Koetje Boe is gered – voorlopig

De doorstart van Estro is omstreden. In 2012 ging het ook al fout met dit kinderopvangbedrijf.

Fotos Thinkstock

Reddingsoperatie geslaagd. Koetje Boe, het Krekeltje, het Gansje, de Speurneuzen en nog bijna 600 andere kinderopvanglocaties zijn voor de ondergang behoed. Met dank aan een overname en een „lange termijn financieringsovereenkomst”. Een „duurzame oplossing” voor de financiële nood.

Dit bericht bracht Estro, het grootste kinderopvangbedrijf van Nederland, in december 2012 tevreden naar buiten. Zonder die noodfinanciering leek faillissement onafwendbaar. Het verlies over 2012 was met 450 miljoen euro ruim twee keer zo groot als de omzet. Het bedrijf had meer schulden dan bezittingen. De redding kwam net op tijd. Opluchting onder crèchemedewerkers, ouders en kinderen.

Maar nu, anderhalf jaar later, is het weer mis. Vorige week zaterdag ging Estro failliet. Dezelfde dag werd ook een doorstart aangekondigd. Een van de oude eigenaren zet een deel van het bedrijf voort onder de naam Smallsteps. Een ‘pre-pack’, in faillissementsjargon. Dat is een relatief nieuwe vorm, waarin een beoogd curator een doorstart voorbereidt, voordat het faillissement is uitgesproken.

De beste oplossing voor iedereen, vindt het nieuwe Smallsteps. Het bedrijf lijkt even enthousiast over de redding als voorganger Estro eind 2012. Maar nu zijn er minder medestanders. Dit faillissement creëerde ook verliezers. Sommige houden zich stil. Andere zijn openlijk boos.

Dramatische investering

De grootste verliezers dragen hun nederlaag geruisloos. Dat zijn de banken die geld leenden aan Estro. ING voorop. Dat was de grootste financier, zeggen ingewijden. De bank wil niet zeggen om hoeveel geld het gaat. Ook ABN Amro en enkele buitenlandse banken krijgen nog geld van het failliete bedrijf.

Veel geld. Al in 2010 lenen de banken 250 miljoen euro aan Estro, dat dan nog Catalpa heet. Dat geld wordt gebruikt voor de financiering van de overname door investeringsmaatschappij Providence Equity. De nieuwe eigenaar financiert zelf 250 miljoen euro.

Het is een dramatische investering, blijkt al snel. Twee jaar na de overname moet Estro gered worden. Een groot deel van het geleende geld gaat dan verloren. Een ander deel, zo’n 70 miljoen euro, blijft overeind als lening.

Dat is nog niet alles. Om de redding in 2012 mogelijk te maken, sluit Estro een nieuwe lening af, blijkt uit het jaarverslag over dat jaar. Het zijn weer dezelfde banken die het aandurven – in de hoop de verliezen te kunnen compenseren. Met de nieuwe eigenaren, investeringsmaatschappijen KKR en Bayside Capital, lenen ze 35 miljoen euro aan Estro.

Dat betekent dat de banken en de oude eigenaars samen nog 105 miljoen euro van het failliete bedrijf krijgen. Dat zien ze alleen terug als er geld overblijft nadat superieure schuldeisers als de Belastingdienst hun deel hebben ontvangen.

Snode constructie

Estro werd na het faillissement gekocht door investeringsmaatschappij HIG Capital. Dat klinkt als een nieuwe partij, maar is dat niet. Bayside, een van de vorige eigenaren, is onderdeel van HIG. Deze eigenaar kocht het bedrijf dus eigenlijk van zichzelf.

Een rare constructie, vinden sommige kinderopvangbedrijven. Het nieuwe Smallsteps gaat namelijk verder met zo’n 250 van de 350 vestigingen. En niet zomaar vestigingen, zegt de concurrentie. Alleen de beste locaties, die zij zelf misschien ook wel wilden hebben. Die kans kregen ze niet, zeggen ze.

„Ik heb in mei al laten weten dat wij interesse hebben”, zegt directeur Ad Doorneveld van kinderopvangbedrijf SWK-groep. „Toen kreeg ik te horen dat Estro niet te koop stond.” Ook kinderopvangbedrijf Partou toonde interesse in een groot deel van Estro, aldus een woordvoerder. En ook een consortium van kleinere kinderopvangorganisaties meldde zich voor het faillissement, zegt initiatiefnemer Geert de Wit. De concurrentie verwijt de curator dat hij te makkelijk is meegegaan in het plan van de eigenaren.

De curator, Wouter Jongepier, heeft echter wel degelijk belangstelling gepeild bij andere partijen. Hij moet ook wel: een curator moet zo veel mogelijk geld ophalen voor de schuldeisers. Hij moet dus onderzoeken wat verschillende partijen over hebben voor de boedel. Anders weet hij niet of hij wel de beste prijs ontvangt.

Vooraf aan het faillissement van Estro zijn Partou en Humanitas, nu de twee grootste kinderopvangbedrijven, ook gevraagd een bod te doen. Op dezelfde 250 vestigingen die HIG heeft overgenomen. Humanitas had daar geen interesse in, Partou wilde 51 vestigingen hebben, zegt een ingewijde – maar niet de aangeboden 250.

Winnaars van het faillissement zijn de werknemers, volgens Smallsteps. Zo’n 2.600 van de 3.600 oude Estro-werknemers houden hun baan. Bij een ‘normaal’ faillissement waren ze in eerste instantie allemaal werkloos. Een groot voordeel van deze soepele doorstart, vindt Smallsteps.

Hartstikke mooi, vindt ook vakbond Abvakabo – maar dat is niet het héle verhaal, zegt vakbondsbestuurder Ilse van der Weiden. „Er staan ook duizend mensen op straat.” Zo’n 70 procent van het personeel kan dus blijven. Tegelijk blijft voor bijna 85 procent van de kinderen de locatie „gewoon open”, zegt Smallsteps. Bedenkelijke verhoudingen, vindt Abvakabo.

Wachten op een koper

De bond heeft kritiek op de selectie van werknemers. Een aantal werknemers van doorstartende vestigingen verliest hun baan. Tegelijk behoudt het bedrijf 150 werknemers die bij gesneuvelde vestigingen werkten. Vanwege bepaalde kwalificaties, zegt Smallsteps. Dat is een onwenselijke gang van zaken, vindt Abvakabo. „In een gewone reorganisatie is zo’n proces veel objectiever.”

En dan zijn er nog Het Gansje, het Krekeltje en de Speurneuzen: kleine, stille verliezers. De curator heeft zo’n honderd oude Estro-vestigingen in de boedel, die wachten tot er een koper komt. Áls die er komt, anders is deze maand afgelopen.

Kinderdagverblijf Koetje Boe is wel onder de uitverkoren vestigingen. Koetje Boe is dus gered – voorlopig.