Landen, waar blijven jullie vrouwen?

Neelie Kroes voert campagne: in de nieuwe Europese Commissie moeten tien vrouwen.Maar de lidstaten kiezen mannen. Terwijl de échte toppositie waarschijnlijk naar een vrouw gaat.

Foto Twitteraccount Neelie Kroes

„Tel mijn vingers – zo makkelijk is het”, twittert Neelie Kroes. Op een foto laat de eurocommissaris (Digitale Agenda, VVD) haar tien vingers zien. Kroes wil tien of meer (#TenOrMore) vrouwelijke commissarissen zien in de nieuwe Europese Commissie van voorzitter Jean-Claude Juncker.

Kroes (72), zelf niet beschikbaar voor een nieuwe termijn, vreest dat vrouwelijke politici bot vangen in de banencarrousel die nu gaande is in Brussel. Komende woensdag willen EU-leiders de belangrijkste functies tijdens een diner in Brussel verdelen.

Met haar acht vrouwelijke collega’s in de huidige Commissie schreef Kroes een brief aan de Luxemburger Juncker. „U verdient een vliegende start”, schrijven ze. „Met tien of meer vrouwelijke commissarissen in uw team krijgt u die ook.”

Feminisme is altijd belangrijk geweest voor Kroes. In 1992 zei ze op tv dat vrouwen bij gelijke geschiktheid voorrang verdienen in sollicitatieprocedures. Bij de formatie van Balkenende II circuleerde ‘het lijstje van Neelie’, met geschikte vrouwelijke ministers.

Zeer bezorgd

Juncker zelf liet de afgelopen dagen weten dat hij „zeer bezorgd” is over het geringe aantal vrouwelijke kandidaten dat nationale regeringen tot dusver hebben voorgedragen. Als het zo doorgaat, dan wordt het huidige aantal van negen van de 28 commissarissen (één per lidstaat) niet gehaald.

Behalve een principekwestie is dat ook een politiek probleem voor de Luxemburgse oud-premier. Dinsdag stemt het Europees Parlement over zijn benoeming. Na de zomer spreekt het Parlement zich nog eens uit over de voltallige Commissie die in november aan de slag gaat. Het Parlement let goed op de man-vrouwverhouding, zegt parlementsvoorzitter Martin Schulz.

Van de huidige vrouwelijke eurocommissarissen zijn alleen de Bulgaarse Kristalina Georgieva (Noodhulp) en mogelijk de Zweedse Cecilia Malmström (Binnenlandse Zaken) beschikbaar.

Er zijn weinig nieuwe namen die de ronde doen. Federica Mogherini, de Italiaanse minister van Buitenlandse Zaken, zou in de race zijn voor de opvolging van EU-buitenlandcoördinator Catherine Ashton. België schuift waarschijnlijk de Europarlementariër Marianne Thyssen naar voren en Griekenland oud-buitenlandminister Dora Bakoyannis.

Er zijn al vijftien mannen

Dan is er nog de Deense premier Helle Thorning-Schmidt, die wordt genoemd als Van Rompuys opvolger, de voorzitter van de Europese Raad van regeringsleiders. Van Rompuy zit niet in de Europese Commissie, maar de vraag of zijn opvolger een vrouw wordt of niet, zal zeker meewegen in het eindoordeel van voorvechters van een vrouwelijker Brussel. Volgens Franse media ziet de Franse president François Hollande de Deense kandidaat niet zitten, omdat Denemarken geen euroland is.

Het aantal mannelijke kandidaten is al vijftien. In Nederland is minister Jeroen Dijsselbloem (Financiën, PvdA) favoriet voor een eurocommissariaat. Duitsland wil Energiecommissaris Günther Oettinger (CDU) in Brussel houden.

Juncker probeert nu meer vrouwelijke namen los te krijgen in de Europese hoofdsteden. Zijn troef: veel landen, waaronder Nederland, willen een ‘zware’ economische portefeuille zoals Economische en Monetaire Zaken. Ook vicevoorzitterschappen van de Europese Commissie zijn gewild. Wie zo’n toppost wil hebben, kan maar beter een vrouw naar voren schuiven.