Even los op de beleefboerderij

Leren over dieren, het heelal of over geld – op zomerkamp kan het allemaal. Elk jaar gaan er meer kinderen naartoe. Didactisch verantwoord, maar ook de ouderwetse dropping ontbreekt niet.

Kinderen kijken naar een projectie van het universum. „Het leek net of de maan bovenop ons viel.” Foto Ilvy Njiokiktjien

Hijgend klimt hij uit een zwarte opblaasbare tent die in een gymzaal in het Gelderse Wekerom staat. „Nooit geweten dat sterren uit gaswolken ontstaan”, zegt Thies Hoogeslag (9 jaar) uit Deventer verbaasd. Hij doet mee aan het zomerkamp Dare to Explore. De opblaasbare tent is een planetarium en de kinderen van het kamp hebben net van een sterrenkundige uitleg gekregen over het heelal.

De sterrenkundige projecteerde het heelal tegen de wand. Toen hij inzoomde op de maan, gilden de kinderen het uit. „Het leek net of de maan bovenop ons viel”, vertelt Thies. „Echt heel gaaf.”

Zomerkampen zijn populair. Aanbieders zien het aantal aanmeldingen toenemen, laat een aantal van hen weten. Zo noteren twee grote aanbieders, zoals Club Adventure (bedient ruimt drieduizend kinderen) en Summer Camp Holland (bedient circa achthonderd kinderen) een stijging van respectievelijk 20 en 30 procent. Bij kleinere aanbieders, zoals Stichting VakantieKind – waar ouders met een laag inkomen korting kunnen krijgen – komen ook meer aanmeldingen binnen. „We zitten nu op 10 procent meer en komen uit op zo’n 220 deelnemers.”

Zomerkampen zitten inderdaad in de lift, zegt Froukje Hajer. Zij is bestuurslid bij Steunpunt Kindervakanties. Dit is een brancheorganisatie met 95 participanten, die samen 40.000 kinderen op vakantie nemen. Hoeveel kinderen en jongeren er in Nederland precies op zomerkamp gaan, is onduidelijk. Omdat veel mensen kort voor de vakantie boeken, zijn er nog geen exacte cijfers te geven, legt Hajer uit. Bovendien gaat het om een vrije markt, er zijn honderden organisaties; groot, klein, ideëel, commercieel. „Maar van veel organisaties horen we positieve geluiden.”

Didactisch verantwoord

Die geluiden komen vooral uit het hogere segment; commerciële kampen die een paar honderd euro kosten. „De economie trekt aan en ouders hebben meer te besteden”, zegt Ronald Valenteijn van Club Adventure. De crisis in de kinderopvang speelt ook een rol. „Opvang is duur en kan niet bieden wat wij wel bieden: spanning en avontuur, met een educatieve inslag.”

Veel kampen zijn didactisch verantwoord, voorzien van luxe voorzieningen en verschillende keurmerken. Er zijn mensen die toezicht houden en professionals uit het veld geven er les – denk aan de sterrenkundige. Zomerkampen zijn niet meer alleen om plezier te hebben, kinderen moeten ook iets leren, beaamt Iddo Schoen. Hij is directeur van Vinea en Simbo, met 15.000 deelnemers marktleider in de branche – het aantal aanmeldingen zal volgens de organisatie dit jaar toenemen. „Ouders willen dat een kamp verdieping biedt.”

Deze weetjeskampen, zoals Schoen ze noemt, kunnen worden verdeeld in grofweg drie categorieën; kampen waarbij kinderen van alles leren over de natuur, de aarde, het heelal en dieren – „deze zijn het populairst”. Het tweede type moet kinderen weerbaarder maken. En als laatste zijn er vakanties waar kinderen vanaf 7 jaar oud een taal kunnen leren.

Safari op de Veluwe

Educatieve natuurkampen met ‘outdoor activiteiten’ lopen het beste, zegt Schoen. Neem zomerkamp Dare to Explore – vier dagen kost 345 euro en zeven dagen 595 – georganiseerd door Simbo in samenwerking met National Geographic Junior. Dierenverzorgers, boswachters, ontdekkingsreizigers en wetenschappers ‘onderwijzen’ de kinderen en geven op verschillende locaties uitleg over dieren, planten en insecten. Avonturier Wim Hof, ook wel bekend als de Iceman, komt langs om te praten over lichaam en geest. De kinderen doen ‘wetenschappelijke’ proefjes, ze doen een GPS-speurtocht en gaan op safari op de Hoge Veluwe.

Bij Summer Camps Holland is onder meer Animal Ranger (een week kost 425 euro) populair. Kinderen bezoeken een beleefboerderij, een struisvogelboerderij, een dierentuin en dierenasiel. Ook daar krijgen ze les van experts. En is er spektakel en avontuur, zegt directeur Michiel Pöpping. „Dus zijn er kano- en klim- en oriëntatietochten. En de ouderwetse dropping.”

De informatieve natuurkampen zijn in trek omdat je even helemaal los komt van het hectische leven, zegt Ronald Valenteijn van Club Adventure (die kampen als Survival NL, Bushcraft, Dier en Zoo en Forest Village aanbiedt). Volwassenen, maar ook kinderen, hebben volgens hem steeds meer behoefte aan rust. „Dus geen mobieltjes en iPads. Maar lekker buiten bezig zijn.”

Voor kinderen die die behoefte niet hebben, zijn er allerlei alternatieven. Kampen geïnspireerd op tv-programma's, zoals CSI Kamp (sporen zoeken) of Popstars (zingen en optreden). Maar er zijn ook jeugdvakanties speciaal voor meisjes, die heten: Do It Yourself (van Vinea), Fashion Camp (van Simbo) en Girls only Camp (van Club Adventure). Bij die laatste kunnen tieners kletsen, tutten en muziek luisteren, vertelt Valenteijn. Ze schrijven bovendien verhalen voor een glossy magazine, ze ontwerpen kleding en leren tijdens het winkelen met geld om te gaan. „Ook hier ontbreekt de educatieve inslag niet.”

Terug naar het opblaasbare planetarium in Wekerom. Thies Hoogeslag uit Deventer ligt inmiddels te stoeien met wat andere kinderen op de vloer van de gymzaal. „Dit is ook heel leuk”, gilt hij. Wat hij het leukste vond deze week? „Mountainbiken.”