Afscheid werkvoetbal betaalt Duitsers uit

Duitsland begon na het mislukte EK van 2004 aan een nieuw tijdperk. Met Löw als coach wordt kracht aan schoonheid gekoppeld.

De Duitse doelman Manuel Neuer nam met zijn actie tegen Gonzalo Higuaín veel risico, maar de actie bleef onbestraft. Rechts de gedesillusioneerdeLionel Messi. Foto’s AFP, Reuters

Duitsland maakte in het Maracanã van Rio de Janeiro een einde aan de mythe dat een Europees land in Zuid-Amerika geen wereldkampioen kan worden. Invaller Mario Götze scoorde in de tweede helft van de verlenging het enige doelpunt in een boeiend voetbalgevecht met Argentinië. Duitsland is de verdiende kampioen van het in vrijwel alle opzichten succesvol verlopen WK in Brazilië.

Onder luid gejuich van de Duitse én de Braziliaanse fans stapte Die Mannschaft als de overwinnaar van het veld. De Braziliaanse presidente Dilma Rousseff reikte de beker samen met FIFA-baas Sep Blatter uit aan aanvoerder Philipp Lahm. Bondskanselier Angela Merkel keek tevreden toe. De tienduizenden Argentijnse fans staarden veelal wezenloos voor zich uit. Dagen hadden ze al zingend, drinkend en dansend in Rio naar de finale toegeleefd. Vooral de hoop op een overwinning was groot. Het bleek ijdele hoop.

De Duitse bondscoach Joachim Löw moest voor de wedstrijd een tegenvaller slikken toen Sami Khedira geblesseerd moest afhaken. De minder ervaren middenvelder Christoph Kramer – die maar twaalf WK-minuten had gespeeld – werd zijn ongelukkige vervanger. De voetballer van Borussia Mönchengladbach moest na een half uur zelf aangeslagen naar de kant voor André Schürrle van Chelsea. Het geeft wel aan hoe breed de Duitse selectie is.

De finale tussen beide voetbalgrootmachten was een botsing van twee speelstijlen. De Duitsers combineren onder leiding van Löw al acht jaar kracht met schoonheid. De Argentijnen van bondscoach Alejandro Sabella spelen daarentegen Zuid-Amerikaans betonvoetbal en hopen voortdurend op een bevlieging van sterspeler Lionel Messi.

De strijd in het sfeervolle Maracanã – waar na 1950 voor de tweede keer een WK-finale plaatshad – ging grotendeels gelijk op. Beide elftallen kregen in een harde wedstrijd mogelijkheden om de score te openen, maar de kansen waren niet besteed aan Gonzalo Higuaín (schot naast) en Benedikt Höwedes (kopbal op de paal). Een aantal rushes van Messi strandden in schoonheid. Net als vier en acht jaar geleden eindigde de WK-finale met verlengingen. Daarin was één gouden combinatie van de invallers Schürrle en Götze voldoende voor de zege.

De wereldtitel van Duitsland is boven alles een overwinning van het collectief. De kiem van het succes ligt in het mislukte EK van 2004 in Portugal. In aanloop naar het WK dat twee jaar daarna plaatsvond in eigen land besloten de Duitsers afstand te nemen van het aloude fysieke werkvoetbal. Onder leiding van de eigenzinnige Jürgen Klinsmann begon Duitsland aan een nieuw succesvol tijdperk waarin verzorgd voetbal de boventoon voerde. Het leidde tot een derde plaats in 2006. Een troostprijs.

Het WK was wel in meerdere opzichten een katalysator voor het Duitse voetbal. Het toernooi zorgde niet alleen voor een terugkeer van de nationale trots, maar gaf de Bundesliga een enorme impuls. Duitsland geldt als een groot voorbeeld voor de organisatoren van het WK in Brazilië. Het Zuid-Amerikaanse land hoopt dat hun Serie A met de komst van de nieuwe stadions de nationale competitie meer glans krijgt.

Löw – voormalig assistent bondscoach onder Klinsmann – nam de leiding na het WK van 2006 over en ging met Das schöne Spiel op jacht naar een prijs. Op het EK van 2008 en het WK van 2010 liep Duitsland zich stuk op de latere winnaar Spanje, dat destijds met het ‘tiki-taka-voetbal’ een klasse apart was. Twee jaar geleden verloren de Duitsers op het EK verrassend in de halve finale van de Italianen.

Toch bleef het vertouwen groot. Al was het maar omdat het voetbal in Duitsland in alle geledingen een constante groei door heeft gemaakt. De Duitse voetbalbond is met zes miljoen leden de grootste sportbond ter wereld. Jonge talenten worden gescout op technisch talent en intelligentie; kracht en loopvermogen zijn al lang niet meer leidend. De Duitse topclubs plukken daar de vruchten van en behoren tot de beste van Europa. Rekordmeister Bayern München is zowel in sportief als financieel opzicht een modelclub. Maar ook volksclub Borussia Dortmund trekt de aandacht met jonge, attractieve spelers. De selectie van Löw bestaat niet voor niets voor een groot deel uit een mix van spelers van Bayern en Dortmund. ‘Het gouden jongetje’ Götze speelde voor beide clubs.

Het Duitse volk leerde onder Klinsmann en Löw Die Kunst ohne Titel zu Erfreuen. Na de 7-1 winst in de halve finale tegen Brazilië was de honger nog niet gestild. De titel was het doel. Want een combinatie van winst én schoonheid voelt uiteindelijk ook voor Duitsers het beste. Ze zegevierden gisteren voor het eerst als ‘Duitsland’ in Zuid-Amerika. De laatste wereldtitel werd in 1990 nog als ‘West-Duitsland’ veroverd. Destijds werd Argentinië in het Europese Rome nog op kracht en mentaliteit verslagen.