Verzekeraar Nationale-Nederlanden zet 240 miljoen opzij voor ‘extraatje’ 100 managers

Uw verzekeringsbedrijf reserveert bijna een kwart miljard euro voor onder meer bonussen. Mag dat?

Het was een geslaagd maar ingetogen feestje, de beursgang van Nationale-Nederlanden vorige week. De notering van de verzekeraar aan de Amsterdamse beurs verliep soepel, de koers van het aandeel was na een dag handelen een euro hoger. Niks schokkends, niks geks. Eigenlijk een doodnormale beursgang.

Precies wat de topmannen van Nationale-Nederlanden graag zagen. Die ochtend waren ze bij de beurs aangekomen oranje-witte fietsen – geen dure leaseauto’s. Een oer-Hollandse verzekeraar, zonder fratsen.

Maar zo bescheiden is Nationale-Nederlanden in werkelijkheid niet: het reserveert nu al 240 miljoen euro mede voor bonussen voor haar top.

Volksaandeel

NN Group, zoals de verzekeraar inmiddels heet, wil een bedrijf van het volk zijn. Niet voor niets is het hoofdsponsor van de nationale voetbalploeg. Het aandeel NN Group werd in de markt gezet als ‘volksaandeel’.

Wie het prospectus leest dat Nationale-Nederlanden voor de beursgang verspreidde, 745 pagina’s dik, ziet ook een andere kant. In een prospectus moet een bedrijf veel details over zichzelf prijsgeven, bijvoorbeeld over de beloningscultuur, een onderdeel waarover de meeste ondernemingen liever niet te veel openheid geven. Bij Nationale-Nederlanden, waar beloningen net als bij de meeste financiële instellingen gevoelig liggen, leidt dat tot interessante inzichten. Zoals dat er over het algemeen uitstekend wordt betaald.

Topman Lard Friese verdiende in 2013 bijvoorbeeld alles bij elkaar 1,7 miljoen euro. Meer dan zijn voormalige baas, bij ING, Ralph Hamers. Die kreeg in 2013 1,3 miljoen euro. Het verschil is te verklaren doordat er bij ING geen bonussen worden uitbetaald zolang het bedrijf nog in het krijt staat bij de staat. Maar het blijft opmerkelijk: Hamers leidde een veel groter bedrijf dan Friese – ING én Nationale-Nederlanden – en Friese had alleen een hoge functie bij de verzekeringspoot.

Uit het prospectus blijkt verder dat Nationale-Nederlanden bij de beursgang alvast 3 procent van alle aandelen heeft „gereserveerd” om de komende jaren als bonus te kunnen uitkeren aan de ongeveer honderd hoogste medewerkers, de zogeheten identified staff. Dit om onder meer hun belangen „in lijn te brengen” met die van de aandeelhouders. Als je dat omrekent op basis van de huidige aandelenkoers, kom je uit op een bedrag van pakweg 240 miljoen euro.

Als dat allemaal bij die managers terechtkomt, gaat het om 2,4 miljoen euro per persoon. Maar er is wel een correctie nodig voor het feit dat een deel van die aandelen wordt gebruikt voor een speciaal ‘spaarprogramma’ voor lagere werknemers. Een deel zal ook worden aangewend om eerder toegekende bonussen te kunnen uitbetalen. Maar het blijft een enorm bedrag, zeker omdat het topkader ook nog een contante bonus krijgt, doorgaans even hoog als de aandelenbonus. Over hoeveel jaar die totale bonus wordt uitgesmeerd, vermeldt het prospectus niet.

Dit lijkt allemaal haaks te staan op de boodschap die Nationale-Nederlanden uitdraagt. Het beloningsbeleid doet eerder denken aan het gangbare beleid in de rest van de financiële sector en waar veel kritiek op is.

Twee weken geleden ontstond nog ophef over de verhoging van de salarissen die ABN Amro voor topmanagers bleek te hebben doorgevoerd ter compensatie van een bonusregeling. Het kabinet wil over twee jaar bonussen gemaximeerd hebben op 20 procent van het vaste salaris. Vakbond FNV noemde de stap van ABN Amro „op zijn zachtst gezegd niet sjiek en wrang voor andere medewerkers”.

Minister Dijsselbloem (Financiën, PvdA) pleitte in maart voor een verdere versobering in de financiële sector, bovenop de inmiddels ingevoerde nullijnen en bonusbeperkingen bij sommige instellingen. In een brief aan de Tweede Kamer zei hij dat hij bij staatsbanken ABN Amro en SNS Reaal had aangedrongen in de onderhandelingen met vakbonden aan te sturen op verdere versobering van arbeidsvoorwaarden. Die zouden nog altijd „goudgerand” zijn.

Bij Nationale-Nederlanden krijgt topman Friese dit jaar juist een hoger basissalaris. Hij gaat van bijna 770.000 euro in 2013 naar 850.000 euro nu. Maar hij heeft nu wel een hogere functie. En zijn bonus zal dus over twee jaar worden ingeperkt, als het bonusplafond er komt.

Volgens Nationale-Nederlanden zijn de beloningen gerechtvaardigd omdat toppersoneel nu eenmaal topbeloningen verdient. Anders is het ook moeilijk talent „aan te trekken en te behouden”. Daarbij zegt de verzekeraar zich netjes aan de regels te houden. De totale bonus zou niet meer bedragen dan 100 procent van het salaris. Als de nieuwe wet er is, 20 procent.

De aandelenbonussen zijn ook geen ‘extra’ extraatje. Medewerkers van Nationale-Nederlanden krijgen al jaren bonussen in aandelen. Voor de komende jaren heeft het bedrijf die alleen alvast ingeslagen.

Beloningsfilosofie

Nationale-Nederlanden benadrukt verder dat de beloningspakketten internationaal vergeleken laag zijn, althans iets onder het gemiddelde. Dat zou beter bij de gematigde „beloningsfilosofie” van het bedrijf passen.

Het staat vrijwel vast dat de aandelenbonussen er komen. Het kabinet heeft, net als voor banken, een commissie ingesteld die zich moet buigen over een meer maatschappelijk verankerde rol van verzekeraars. Maar die commissie hoeft, in tegenstelling tot de bankencommissie, niet naar beloningen te kijken. Nu Nationale-Nederlanden een zelfstandige, private onderneming is, heeft de overheid er ook weinig meer over te zeggen.

Ook beleggers kunnen er geen stokje meer voor steken. Normaal gesproken mogen zij stemmen over beloningsbeleid. Maar dat is al gebeurd, door moederbedrijf ING. Vlak voor de beursgang.