Afscheid van Louis van Gaal

Na wat voor neutrale kijkers een slaapverwekkende voetbalwedstrijd zal zijn geweest, heeft het Nederlands elftal moeten slikken dat het opnieuw niet toetreedt tot het rijtje van acht landen die een of meer keer wereldkampioen zijn geworden. Wat rest is de strijd om de niet of nauwelijks begeerde derde plaats, uit te vechten met gastland en vijfvoudig wereldkampioen Brazilië.

Spelers en staf diep teleurgesteld, supporters overwegend gelaten. Dat is nu de heersende stemming rond Oranje. De vreugde over eerdere successen lijkt aanzienlijk intenser te zijn geweest dan het verdriet over de uitschakeling, die gisteren volgde toen Argentinië beter bleek in het benutten van strafschoppen. Misschien wel omdat het overheersende gevoel is: het is al een hele prestatie, door weinigen verwacht, dat Nederland het tot de halve finale heeft geschopt. En er zijn vast ook sportliefhebbers die oog hebben voor de eerste Nederlandse zege in een Touretappe na precies negen jaar: Lars Boom fietste het snelst op de kasseien van Noord-Frankrijk.

Het respect voor bondscoach Louis van Gaal en zijn medewerkers is de afgelopen weken flink gegroeid. Terecht. Terwijl de bondscoach op voorhand op scepsis en vijandigheid kon rekenen, mede door zijn eerdere ongetemde optredens in de media. Een houding die hij dit toernooi had ingeruild voor wijze beheersing.

Nederland grijpt naast de finale zonder dat het in de reguliere speeltijd en in de verlenging ook maar één wedstrijd heeft verloren. Maar de doelpuntenproductie stokte, in de kwartfinale tegen Costa Rica en gisteren tegen Argentinië, 240 minuten lang. Zo goed als de defensie, vooraf bestempeld als het zorgenkind, even lang de nul hield. Het waren wedstrijden die er mede voor zorgden dat het Nederlands elftal van 2014 niet zal worden herinnerd door sprankelend voetbal. De geromantiseerde ‘Hollandse school’ was er niet; Nederland gaf les in effectief counter- en resultaatvoetbal. Met soms prachtige doelpunten tot gevolg; en met een uitslag die tot de hoogtepunten van de Nederlandse voetbalhistorie zal worden gerekend: de 5-1 overwinning op scheidend wereldkampioen Spanje.

Van Gaal neemt afscheid als bondscoach. Zijn opvolgers, Guus Hiddink en Danny Blind, zullen de komende jaren bouwen aan een nieuw team. De dertigers Arjen Robben, Wesley Sneijder, Robin van Persie, Dirk Kuyt en Klaas-Jan Huntelaar zullen er over vier jaar, bij het volgende WK, wel niet meer bij zijn. Jonge verdedigers als Stefan de Vrij, Daley Blind en Bruno Martins Indi allicht wel.

De coaches is de perfectie toegewenst die Van Gaal nastreeft. Op 9 september gaan we er iets van zien: dan speelt Nederland de eerste kwalificatiewedstrijd voor het Europees kampioenschap van 2016.