Citigroup schikt voor 5 miljard met justitie VS

Amerikaanse bank verkocht jarenlang ‘rommelhypotheken’ en betaalt nu miljarden om aan vervolging te ontkomen.

Weer moet een megabank een megaboete betalen. Gisteren maakte Citigroup bekend dat zij met het Amerikaanse ministerie van Justitie een schikking van omgerekend 5,1 miljard euro heeft getroffen. De bank voegt zich daarmee bij een grote groep banken die de afgelopen tijd wegens wanpraktijken enorme boetes moest betalen.

1 Wat heeft Citigroup misdaan?

In essentie heeft Citi volgens justitie de financiële crisis van 2008 en alles wat daarop volgde mede op haar geweten. Citi was één van de Amerikaanse banken die voorafgaand aan de crisis op grote schaal hypotheken verstrekte aan huizenkopers die eigenlijk niet kredietwaardig waren. Die hypotheken knutselde de bank vervolgens in elkaar tot nieuwe beleggingsproducten, die zij massaal doorverkocht aan grote investeerders. Citigroup wist dat deze mortgage backed securities rommel waren, maar verkocht ze niettemin gretig; alles bij elkaar voor zo’n 90 miljard dollar.

Toen de huizenprijzen in 2007 plotseling inzakten en huizeneigenaren in betalingsproblemen kwamen, bleken de hypotheekproducten waardeloos. Grote financiële instellingen als Fannie Mae en Freddie Mac dreigden om te vallen en moesten door de overheid met tientallen miljarden dollars worden gered. De crisis was een feit.

2 Waarom wordt er nu pas geschikt?

Simpel gezegd: omdat er zo veel op het spel stond. Een miljardenboete is een aderlating voor elke bank, ook voor een rijke Amerikaanse die vorig jaar nog 13,7 miljard dollar winst maakte. En dus heeft Citi alles op alles gezet om de schade beperkt te houden. Sinds justitie in februari 2012 de zaak tegen Citi begon, is langdurig onderhandeld. De bank deed in eerste instantie een ‘voorstel’ voor een schikking van 363 miljoen dollar. Het ministerie reageerde daarop met een ‘tegenbod’ van 12 miljard.

3 Hoe erg is dit voor de bank?

Een goede toezichthouder moet een beetje leed toevoegen, zeggen ze zelf altijd. Dat is hier zeker gebeurd. Citigroup heeft gisteren ook resultaten over het tweede kwartaal bekendgemaakt. Door de boete is de winst nagenoeg verdampt: 181 miljoen dollar tegenover 4,18 miljard een jaar eerder. Tegelijkertijd: in het licht van de schade die mede door rommelhypotheken is ontstaan, valt de boete mee. Het IMF berekende ooit dat er in de VS door de crisis zo’n 2.700 miljard dollar is verdampt. Beleggers schrokken ook niet meer van de boete: de beurskoers steeg met 3 procent.

4 Waar gaat het geld naar toe?

Citi betaalt 4,5 miljard dollar aan justitie en andere overheidsdiensten. De resterende 2,5 miljard gaat naar woningbezitters met een te hoge hypotheek. Een deel van hun schuld wordt kwijtgescholden, waardoor ze ook minder rente hoeven te betalen.

5 Heeft Citigroup haar lesje geleerd?

Dat er nog steeds rommelhypotheken worden verkocht is een stuk minder waarschijnlijk geworden als gevolg van allerlei nieuwe regels die sinds het begin van de crisis zijn ingevoerd. Tegelijkertijd: banken, zeker Amerikaanse, sleutelen nog altijd zeer ingewikkelde financiële producten in elkaar, waarvan de risico’s soms moeilijk zijn te doorgronden. Dat gebeurt in een soms duizelingwekkend tempo.