What the fax?

Als Noord-Korea Zuid-Korea dreigt met een „meedogenloze vergelding zonder waarschuwing”, dan doet het dat per fax. Begrijpelijk dat de Volksrepubliek niet helemaal bij de tijd is, maar in Nederland zal dat wel anders zijn. Toch?

Dit jaar viert de fax zijn vijftigste verjaardag. Geestelijk vader is weliswaar de Schot Alexander Bain, die in 1843 de kopieertelegraaf bedacht, maar eigenlijk wordt 1964 algemeen aangehouden als het jaar dat Xerox de moderne fax uitvindt.

Daarna zijn verschillende varianten ontworpen. Directeur Wout van Laar van kantoorhandel GZ Office Experience weet nog goed hoe hij zijn eerste fax verkocht in 1989. „Dat was een hele lucratieve business, echt booming.” Voor een fax betaalde men destijds 12.000 gulden. Van Laar zegt het met enige weemoed. Hij heeft nog wel faxen in het assortiment, maar goed verkopen doen ze niet. Eind jaren negentig was er een „enorme prijserosie”. Toen kwamen de alleskunners die kopiëren, printen, scannen en faxen (zogeheten ‘multifunctionals’). Geholpen door de opmars van e-mail is het „daarna allemaal in elkaar gestort”.

Begin van het einde

Hoe zien ze dat bij de uitvinder? „Persoonlijk heb ik de laatste vijf jaar geen fax meer verstuurd. Maar hij is absoluut niet dood”, vertelt businessmanager Yves Rummens van Xerox Benelux. Het bedrijf verkoopt geen losse faxen en meer, maar wel de eerdergenoemde alleskunner.

Xerox US ging een stap verder: het verklaarde de fax dood toen het in 2001 besloot om geen losse faxen meer te produceren en de faxoptie zelfs uit de alleskunners te halen. „Dat was iets te revolutionair”, zegt Rummens. De faxoptie kwam snel terug. „Nog steeds kiezen klanten die bij 35 procent van de verkochte multifunctionals.”

Breed gebruik

De fax leeft dus nog steeds, ook in Nederland. Officiële cijfers ontbreken, maar er zijn schattingen. Een middelgroot ziekenhuis zou jaarlijks 200.000 faxen versturen. Van de horecaondernemers bestelt 20 procent nog per fax. Volgens Rummens is de transportsector een hevige gebruiker, net als de financiële sector en de juridische wereld. Rummens verklaart dat met de duidelijkheid rondom de rechtsgeldigheid van faxen die bij e-mail lang ontbrak. En al heeft e-mail inmiddels dezelfde status, verdwijnen zal de fax niet. „Ik denk dat hij nog wel een tijdje meegaat. Het staat in ieder geval niet bij ons in de planning om met de fax te stoppen.”

Zakendoen met het buitenland gaat ook nog vaak per fax. In China is de fax alom vertegenwoordigd. In Japan worden nog steeds een miljoen faxen per jaar verkocht.

En ook de Europese Commissie zweert bij de fax. Het bedrijf dat bij de Commissie als eerste zegt dat het deel uitmaakt van een kartel, krijgt geen boete. Die melding kan alleen per fax.