Vlees met een verhaal

Via koopeenkoe.nl koop investeer je in een biefstuk die eerst nog kan grazen. En uiteindelijk laat je hem slachten. Zo smaakt je vlees echt lekkerder.

Donderdag, Zoetermeer. Wendy Evers leest thuis op haar computer een nieuwsbrief van koopeenkoe.nl. Ze bekijkt de website waarop staat uitgelegd hoe het werkt: bij het reserveren op koopeenkoe.nl betaal je 100 euro. Pas wanneer de koe voor 100 procent verkocht is, gaat ze naar de slachter. De koe is goed voor dertig vleespakketten met 28 maaltijden voor twee personen (wat neerkomt op 1,78 euro per maaltijd per persoon).

In Baambrugge loopt intussen Yvo van Rijen langs de koeienstal. Hij was het die ‘crowdbutching’ bedacht. „Vroeger zorgden dorpsgemeenschappen ook gezamenlijk voor hun vlees”, zegt hij. „Op internet ontstaan nieuwe gemeenschappen. Oude waarden herleven: samen iets delen. In dit geval een dier waarvan je weet hoe het heeft geleefd.”

@evers71, 31 januari. „We hebben gewoon een koe gekocht! Nummer 8797.’’

Vrijdagochtend, Zoetermeer. Wendy vertelt op haar werk uitgelaten aan haar collega Christianne Hunting over koopeenkoe.nl. Die is meteen om. Nog voor 9 uur ’s ochtends plaatsen ze hun bestelling. De rest van hun collega’s hoort de hele dag hun gegil als ze langslopen: „We hebben een eigen koe gekocht!” ‘Hun’ Gasconne-koe 8797 staat dan al drie maanden met 49 andere koeien in een openluchtstal in Baambrugge, bij Abcoude, bij boer Dirco, een van de broers van familiebedrijf Lindenhoff. Hij geeft haar een huisgemaakte mix van gras en kruidige gewassen. Ook krijgt ze relatief veel ruimte: 10 vierkante meter – veel meer dan de gangbare 4 vierkante meter per koe. „De Gasconne is een oerras”, zegt Dirco. „Het ras is niet puur voor vlees of voor melk gefokt. Ik koop alleen koeien van boeren die extensieve veeteelt bedrijven. Ze hebben buiten gelopen en weinig antibiotica gehad. Als ze nog hoorns hebben dan is dat een goed teken: dan hadden ze genoeg ruimte. Als ik ze koop, zijn ze tussen de 5 en 7 jaar oud.”

@evers71, 31 januari. „Onze koe is al voor 80% verkocht!”

Vrijdagmiddag, Amsterdam. In een nieuwbouwappartement op de derde verdieping, net binnen de ring in Amsterdam-West, besluit ook Mylene Klessens een deel van koe 8797 te bestellen. Haar man Boudewijn ontdekte het concept de avond ervoor op Twitter. Mylene: „Ik denk dat iedereen wel lokaal en biologisch wil eten, maar het is vaak duur en ontoegankelijk. Dit is betaalbaar en elk deel van de koe wordt gebruikt.” Aan het eind van de week zijn er zes koeien verkocht. Dat betekent dat 180 huishoudens per week op zoek zijn naar vlees met een verhaal.

@evers71, 7 februari. „Deze week wordt onze koe geslacht.”

Vrijdagochtend, Baambrugge. Koe 8797 staat met vijf andere koeien in een veewagen. Op naar Woerden, naar een kleine slachterij, een ritje van drie kwartier. Veeslachter Jan Voordouw en zijn vrouw staan in blauwe overalls de koeien op te wachten. Ze brengen de koeien naar hun laatste verblijfplaats; een traditionele, donkere stal. Koe 8797 is gestrest en verward door het transport. Er zit nog adrenaline in haar lijf, zegt Jan, wat slecht is voor de kwaliteit van het vlees. Jan klopt de koeien gemoedelijk op hun kont. Dit weekend zal hij veel tegen ze praten. „Dan zeg ik: meiden, hebben jullie het een beetje naar je zin? Is het een beetje schoon hier?” Zo moet koe 8797 aan Jan gewend raken, zijn stem gaan vertrouwen. Dan kan de adrenaline uit haar lijf verdwijnen.

Maandagochtend, 7 uur, Woerden. Jan haalt koe 8797 samen met twee andere koeien uit de stal, en loopt met ze naar de slachtruimte. Hij loopt achter de koeien aan en praat tegen ze. Als hij stopt met praten, kijkt de koe om. In de slachtruimte gaat Jan voor ze staan en doet zijn schietmasker op. Hij blijft de koeien geruststellen. De drie koeien staan naast elkaar in de hoek. Koe 8797 in het midden. Jan richt als eerste zijn slachtpistool, een massieve pijp van ijzer, op de koe rechts van 8797. Tussen haar ogen. De kogel schiet met een pen in haar hersens. De koe valt neer, zonder geluid te maken. Koe 8797 kijkt ernaar. Jan: „Ze denkt waarschijnlijk dat haar vriendje is gaan slapen.”

Dan krijgt koe 8797 een schot in haar voorhoofd. Als ze alle drie liggen, snijdt Jan hun slagaders open, zodat het bloed eruit stroomt. De koeien, elk zo’n 700 kilo, worden omhoog getakeld, gevild en uitgebeend. Dan gaan ze de koeling in. Hun lichaamstemperatuur koelt in twee dagen geleidelijk af naar twee graden.

@evers71, 12 februari. „Nog drie weken rijpen, en hij komt!”

Woensdagochtend, Woerden. De geslachte koeien gaan weer terug naar Baambrugge. Daar rijpt het vlees drie weken in een speciale koelcel. Dit zorgt voor vochtverlies, zo’n 17 tot 20 liter. Zo wordt het vlees malser, smaakvoller en geschikt om een jaar lang in de vriezer te bewaren.

@evers71, 6 maart „Ik ga mijn huis eens poetsen. Zodat ik de koe netjes kan ontvangen. Spannend! #zalhijhetmerken?”

Vrijdagochtend, Baambrugge. In de kantine van Lindenhoff zitten tien slagers aan een lange houten tafel. Ze dragen blauwe mutsjes en witte pakken, ze drinken koffie en eten boterhammen. Ze zijn vannacht om 4 uur begonnen met uitbenen. Gehakt, stoofvlees, hamburgers, biefstuk en worstjes splitsen ze in gelijke aantallen op. PostNL haalt de gekoelde dozen met het vlees op.

@evers71, 8 maart „Koe nummer 8797 is binnen!”

Zaterdagochtend, Zoetermeer. Wendy heeft zojuist de koe(l)box aangenomen van de bezorger. Opgetogen pakt ze in de huiskamer de doos uit en verspreidt alle vleespakketjes op de grond. Ze maakt een foto , en stuurt die naar Christianne: „Onze koe is er!” Uit de doos komt een vleesgeur. Het vlees is minder rood dan supermarktvlees. Dat is normaal, staat in de bijgesloten brief, vlees verkleurt zodra het in aanraking komt met zuurstof en het niet is ingespoten met conserverende zouten.

Tegelijkertijd in Amsterdam. „Volgens mij heb ik hier een koe, mevrouw”, zegt de postbode als hij Mylene het pakket overhandigt. „Alsof ik een cadeau kreeg”, zegt ze later. „Er zitten voor mij geen onbekende stukken vlees in. Wel luxe dingen. Normaal eten wij rosbief alleen met kerst.”

@evers71, 9 maart „En hier is onze koe nr. 8797 #goedvlees #nomnom”

Zoetermeer, 18 uur. Het is de verjaardag van de twee zoons van Wendy. Als de verjaardagsvisite de deur uit is, gaat hun eigen koe op de eerste barbecue van het jaar. „Het vlees smaakt echt anders”, zegt Wendy, „het is puurder en voller. Het gaat natuurlijk ook om de beleving. Je eet je eigen koe.”

@evers71, 14 april „En ja hoor @ditischris en ik hebben onze 2e koe gekocht!”