechtbank zal op 30 juli uitspraak doen.