Column

Wat zit er meer achter winstalarm bij Fugro?

Het winstalarm van bodemonderzoeker Fugro laat zich op twee manieren lezen. Allereerst als ‘gewone’ waarschuwing dat de resultaten in het eerste halfjaar tegenvallen en dat het verwachte herstel in de tweede helft niet genoeg is om de teruggang te compenseren.

Eerder dit jaar memoreerde Fugro al teruglopende groei van de investeringen van de olie- en de gasindustrie. Dat zijn cruciale opdrachtgevers. Maar Fugro bleef optimistisch. Toen viel het eerste kwartaal tegen. En nu een complete winstwaarschuwing.

In samenhang met de tegenvallers verlaagt Fugro de waarde van enkele dochters en bezittingen met 300 tot 350 miljoen euro. Zo’n stevige afschrijving suggereert dat de basisveronderstellingen voor de waarde te agressief waren. Te veel groei ingeboekt.

Maar in samenhang met die afboekingen is er ook een tweede lezing van het winstalarm. In die lezing is het alarm het slot van een reeks ingrijpende maatregelen, zoals de rekrutering van een nieuwe financieel directeur, en van aanpassingen in de financiële controles en administratie. Die hele reeks is medio december 2012 in gang gezet door een klokkenluidersbrief over boekhoudtrucs.

In hun verslag over 2013 stellen de commissarissen de lezer gerust. Het ingestelde onderzoek heeft geen „materiële” tegenvallers opgeleverd. Het woord materieel is jargon van accountants om in dit geval te zeggen: er zit geen groot gat in de emmer waardoor het water wegstroomt. Maar dat zegt niks over wat kleine gaten. Of een poreuze bodem. Het water sijpelt misschien wel weg, maar dat is te repareren voordat onherstelbare schade ontstaat.

Dat laatste lijkt het geval, gezien alle maatregelen die de commissarissen nemen. Zij constateren om te beginnen dat de interne financiële organisatie „gezien de omvang, geografische spreiding en groei-ambities” van Fugro naar een hoger niveau gebracht moet worden. Dat lijkt me op zich al van materieel belang. Je zal als multinational (2,4 miljard euro omzet, 12.951 medewerkers per eind 2013) maar opeens geconfronteerd worden met gaten in je financiële processen, met alle mogelijke gevolgen van misbruik en schade.

Het onderzoek naar de klokkenluidersbrief is januari en februari 2013 een hoofdonderwerp op de commissarissenvergaderingen. In maart besteden zij zelfs een hele dag aan de bespreking van de uitkomsten. Op die vergadering wordt tevens Maarten Schönfeld, de voormalige financieel directeur van industrieconglomeraat Stork, benoemd als commissaris én als voorzitter van de financiële commissie van de raad van commissarissen.

Een van de eerste dingen die hij doet is het aantal vergaderingen van de commissie uitbreiden tot minimaal vijf per jaar. Vervolgens zetten de commissarissen een opdracht uit om een nieuwe financieel directeur te vinden. Het hele jaar door moet Fugro een beroep doen op mankracht en expertise van buiten het bedrijf om de interne financiële processen te ondersteunen. Paul Verhagen wordt per 1 januari 2014 benoemd in de raad van bestuur en per 6 mei van dit jaar is hij officieel de financiële topman. Fugro benoemt ook een nieuwe controller op groepsniveau.

De rekening voor het onderzoek naar de klokkenluidersbrief én voor de herziening van de ondernemingsstrategie samen is ongeveer 10 miljoen euro, blijkt uit Fugro’s jaarverslag. Het winstalarm heeft de afgelopen dagen 20 procent van beurskoers afgeslagen. Dat kost beleggers een kleine 700 miljoen euro.

En net als het winstalarm zelf laat het tijdstip zich op twee manieren lezen. Als het eerste van de nieuwe financieel directeur. Of als laatste van zijn voorganger.