Waarom festivals de nieuwe clubs zijn

Revelers dance at the silent disco during the Firefly Music Festival in Dover, June 21, 2014. The four-day festival is set at the 105 acre grounds on the Dover International Speedway where many well known bands will perform. REUTERS/Mark Makela (UNITED STATES - Tags: ENTERTAINMENT) Foto Reuters

Misschien ben je dit weekend voor Nile Rodgers en Outkast op North Sea Jazz. En stond je afgelopen week bij Massive Attack of Moderat op Pitch.

Wie wil, kan ieder weekend wel naar een festival gaan. Het aantal blijft maar stijgen. En dat gaat ten koste van traditionele clubs. Die zoveel concurrentie ondervinden dat ze steeds vaker zelf zulke festivals organiseren.

Steeds meer festivals …

Het gras van het Amsterdamse Westergasterrein is nog maar net droog als de meeste bezoekers van dancefestival Pitch het veld op stromen. Iedereen heeft op de zon gewacht. Lekker een beetje hangen op het gras, biertje erbij.

Het is de sfeer waar Liselotte Spitters voor (22) komt. “Ik ben een echte festivalganger. Gisteren was ik hier ook en morgen ga ik naar De Wereld Draait Buiten.” Ze komt makkelijk aan zes festivals deze zomer. “Net als vorig jaar.”

Een kostbare hobby voor een student: de prijs voor een kaartje begint vaak bij 50 euro en loopt op tot bijvoorbeeld 195 euro voor Lowlands. “Jammer dat festivals zo duur zijn”, zegt Spitters. “Terwijl studenten de doelgroep zijn.” Het leuke aan een festival is dat het overdag is, zegt ze. “Dat vind ik heerlijk, dus ik heb het er wel voor over.”

Spitters is niet de enige. Alleen al in de zomermaanden juni, juli en augustus worden ruim driehonderd festivals gehouden – van dance tot literatuur – die zo’n 12 miljoen keer zullen worden bezocht. Die ‘festivalisering’ is al meer dan tien jaar bezig. Ondertussen groeit het aantal nog steeds.

“Dit jaar zijn er meer festivals dan ooit”, verwacht Kim Behage van onderzoeksbureau Respons, dat jaarlijks de festivalbranche in kaart brengt.

“De meeste groei zagen we het afgelopen jaar bij de kleine dancefestivals. Die gingen van 132 in 2012 naar 168 vorig jaar. Door de verzadiging van de markt in de zomermaanden gaan festivals zich meer over het jaar spreiden. De meeste groei zit daarom buiten de seizoenspiek”, zegt Behage.

… steeds minder discotheken

Het traditionele uitgaanscircuit heeft last van de festivalisering. De omzet in cafés en discotheken daalt al vijf jaar onafgebroken.

En ook het aantal clubs is het afgelopen decennium flink gedaald.

Discotheken duiken op bloeiende festivalmarkt

Steeds meer discotheken en clubs proberen overeind te blijven door op de ‘festivalisering’ in te springen. “Je ziet dat de betere clubs de festivalmarkt ontdekt hebben”, aldus Jacco Bijlsma van vakblad Nightlife Magazine. Grote discotheken als Lucky in Rijssen, FOX in Stadskanaal en Brothers in Bunnik organiseren nu festivals. Of ze houden festivalachtige clubavonden.”

Neem The Matrixx in Nijmegen. Deze sluit volgend jaar de deuren omdat de “gewone uitgaansavonden het heel slecht deden”. “We hebben besloten om met onze beste conceptavonden door te gaan in grotere clubs in binnen- en buitenland”, vertelt David Brons, mede-eigenaar. “Op de gewone avonden kwam nog geen vijfhonderd man af. Terwijl de conceptavonden en festivals die we organiseren vaak uitverkopen.”

The Matrixx organiseert al een aantal jaren festivals. Deze zomer voor het eerst in het buitenland, op Bali. Brons: “We hebben onze handen vrij voor internationale evenementen, nu we geen club meer aan onze broek hebben hangen.”

Geen fancy disco, maar een leegstaand kantoorpand

Trendwatcher Farid Tabarki ziet de laatste jaren onder jongeren een verschuiving van uitgaan in ‘fancy clubs’ naar festivals en uitgaansgelegenheden met een ‘Berlijn-achtige setting’, zoals leegstaande kantoorgebouwen. “Vroeger had je een handvol festivals en dat was het. Nu is het aanbod enorm. De clubs in de grote steden hebben het daardoor moeilijk. Het jongere uitgaanspubliek wil geen gelikte discotheek meer, maar een uitgaanservaring die wat avontuurlijker aanvoelt, geheimzinniger. Het mag weer ruiger en experimenteler zijn.”

Dat wil niet zeggen dat er geen markt meer zou zijn voor clubs en discotheken, meent Allon Kijl, mede-eigenaar van de Amsterdamse club ABE die vorig jaar opende. “Mensen gaan nog steeds graag naar een club, maar als de zomer aanbreekt dan merken we dat zeker aan ons bezoek”, zegt hij. „Vooral Amsterdam is tegenwoordig een grote festivalstad, dus in de zomermaanden komt het clubleven wat later op gang dan in de winter. Als er een groot festival is, dan hebben wij een rustigere avond.”

Alles is mainstream

Kim Stassar (33), die deze middag ook op Pitch rondloopt, vindt het jammer dat de “hardcore clubscene” zo uitgedund is. Uit verveling is hij op Pitch, maar de meeste festivals vindt hij “grote eenheidsworst”. “Het is vergeven van de studenten en corpsballen die zogenaamd alternatief zijn. Maar ondertussen is er geen echte subscene meer, alles is mainstream geworden. Ook de clubs van nu zijn allemaal zo braaf. Uitgebalanceerd en netjes.”

Vroeger ging Stassar naar de Hollywood in Eindhoven en de Zino in Tilburg. “Die laatste ging pas om zes uur ’s ochtends open. Daar gebeurde altijd wel wat, het was spannend. Waar is nou nog een club met een rauw randje, waar je nog gewoon op het toilet kunt neuken?”