Zoeken naar liefde in de schaduwen van Hollywood

In een roman vol liefde, moord en verraad, meeslepend als een klassieke film, creëert de ene broer fictie en vernietigt de ander diens letterlijke leefwereld. Alle dreiging komt van buiten.

Oude ansichtkaart van de fimset van ‘Douglas Fairbanks in Robin Hood’ in Hollywood, met rechts regisseur Allan Dawn achter een reuzenmegafoon, 1922 Foto Lake County Museum/Getty Images

David Grand deed zo lang over zijn derde roman, Mount Terminus, dat zijn eerste twee romans inmiddels niet meer leverbaar zijn. Elf jaar om precies te zijn. Je zou denken dat Grand zich niet om naamsbekendheid bekommert. De epische opzet van Mount Terminus spreekt dit echter tegen. Het is een ambitieuze biografie van Los Angeles, de begindagen van Hollywood en de waterwerken in Zuid-Californië (bekend uit Roman Polanski’s Chinatown), zo filmisch geschreven als je van dit onderwerp zou verwachten. Het verhaal speelt zich af op een landgoed op de berg Mount Terminus rond het begin van de twintigste eeuw. Een rijke man, Jacob Rosenbloom, uitvinder van een timing mechanisme voor Thomas Edisons eerste filmprojector, ontvlucht New York samen met zijn zoon Joseph, die hij Bloom noemt. Vader en zoon trekken zich terug op hun landgoed en houden weinig contact met de buitenwereld.

Geheime kamers

Met de hulp van een doofstom dienstmeisje ontdekt Bloom een reeks geheime kamers waar hij de lugubere geschiedenis van de oorspronkelijke eigenaren van het landgoed ontrafelt. Hij begint te tekenen, en die tekeningen brengt hij met de filmapparatuur van zijn vader tot leven. Van zijn eigen verleden weet hij echter niets. Waarom moest zijn vader weg uit New York? Wie zijn de drie geheimzinnige mannen die ze van een afstand in de gaten houden?

Er is natuurlijk al genoeg gezegd over Hollywood. In 2012 stond Jan Van Loy’s Ik, Hollywood nog op de shortlist voor de Librisprijs. Maar Grand ontwijkt de clichématige verhalen van drank- en drugsmisbruik, stoere acteurs en tragische actrices, door zich grotendeels te beperken tot het leven op Mount Terminus. Nergens voelt dit claustrofobisch, want er heerst een groeiende dreiging van buiten. Die dreiging bestaat uit die drie mysterieuze mannen, maar vooral uit Simon Reuben, Blooms halfbroer. Simon is een ambitieuze jongeman die steeds meer stukken grond rond de berg opkoopt om daar een filmstudio en een stad te bouwen. Zijn doel is ‘een deel van de wereld te bevolken dat niemand eerder had overwogen te bevolken.’

Hiermee toont Grand de schaduwkant van Hollywood, en van vooruitgang in het algemeen. Want Mount Terminus en de omliggende San Gabriel bergen waren natuurlijk allang bevolkt door indianen. Terwijl Bloom fictieve werelden creëert, herschept Simon de echte wereld. Hij bouwt viaducten, blaast heuvels op en verlegt rivieren. Hij schuwt geen geweld in zijn omgang met de plaatselijke boeren. Zijn praktijken nemen apocalyptische vormen aan. ‘Stof uit de vallei vulde de lucht. Het ontnam Blooms uitzicht op zee. Werd een rood-oranje holocaust.’ Simon voorspelt: ‘Het zal niet lang meer duren voor het hele landschap om ons heen voorgoed is veranderd.’ Naarmate Bloom behendiger wordt met de camera, voelt hij zich steeds ongemakkelijker in het bijzijn van zijn broer. Hij verlangt naar de stilte van vroeger, naar zijn afgezonderde bestaan op Mount Terminus. Maar Gottlieb, zijn mentor, raadt hem juist aan de wereld in te trekken om levenservaring op te doen.

Ontspanning

Bloom ziet films maken als een manier om zijn ziel te openbaren, maar voor het publiek is het puur ontspanning. Om mensen echt te raken, zegt Gottlieb, moet Bloom meer weten over het leven en vooral de liefde. Bloom stemt schoorvoetend toe. Zijn zoektocht naar liefde heeft gruwelijke gevolgen waar zijn raadselachtige verleden, dat de lezer inmiddels kent, in doorklinkt.

Mount Terminus vereist geduld. Naar verluidt schreef Grand dagelijks een paar pagina’s die hij vervolgens inkortte tot een paar zinnen. Het resulteert in lange alinea’s met weinig dialoog zonder aanhalingstekens. Maar dit mag de lezer niet tegenhouden, want Mount Terminus is een roman vol liefde, moord en verraad, meeslepend als een klassieke film, mythisch als het beste werk van García Márquez.

Aan het begin van Blooms zoektocht naar liefde boezemt Gottlieb hem in: ‘Als de maker van een film zelf niet ondersteboven raakt door de tragiek van een gebroken hart, blijft zijn film maar een lege fantasie.’ Mount Terminus is alles behalve een lege fantasie.