Wet op de kansspelen is passé, de gokmarkt wordt bevrijd

De staat neemt afscheid van het gokken en dat is een goede zaak. Holland Casino wordt geprivatiseerd, zo besloot het kabinet vrijdag. De staat heeft immers ook geen monopolie op alcohol of tabak. Om evenwicht tussen reguleren en profiteren te bewaren en de burger te beschermen, is afstand geboden. Ook van het eigen belang.

De markt voor kansspelen wordt nu verruimd, streng gereguleerd en, op termijn, opengesteld voor buitenlandse commerciële aanbieders. Het is een ontwikkeling die het best als onvermijdelijk kan worden gekarakteriseerd. Ieder EU-land weet dat aan de beschermde positie van de ‘eigen’ loterijen door het Verdrag van Lissabon een eind zal moeten komen. In Nederland is de vijftig jaar oude Wet op de kansspelen ruimschoots verouderd.

Internet maakte gokken, vooral poker, in snel tempo vrij toegankelijk en holde daarmee lokale regulering sterk uit. 750.000 Nederlanders gokken inmiddels via internet. Het kabinet verwacht 80 procent van hen tegen verslaving en oplichting te kunnen beschermen met strikte regulering en toezicht door de Kansspelautoriteit. Of dat lukt, moet afgewacht worden. Internet is notoir glad ijs.

Gokken is een menselijke zwakte, bovendien een zeer algemene. Hoeveel WK-weddenschappen zouden er vandaag zijn uitbetaald? Wie probeert er tegen beter weten in zijn postcode, banknummer of lotnummer tegen een bescheiden bedragje níét mee te laten doen in de tombola om het grote geld? Het antwoord is: half Nederland. De meest recente schatting, uit 2011, houdt het aantal recreatieve deelnemers aan kansspelen in dit land op 8.7 miljoen. Dat mes snijdt aan twee kanten. Loterijen zijn een alternatieve, vrijwillige belasting geworden – een jaloezieheffing, om te voorkomen dat alleen de buurman rijker wordt. Met name de grote loterijen zijn formidabele geldgevers (en geldmakers) geworden. Zij dragen jaarlijks 580 miljoen euro bij aan goede doelen. Loterijen zijn diep verankerd. Iedereen profiteert en niemand wil dus écht veranderen.

Het kan dan ook knap werk van staatssecretaris Teeven (VVD, Justitie) worden genoemd, dat hij een herstructurering voorstelt die bij vrijwel alle betrokkenen op instemming kan rekenen. Alleen de toetreding van buitenlandse goededoelenloterijen is tot 2017 uitgesteld – die tijd wordt aan de ‘eigen’ bedrijven gegund om zich voor te bereiden. Het voorstel ziet er evenwichtig uit. De markt wordt geliberaliseerd. Alle aanbieders gaan belasting betalen, deels geoormerkt voor de bestrijding van verslaving. Spelers worden beter beschermd met een register voor probleemgedrag dat ook online tot uitsluiting moet leiden. Alle aanbieders moeten aan preventieregels voldoen. Dit kan ruimschoots door de beugel.