‘Amsterdammers gooien eten weg voor 60.000 mensen’

Dat schreef Het Parool.

illustratie Robin Heman

De aanleiding

Bruine bananen, oudbakken brood en restjes rijst: we gooien allemaal weleens eten weg. Het Parool schreef over voedselverspilling in de hoofdstad. „In Amsterdam wordt dagelijks 110.000 kilo voedsel weggegooid, genoeg om een stad van 60.000 inwoners mee te voeden” (stond in het artikel 200ste opdracht stadsfoto’s van 5 juli). Zou het echt zo veel zijn?

Waar is het op gebaseerd?

De uitspraak in Het Parool blijkt te komen uit een ander stuk in diezelfde krant van 9 maart vorig jaar. De belangrijkste bron is een rapport in opdracht van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, uitgevoerd door onderzoeksbureau CREM uit 2010. De cijfers van dit onderzoek, en de vervolgrapportage uit oktober 2013, worden ook gebruikt door het Voedingscentrum, de Wageningen Universiteit en Milieucentraal.

En, klopt het?

Om te berekenen hoeveel voedsel we weggooien, spitten onderzoekers in kliko’s, vuilniszakken en gft-afval. Ook vragen ze huishoudens naar voedsel dat op andere manieren verdwijnt, zoals yoghurt via de gootsteen. Zo kunnen ze ook daarvan schattingen maken. Uit onderzoek van 2013 blijkt dat we gemiddeld 47 kilo bruikbaar voedsel per persoon per jaar weggooien – ongeveer 13 procent van wat we kopen.

Of er een verschil is tussen wat stedelingen en plattelandsbewoners weggooien, weten we niet. Er zijn kleine aanwijzingen dat er in Amsterdam iets minder wordt weggegooid, zegt onderzoeker Marcel van Westerhoven van CREM, maar daar is volgens hem niet genoeg onderzoek naar gedaan om er harde uitspraken over te doen. We zullen dus gemiddelden moeten aanhouden.

In Amsterdam wonen volgens de laatste cijfers van de gemeente 811.185 mensen. Als we ervan uitgaan dat zij per jaar allemaal 47 kilo voedsel verspillen, is dat samen ruim 38 miljoen kilo. Dat gedeeld door 365 dagen maakt 104.453 kilo per dag. Dat zit dus erg dicht bij de 110.000 kilo in Het Parool.

Maar kun je daar 60.000 mensen mee voeden – een stadje ter grootte van, zeg, Doetinchem? Wanneer je 105.000 kilo per dag deelt door 60.000 dan krijgt iedereen gemiddeld 1,8 kilo voedsel. Maar niet alleen de hoeveelheid eten is van belang, ook de samenstelling van het dieet telt mee.

Het Voedingscentrum geeft voedingsadviezen. Die verschillen iets per leeftijd en geslacht: voor kinderen gelden bijvoorbeeld kleinere porties dan voor volwassenen, vrouwen hebben weer minder nodig dan mannen en ouderen moeten volgens het Voedingscentrum meer zuivel eten en drinken.

Als rekenvoorbeeld nemen we een vrouw van 40. We vergelijken het door het Voedingscentrum geadviseerde dieet met de gemiddelde dagelijks weggegooide portie voedsel (die 1,8 kilo).

Het meest gooien we groente en fruit weg (25 procent van al het wegwerpeten). Dat is dus een kwart van 1,8 kilo: 450 gram. Iets meer dan de door het Voedingscentrum voorgestelde 400 gram, maar van groente en fruit is nog nooit iemand obees geworden.

De porties worden een probleem bij de koolhydraten: pasta, rijst, aardappelen en brood. Daarvan krijgt deze vrouw van 40 zo’n 400 gram te veel binnen als ze een dieet van weggegooid eten volgt. Sauzen en vetten zitten er ook te veel in. En dan zou er ook nog elke dag 72 gram koek en taart op het menu staan (er zijn blijkbaar mensen die dat weggooien).

Mannen mogen iets grotere porties eten, maar ook voor hen is dit te veel, berekenden we.

Conclusie

Het klopt nagenoeg dat in Amsterdam dagelijks 110.000 kilo eten wordt weggegooid. En dat is zeker genoeg om een stad van 60.000 inwoners mee te voeden. Te veel, zelfs. De ‘afvaleters’ krijgen op dit dieet zoveel pasta, saus, koek en brood binnen dat ze er dik van zouden worden. We beoordelen de stelling als grotendeels waar.