Verticalizzazione

Catenaccio, buffelstoot, tiki-taka, Geheimfavorit. Voetbal heeft zijn eigen taaltje. Waar komen al die begrippen vandaan? Elke dag schrijven we over een mooi voetbalwoord. Vandaag: de Italiaanse steekpass, ofwel verticalizzazione.

Italiaans leren doe je door het voetbal te volgen. Dat vindt althans Tobias Jones, een Britse auteur die vier jaar in Italië woonde en daar een boek over schreef. Hoe iemand spitsvondig te beledigen bijvoorbeeld: een egoïstische speler kun je toebijten dat hij niet zo’n “Venetiani” moet zijn. Op Venetië speel je namelijk niet over, want dan is de kans groot dat de bal in het water belandt.

Maar ook van het televisiecommentaar kun je iets opsteken, zegt Jones. De taal die daar langskomt is, in tegenstelling tot wat je op de tribunes hoort, “formeel en breedsprakig”. Een coach is de commissario tecnico en een steekpass een verticalizzazione.

Verticalizzazione: een Italiaanser woord zul je niet snel tegenkomen.

Net als het woord zelf is de uitvoering ervan, mits goed gedaan, elegant en een lust voor de liefhebber. De Italianen bedoelen er een pass mee die dwars door het centrum van de verdediging gaat, precies door het gaatje dat valt, met als bestemming een medespeler die af kan ronden.

Een middenvelder in je team hebben die in staat is de mogelijkheden voor een verticalizzazione te zien en die fluwelen pass af te leveren - zo’n speler heet in Italië een rifinitore - is goud waard. In goede doen is Sneijder zo iemand. Denk aan de briljante pass waarmee hij Robben in de WK-finale op Casillas af stuurde, waarna - afijn, je kent verhaal.

Het tiki-taka-systeem van Barcelona en Spanje maakte er ook veel gebruik van, met specialisten als Xavi en Iniesta. Een Italiaanse site gebruikte het woord bijvoorbeeld voor de pass waarmee Iniesta tijdens de Nederland - Spanje van dit WK David Silva vond. Cillessen redde, en een minuut later kopte Van Persie - afijn, ook dat verhaal ken je.

De animatie boven dit stukje is voor nrc.nl gemaakt door Funk-e - Explanimation.