Mythevorming zit er maar niet in voor Messi

Hij is statistisch gezien de beste speler van zijn generatie. Maar op het WK liet hij de kans op eeuwige glorie liggen.

Hij won de Gouden Bal voor beste speler van het toernooi en een medaille voor de verliezende finalist op het WK 2014. Maar daar ging het hem ook niet om. Twee keer moest Lionel Messi gisteravond de trappen op in het Maracanã, maar de wereldtitel glipte hem al op het veld door de vingers. De handjes van fans die het knuffelmens wilden aanraken op zijn weg naar boven werden weggeduwd door ordebewakers, die daarmee goed aanvoelden dat Messi geen zin heeft om idool te zijn. Op zo’n moment al helemaal niet.

Leo Messi liet geen traan na de verloren finale, als één van de weinigen bij Argentinië. „Het lijkt alsof ik niets voel en van steen ben, maar ik heb ook het recht op mijn eigen manier te lijden”, zei hij ooit. Het verdriet van een voetbaldier dat in het zicht van de wereldtitel verslagen wordt, kan zomaar peilloos diep zijn.

Hij had de 1-0 op zijn voet toen hij kort na rust door Lucas Biglia werd vrij gespeeld, maar vanuit een lastige hoek stuurde hij de bal langs de verkeerde kant van de paal. Een uur later scoorde Mario Götze het winnende doelpunt, technisch fraai uit een soortgelijke hoek. Een laatste kans voor Messi om zich op het platform van Maradona te heffen verging toen hij een vrije trap hopeloos over schoot. Zo stierf het moment, die korte opening naar eeuwige glorie. Over vier jaar is hij 31, verder verval is niet uit te sluiten.

Op zijn shirt staan twee sterren, twee wereldtitels van Argentinië, behaald in het tijdperk dat hij nog niet met zijn magische voeten over deze wereld liep. De één in 1978, in eigen land tijdens de dictatuur van Jorge Videla. De ander aan de hand van Diego Armando Maradona, in Mexico in 1986, die sinds gisteravond weet dat hij nog vier jaar de allergrootste van Argentinië is. Messi’s missie mislukte – ondanks de gelukswensen van Maradona vooraf.

El pibe d’oro neemt in de harten van de Argentijnen nog altijd veel meer plaats in dan ‘de Vlo’ uit Rosario. Leo Messi is de politiek correcte versie van zijn landgenoot Maradona. Hij was een jongen nog toen hij naar Spanje vertrok, naar Barcelona, en een wereldtitel is wat hem Maradona’s gelijke zou kunnen maken. Zo dichtbij als in Brazilië was hij nog niet gekomen, maar mythevorming wil maar niet lukken. Messi werd vier keer gekozen tot beste voetballer van de wereld – vrijwel uitsluitend om zijn prestaties met Barcelona. Daar heeft zijn land verder niets aan.

Hij is statistisch gezien onbetwist de beste speler van zijn generatie, en zijn onnavolgbare dribbels op topsnelheid schragen de stelling dat hij waarschijnlijk de beste ooit is. Maar die momenten waren gisteren schaars, in de WK-finale in Maracanã. Hij spaart zijn krachten als een luipaard die pas bij hongerigheid van zijn boomtak komt. Reden ook waarom Messi soms ook een aantal kilometers aflegt dat niet gek veel meer is dan dat van de doelman. Eén moment is voldoende, of twee. Zeldzaam in het dynamische profvoetbal van nu zijn die wandelingen van Messi richting middencirkel, kort nadat hij weer wat explosiefs heeft gedaan. Dat duurt maar en duurt maar.

Messi scoorde vier keer op dit WK, maar niet meer na de groepsfase. Een belangrijke assist op Ángel Dí María tegen Zwitserland in de achtste finale, en daarna werd het stil rond de ster. Tegen België kreeg hij een fantastische kans op de 2-0 vlak voor tijd, maar hij miste op voor hem ongekende wijze in de één-tegen-één met Thibaut Courtois.

In de patstelling tegen Nederland leek hij de uitgelezen speler om een doorbraak te forceren, maar het ging niet. Wel was Messi klinisch in de strafschoppenserie: hij nam de eerste voor Argentinië en daarmee zette hij zijn land op koers voor de eerste WK-finale sinds 1990.

Zijn populariteit is inmiddels groot. Hoor alleen al de reactie van de tienduizenden Argentijnen in Maracanã als de speaker bij de opstelling aanbelandt bij Lionel Messi. Onder bondscoach Alejandro Sabella werd Messi aanvoerder, een rol die hem eerder wegens zijn introverte karakter niet op het lijf geschreven was. De coach verzon het woord inmessionante om uiting te geven aan de uitzonderlijke gaven van zijn capitano.

De voortekenen waren niet best voor dit WK. Messi was veel geblesseerd bij Barcelona en Cristiano Ronaldo werd gekozen tot beste speler van 2013. Hij had een degelijk Argentijns team om zich heen, maar zonder de geblesseerde Di María bleef er in de slotfase van het WK weinig afleiding over rond Messi. „Leo was de fundamentele factor voor het succes van dit team”, zei Sabella. „Hij heeft zijn plek in het pantheon van de allergrootsten allang verworven. Hij speelde een groots WK zoals hij ons naar de finale bracht.”

Inmessionante was hij eigenlijk geen moment op dit WK. Laat staan Maradoniaans.