‘Wat een afgang, wat een schande’

Het thuisland rekende op een moeilijke wedstrijd, het werd een afgang. Brazilië huilt. En de nederlaag kan politieke consequenties hebben.

Een Braziliaanse fan na de wedstrijd. De vijfde goal van Duitsland zorgde voor een wereldwijd Twitter-record: er werden 580.000 tweets per minuut verstuurd. Foto Reuters

Het demasqué van Brazilië is compleet na wat de grootste WK-nederlaag in de geschiedenis van het voetbal genoemd kan worden. In eigen land werd de vijfvoudig wereldkampioen voor het oog van de wereld kapot gespeeld door Duitsland, dat pas in de tweede helft mededogen toonde. Na een ruststand van 0-5 werd het uiteindelijk 1-7.

Een catastrofe voor het Braziliaans voetbal en dus voor Brazilië. De labiele selectie onderging in Belo Horizonte de ultieme vernedering in de halve finale. Brazilië is veroordeeld tot de troostfinale van zaterdag in Brasilia. Duitsland staat zondag in Rio de Janeiro in de eindstrijd tegen Nederland of Argentinië.

Centrale verdediger David Luiz, aanvoerder in afwezigheid van de geschorse Thiago Silva, liep huilend van het veld en bood zijn excuses aan het treurende publiek aan: desculpe, desculpe, desculpe. Bondscoach Felipe Scolari zei na de wedstrijd ten overstaan van zijn selectie de verantwoordelijkheid op zich te nemen. Later zei hij: „De coach is verantwoordelijk. Ik dus. Mijn spelers zullen zeëgen dat we de verantwoordelijkheid delen. Maar wie heeft de tactiek bepaald? Ik.”

Zelfs de politiek leider van Brazilië, president Dilma Rousseff, reageerde direct. „Net als alle Brazilianen ben ik erg, erg verdrietig door deze nederlaag”, twitterde ze. Maar ze pepte haar landgenoten ook op. „Sta op, schud het stof af en ga weer vooruit.”

Voor president Rousseff kan het verlies ook politieke gevolgen hebben. In oktober hoopt ze een tweede termijn te winnen. Maar vooraf was er al veel verzet tegen de miljardenuitgaven aan het WK. Een overwinning had de Brazilianen de kosten van het feestje laten vergeten. Na dit pijnlijke verlies rest slechts de kater.

Bij een groot Braziliaans voetbaltrauma hoort een schuldige, zoals na de WK-finale in 1950 de onfortuinlijke doelman Moacir Barbosa geen leven meer had. Een houdbaar schot van Alcides Ghiggia bracht Uruguay de wereldtitel in het Maracanã in Rio de Janeiro. De keeper werd verantwoordelijk gehouden voor dit onheil, dit ‘Maracanazo’. Vooral spits Fred – geen schim van illustere voorgangers als Ronaldo of Romario, moest het al tijdens de wedstrijd ontgelden met afkeurende fluitconcerten.

Maracanazo is nu Mineirazo, naar het Estadio Mineirão in Belo Horizonte, decor van de pijnlijkste afgang van Brazilië. Duizenden fans bleven gisteravond nog minuten achtereen gelaten voor zich uit staren, velen in tranen. „Wat een afgang, wat een schande”, roept een in het geel geklede fan. Om hem heen zitten duizenden geëmotioneerde supporters, allemaal met Braziliaanse teamshirt aan. Sommigen ballen hun vuisten en schreeuwen lukraak scheldwoorden naar het veld, anderen staren verslagen voor zich uit. Een enkeling vertrekt vroegtijdig uit het stadion.

Brazilië heeft tijdens het WK de hooggespannen verwachtingen nooit waar kunnen maken. In aanloop naar het toernooi werd de druk op de ploeg door dreigende protesten verhoogd. Na het drama van gisteren bleef het relatief rustig, op een paar incidenten na. In São Paulo werden een paar bussen in brand gestoken. In Belo Horizonte leidde een verbrande Braziliaanse vlag op een volksfeest tot een kort optreden van de politie. In Rio de Janeiro regende het na afloop van de wedstrijd zo hard dat iedereen naar binnen vluchtte.

Sportpsycholoog Regina Brandão zal haar handen vol hebben om de spelers voor te bereiden op de troostfinale. Voor Brazilië is alles minder dan de wereldtitel niets waard. Vooraf leefde het verlangen om sportieve revanche te nemen op het verloren WK van 1950 dat voor oudere Brazilianen als een nationaal trauma gold. Op het WK van 2014 wilde Brazilië voor het eerst kampioen in eigen land worden.

Met Spanje blijft Brazilië de enige wereldkampioen die geen titel op eigen bodem won. En met Spanje, dat roemloos ten onder ging in de groepsfase, is Brazilië nu een vernederde voetbalnatie op zoek naar eigenwaarde. Het WK 2014 is onverbiddelijk. Hard en meedogenloos. En onvoorspelbaar.