Er blijft geen vis meer over in de Middellandse Zee

Dat de Middellandse Zee sterk is overbevist weten we allang. Toch is er al ruim twintig jaar niets verbeterd. Er bestaan niet eens Europese vangstquota,omdat die toch niet te controleren zijn.

Foto Hollandse Hoogte

De Middellandse Zee is sterk overbevist en sinds 1990 is daarin geen enkele verbetering opgetreden. Het Europese visserijbeleid heeft er gefaald. Dat concludeerden Griekse visserijbiologen vorige week in het wetenschappelijke tijdschrift Current Biology.

De vissoort heek, die in mediterrane landen veel gegeten wordt, is er het slechtst aan toe. Sinds 1996 wordt er van de vis 8 tot 11 keer zoveel gevangen als op de lange termijn houdbaar is. Sinds 2010 blijken alle negen onderzochte vissoorten overbevist; gemiddeld wordt er 3 tot 5 keer te veel gevangen. De minst ongunstige cijfers zijn voor sardine.

De analyse is belangrijk, omdat er nauwelijks langetermijngegevens bestaan over de ontwikkeling van de visserij in de Middellandse Zee.

De voortgaande verslechtering van de visbestanden in de Middellandse Zee staat in contrast met de verbeteringen die sinds tien jaar optreden in het noordwesten van Europa. „De situatie in de Middellandse Zee is veel chaotischer”, zegt eerste auteur Paris Vasilakopoulos van de studie.

„We hebben hier een enorm aantal kleine vissersboten, die overal hun vis aan land brengen. Daarnaast is er, door de economische crisis, steeds minder geld voor controle.” Er bestaan voor het Middellandse Zeegebied (en voor de Zwarte Zee, die onder dezelfde regelgeving valt) niet eens Europese vangstquota, omdat die toch niet te controleren zijn.

Niet alleen worden er te veel vissen gevangen, ze worden ook steeds jonger gevangen. Ze belanden dan in het visnet voordat ze zich hebben voortgeplant. Volgens de berekeningen van de biologen van het Hellenic Centre for Marine Research richt dat de grootste schade aan. Vasilakopoulos: „Het is in het Middellandse Zeegebied cultureel geaccepteerd heekjes van 10 centimeter op de markt te verkopen.” Heken worden gemakkelijk een halve meter. Het vangen van jonge vis kan voorkomen worden door ‘kraamkamers’ in te stellen (beschermde zeegebieden waar jonge vis kan opgroeien) en, afhankelijk van de vissoort, door met wijdere mazen te vissen.

Koop geen kleine vis

Sinds januari van dit jaar geldt een nieuw Europees visserijbeleid, dat duurzame visserij moet bevorderen. Zo mogen vissers over een paar jaar geen vis meer overboord zetten (als de vissen te klein zijn of het quotum overschreden wordt). „Dat is een verbetering”, zegt de bioloog, „maar het wachten is op regionale wetgeving.”

Toch vinden de biologen niet dat de visserij moet stoppen. Uit hun simulaties blijkt dat de visstand verbetert als er minder, en oudere vis gevangen wordt. „De vuistregel voor consumenten moet zijn: koop geen vis die eruit ziet alsof ie nog flink kan groeien.”

De biologen denken dat er nog 1 à 3 procent van de oorspronkelijke hoeveelheid heek in de Middellandse Zee over is, en zo’n 30 procent van de ansjovis.

De afname is een schatting. De Europese Unie en de VN-organisatie voor voedsel en landbouw (FAO) worden pas ongeveer tien jaar in de hele Middellandse Zee verzameld – veel minder lang dan bijvoorbeeld in de Noordzee.

De Griekse biologen hebben die deelcijfers (per regio, per vis) samengevoegd. Ze beslaan ongeveer de helft van de vis die in de Middellandse en Zwarte Zee aan land wordt gebracht. Tonijn en zwaardvis, die ook veel gevangen worden, bleven buiten beschouwing omdat die de Middellandse Zee in- en uitzwemmen.