‘Minderjarige gedetineerde kost 650 euro per dag’

Dat stond onlangs in NRC Handelsblad

illustratie robin Héman

De aanleiding

Zeshonderdvijftig euro per dag. Dat kost een jeugdgevangene. Volgens het artikel Opgesloten, maar niet in de hel op aarde dan. Dat verscheen onlangs in NRC Handelsblad. In het stuk – een reportage over jeugdgevangenis Amsterbaken – komt de 23-jarige ‘P.’ aan het woord. „Geef dat geld maar aan mij, dan hoef ik nooit meer iets uit te halen”, zegt hij over de 650 euro die hij de samenleving volgens de auteur zou kosten. Dure grap dus, zo’n minderjarige gedetineerde. Maar klopt het eigenlijk wel?

Waar is het op gebaseerd?

Een telefoontje naar de auteur van het artikel. Waar heeft zij dit bedrag opgepikt? In de eetzaal van de gevangenis waar ze met ‘P.’ sprak. „We waren aan het lunchen en kwamen toevallig op dit onderwerp. We hadden het net zo goed over de kleur van de muren kunnen hebben. Eigenlijk heb ik me geen seconde afgevraagd of dit bedrag wel correct was.”

En, klopt het?

We slaan de rapporten er eens op na. Om te beginnen die van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). In Criminaliteit en Rechtshandhaving uit 2010 staat dat een jeugdgevangene 499 euro per dag kost. Stukken meer dan de 217 euro per dag die aan een volwassen gedetineerde wordt uitgegeven. Dit ligt aan de extra begeleiding en de scholing die de jongeren krijgen. En dat waren dan de meest recente – openbaar beschikbare – cijfers.

We bellen met het Ministerie van Veiligheid en Justitie. Jaap Oosterveer van de Dienst Justitiële Inrichtingen stuurt ons het rapport Dit is DJI in feiten en cijfers van april 2014. Daaruit blijkt dat een minderjarige gevangene gemiddeld 547 euro per dag kost – tegenover het bedrag van 262 euro voor een volwassen gedetineerde. Waaruit dit bedrag exact is opgebouwd, vertelt het rapport niet. Oosterveer kan ons wel een schatting in percentages geven. „Maar bedenk: het zijn dus gemiddelden. We hebben alle kosten bij elkaar opgeteld en gedeeld door het aantal gedetineerden. Dat betekent niet dat deze verhoudingen ook van toepassing zijn op elk individueel geval.”

Goed. De percentages. Meer dan de helft van het totaalbedrag, zestig procent, 328,20 euro dus, wordt uitgegeven aan de salarissen van het personeel: de groepsleiders, gedragsdeskundigen, beveiligers en administratief medewerkers. Tien procent (54,70) gaat op aan het vervoer, ziektekosten, psychiatrische ondersteuning en ICT-benodigdheden. Twintig procent (109,40) wordt uitgegeven aan huisvesting: huurlasten en onderhoudskosten aan de gevangenisgebouwen. Tot slot gaat de laatste tien procent van het totaalbedrag van 547 euro op aan de voeding, verzorging, opleidingen voor de jeugdige gevangenen en aan resocialisatieprojecten.

Conclusie

Dus? De 650 euro per dag, zoals genoemd in het artikel, klopt niet. Al scheelt het niet veel. En gaat het om gemiddelden. Oosterveer: „Het juiste bedrag is dan misschien 547 euro, en geen 650 euro – maar veel maakt het niet uit. Aan sommige gevangenen zijn we ongetwijfeld wél 650 euro kwijt. Dat verschilt per individu.” We beoordelen de stelling daarom als grotendeels waar.