Oorlog is niet zinloos!

Oorlog is niet zinloos, maar helpt de wereld vooruit, weet historicus Ian Morris zeker. Het bewijs: de kans dat we – wereldwijd – nu door geweld omkomen is veel kleiner dan tijdens de Romeinen of in de Middeleeuwen. Zoals de meeste historici, vindt Morris de Eerste Wereldoorlog niet onvermijdelijk. Het is heel eenvoudig: als de Oostenrijkse kroonprins Franz Ferdinand in 1914 niet naar Sarajevo was gegaan, was de Eerste Wereldoorlog niet uitgebroken. Dit maakt de Eerste Wereldoorlog nog niet zinloos. Er bestaan ‘productieve’ en ‘onproductieve’ oorlogen, legt Morris uit, en de laatste soort oorlogen leidt niet tot vooruitgang. Zo werd de productieve Vijfhonderdjarige Oorlog voorafgegaan door de ‘Contraproductieve Oorlog’ die maar liefst van het jaar 1 tot 1415 duurde. Europa en Azië werden toen geteisterd door invallen van nomadische ‘barbaren’ uit Centraal-Azië. Met hun nieuwe manier van oorlogvoeren – op paarden – hadden ze veel succes. Uiteindelijk leidden hun invallen niet alleen tot de ondergang van het Romeinse Rijk, maar ook tot die van de grote machtsstaten die in China en India bestonden. En aangezien het eigenlijk niet oorlogen of verwoestingen maar machtsstaten zijn die met een monopolie van het centrale gezag op geweld en belastingen zorgen voor meer veiligheid en welvaart, ging de wereld gedurende de eerste 1400 jaar van de jaartelling juist achteruit. Morris baseert zijn studie over oorlogen op globale cijfers over geweldsdoden door de millennia heen.