Schrijfster en activiste Nadine Gordimer overleden

Nadime Gordimer (Foto AP)

De Zuid-Afrikaanse schrijfster en activiste Nadine Gordimer is gisteravond op 90-jarige leeftijd overleden.

Dat meldt Reuters.

Gordimer stierf in Johannesburg. Gordimers familie maakte haar dood vandaag bekend. Haar twee kinderen waren bij haar toen ze overleed. De auteur wordt in besloten kring begraven.

Gordimer kwam als dochter van een joods-Brits echtpaar al jong in opstand tegen de regels en conventies van haar welgestelde Johannesburgse familie (die ze beschreef in haar autobiografische eerste roman The Lying Days uit 1953). Maar toen Gordimer in het jaar van de invoering van de apartheid debuteerde met de verhalenbundel Face to Face (1949) was dat niet uit engagement:

‘Het waren juist mijn pogingen om te leren schrijven die mij de ogen geopend hebben voor wat er mis was met de Zuid-Afrikaanse manier van leven.’

De tweehonderd verhalen en dertien romans die ze sindsdien schreef chroniqueren de opkomst en ondergang van de apartheid, met een opvallende rol voor (politieke en seksuele) meester-knechtrelaties en het soms hypocriete liberalisme van de blanke middenklasse.

De Zweedse Academie, die haar in 1991 de Nobelprijs toekende, prees vooral haar grote (en controversiële) romans uit de jaren 70 en 80: de allegorie The Conservationist, de politieke sleutelroman Burger’s Daughter (1979), waarin de dochter van een communistische verzetsheld zich verzoent met de politieke erfenis van haar ouders, en de toekomstroman July’s People (1981), waarin een blanke familie tijdens een burgeroorlog onderduikt bij de familie van hun zwarte bediende.

Maar ook na de opheffing van de apartheid schreef Gordimer beklemmende romans over de verhouding tussen de seksen, klassen en rassen, met als hoogtepunt The House Gun (1998), waarin een progressief blank echtpaar moreel begint te wankelen wanneer hun zoon verdacht wordt van moord.

Toef Jaeger besprak vijf jaar geleden Gordimers verhalenbundel Beethoven was 1/16 zwart. En hier leest u de bespreking van The Pickup, Gordimers roman uit 2001.

“Gordimers werk is sinds het verschijnen van haar eerste boek in 1949 voornamelijk te zien als een veelzijdige kroniek van het dagelijks bestaan tijdens het apartheidsregime. Terecht werd ze daarvoor in 1991 met de Nobelprijs voor literatuur beloond.”

Een kort verhaal van Gordimer: