Sussende verklaring Duitsland en VS na spionagerel - ‘dikke vrienden’

Kerry en Steinmeier in Wenen. AP / Ronald Zak

Ondanks recente onthullingen over Amerikaanse spionage in Duitsland, werken beide landen nog altijd “nauw samen bij mondiale kwesties”. Dat zeiden de ministers van Buitenlandse Zaken zojuist in een gezamenlijke verklaring.

De sussende verklaring is afgegeven tijdens een nucleair overleg in Wenen. Zowel de Amerikaanse minister Kerry als zijn Duitse collega Steinmeier benadrukte het belang van Amerikaans-Duitse samenwerking op allerlei gebieden, van het nucleaire programma van Iran tot het geweld in het Midden-Oosten.

Steinmeier erkende dat de relatie tussen beide landen onder druk staat door recente onthullingen, maar trad niet in detail. Kerry noemde het strategisch partnerschap tussen de landen.

“We hebben een enorm hechte politieke samenwerking en we zijn dikke vrienden.”

CIA-vertegenwoordiger weggestuurd

Hoewel er nu sussende woorden klinken, heeft Duitsland de hoogste CIA-vertegenwoordiger deze week opgedragen het land te verlaten. Daartoe werd besloten na weer nieuwe onthullingen over Amerikaanse spionage in Duitsland. Een Duitser die voor de binnenlandse veiligheidsdienst werkte, werd vorige week opgepakt omdat hij honderden documenten aan de VS zou hebben verkocht. Deze week bleek een medewerker van het ministerie van Defensie van spionage van de Amerikanen te worden verdacht.

En de spionagekwestie lag al gevoelig in Duitsland. Vorig jaar bleek, na onthullingen van klokkenluider Edward Snowden, dat Amerika niet alleen telefoon- en internetverkeer had opgeslagen, maar ook de telefoon van Merkel had afgeluisterd. Bovendien weigerden de VS met Duitsland af te spreken elkaar niet te bespioneren.

‘Amerika is digitale bezettingsmacht’

De betrekkingen tussen de VS en hun belangrijkste bondgenoot in Europa zijn daardoor ernstig beschadigd, schreef onze buitenlandredacteur Juurd Eijsvoogel deze week in NRC Handelsblad (€):

“Vrijwel nergens hebben de onthullingen over de NSA zoveel verontwaardiging gewekt als in Duitsland. Dat Amerika de belangrijkste bondgenoot is, spreekt voor een groot deel van de bevolking niet meer vanzelf. Politici en ondernemers pleiten er voor Duits internetverkeer zo mogelijk binnen Duitse grenzen te houden, om aftappen te voorkomen. Volgens een parlementariër van de conservatieve CSU gedraagt Amerika zich als een ‘digitale bezettingsmacht’.”