Ook Van Basten ziet niets in nieuwe Pelé

Op zijn veertiende gold hij als de nieuwe Pelé. Maar aan die verwachting kon Freddy Adu nooit voldoen. Tijdens een stage bij AZ was ook Marco van Basten niet onder de indruk.

Na negen clubs in elf jaar is wonderkind Freddy Adu, de afgelopen week op proef bij AZ, tegenwoordig werkloos. Foto Bastiaan Heus

Ooit ging zijn naam heel de wereld over, maar Marco van Basten had hem eerst even moeten googelen. AS Monaco, Benfica, wonderkind, supertalent; dat las hij over de Amerikaanse voetballer die sinds vorige week maandag had mee getraind bij AZ. Maar onder de indruk? Dat was Van Basten niet. De nieuwe trainer hoopte dat de aanvaller hem in positief opzicht kon verbazen, zo klonk het diplomatiek. Maar de aarzeling in zijn stem verried dat ook hij geen heil meer zag in Fredua Koranteng Adu, beter bekend als Freddy (25).

Het kwam dan ook niet als een verrassing dat AZ hem gisteren afwees. Al was het toch opmerkelijk, gelet op de status die deze buitenspeler ooit had.

De uit Ghana geïmmigreerde Amerikaan gold op 14-jarige leeftijd als een wonderkind. Zijn kwaliteiten waren zo exceptioneel dat sportkledingmerk Nike hem al op 13-jarige leeftijd aan zich bond met een contract ter waarde van één miljoen dollar. Een rijzend kindsterretje, over wie wereldwijd werd bericht. Adu zou VS als voetballand op de kaart zetten.

Toch liep het anders. Na negen clubs in elf jaar is de buitenspeler tegenwoordig werkloos. Van Real Salt Lake vertrok hij op zijn 18de naar Benfica, dat hem uitleende aan steeds minder aansprekende clubs: Monaco, Belenenses, Aris Saloniki en Rizespor. Waarna hij in 2011 werd verkocht aan Philedelphia Union, waar zijn contract afgelopen seizoen ten einde liep. Sindsdien is Adu, die zeventien interlands speelde, naarstig op zoek naar een nieuwe werkgever.

Is hij een mislukking? Earnest Stewart, technisch directeur bij AZ, weigerde Adu zo te noemen aan het begin van diens stageweek. „Het lijkt me sterk dat zijn talent verloren is gegaan”, zei hij hoopvol. „Het zit erin, het kan niet in één keer weg zijn.”

Door dat talent werd Adu op veertienjarige leeftijd bestempeld als de nieuwe Pelé. „Nog maar 13 jaar, maar spelend als een man”, schreef The New York Times (NYT), dat de toenmalige aanvaller van DC United schaarde in een illuster rijtje met basketballer Michael Jordan, golfer Tiger Woods en honkballer Barry Bonds. Stuk voor stuk iconen, bij wie Adu zich zou voegen als ster van het nog onbeminde voetbal.

Altidore

Adu was bij AZ beland via zijn landgenoot en vriend Jozy Altidore, de spits die in Alkmaar opbloeide na een mindere periode in zijn carrière en daar een transfer naar het Engelse Sunderland aan overhield. Directeur Earnest Stewart, zelf een in Nederland geboren Amerikaan: „Jozy heeft hier een onuitwisbare indruk achtergelaten en heeft hem verteld hoe belangrijk AZ voor hem was. Zo’n stap hoopte Freddy ook te maken. Hij wil een keuze maken die een keer goed voor hem uitpakt.”

Al heel lang is dat een moeilijke opgave in het turbulente leven van Adu, die onlangs nog door het Oostenrijkse Wacker Innsbruck werd afgewezen. Stewart kan het weten. De twee werden in 2004 samen kampioen met DC United en de oud-speler van NAC zag toen hoe de kindster werd ‘uitgevent’ als een hype. „De commerciële kant werd te veel belicht. Een jongen van 14 moet vooral hard trainen en zich niet bezighouden met randzaken. Het is vleiend als je de nieuwe Pelé wordt genoemd, maar het legt enorme druk op je schouders. Vooral als je 14 bent. Dan is zo'n vergelijking overdreven.”

De speler zelf was toen nog te jong om dat te beseffen. Later niet, maar toen verkeerde hij al in een vrije val. Alsof hij in de nok van een wolkenkrabber in een kapotte lift was gestapt. In zijn ogen was hij niet volwassen genoeg, raakte hij geïsoleerd en trainde hij niet hard genoeg. Met als gevolg dat zijn ontwikkeling vastliep.

Toch, bekende Stewart, was het bijna ongelooflijk wat Adu als 14-jarige liet zien. „Ik heb hem dingen zien doen waarvan ik dacht: dat is heel apart. Of hij groot is in de VS? Veel groter dan wij denken.”

Evenals Stewart konden veel Amerikanen hun ogen niet geloven. Zoals ook in Europa het geval is bij uitblinkers van Afrikaanse origine. De onvermijdelijke vraag: was deze krachtpatser echt 14 jaar? Want zie de filmpjes van zijn hoogtijdagen als tiener. Terwijl commentatoren zich uitdrukken in lyrische bewoordingen - „absolutely stunning” – zie je hoe Adu zijn volwassen teamgenoten moeiteloos optilt als hij een doelpunt heeft gemaakt. Maar twijfel of niet: „Er is geen bewijs dat hij ouder is”, weet de NYT.

En dus merkte Stewart op de burelen van het AFAS Stadion op dat „Freddy pas 25 is.” Jong genoeg om te bewijzen dat ze hem nog niet moeten afschrijven.

Zelf wilde Adu niet praten over zijn stage bij AZ. Toen hij dinsdag als laatste het trainingsveld verliet, met een zak ballen over zijn schouder, wees hij een interviewverzoek vriendelijk van de hand. In de deuropening van de kleedkamer had hij zich nog omgedraaid. Glimlachend: „Misschien volgende week.”

Zover is het dus niet gekomen. Zondag valt op de website van AZ te lezen dat de club hem geen versterking voor de selectie acht. Weer een tegenvaller in zijn verpieterde voetbalcarrière.