Column

Treinreis naar de Krim is nog geen sinecure

Rusland, uitgeschakeld in de eerste ronde van het WK-eindtoernooi, staat vanavond geheel achter het Nederlands elftal. Dat meldde althans Derk Sauer, Moskous mediaondernemer en nu ook adviseur van de wielerploeg Omega Pharma-Quick-Step, gisteren aan Mart Smeets in De Avondetappe (NOS). Op de achtergrond draaide een verregende molen in Frans-Vlaanderen.

Hoe zat het ook weer met de Russisch-Nederlandse relatie? Die was tijdens het afgelopen Vriendschapsjaar bekoeld door onverenigbaarheid met homo- en milieuactivisme, maar sinds de Olympische Spelen van Sotsji en een biertje van Poetin met ons koningspaar in het Holland Heineken House alweer aardig verbeterd. Korte tijd later werd de Krim geannexeerd.

Het lijkt alweer een eeuwigheid geleden, maar in Sotsji begon de reeks van onverwacht goede Nederlandse prestaties in de wereld. Na Jorrit Bergsma en Jillert Anema logenstraften Ilse DeLange en Louis van Gaal de pessimistische voorspellingen van analytici. Russen kunnen onze herwonnen nationalistische trots wel waarderen, en ze zijn niet de enigen in de wereld.

Maar hoe zou het inmiddels op de Krim verder zijn gegaan? Saskia Dekkers, de onvolprezen Europacorrespondent van Nieuwsuur (NOS/ NTR), besloot, net als in maart van dit jaar, de trein naar Simferopol te nemen. In de eerste van drie reportages en een rechtstreekse toelichting, deed ze verslag van haar bevindingen.

In de eerste plaats kent zo’n reis nogal wat belemmeringen. Je moet eerst een visum halen in Moskou en loopt dan kans aan de Oekraïense kant van de nieuwe grens te worden vastgehouden, omdat je door stempels van een illegale bezettingsmacht in je paspoort de verkeerde kant lijkt te hebben gekozen.

Het overkwam Dekkers en haar ploeg, maar ze mochten toch naar de Krim oversteken. De grenscontrole konden ze niet filmen, wel hoe de verslaggever vanachter een gordijntje naar de honderden militairen kijkt. Tientallen burgerwachten begeleiden in Simferopol elke stap die je als journalist zet.

Het is allemaal weer prachtig: de gesprekken in de trein met voor- en tegenstanders, die niet vrijuit durven te spreken. Daarna de mevrouw die het kanaal beheert: Kiev heeft de watertoevoer afgesloten en nu voelt ze zich verkwanseld. De bibliothecaresse ontvouwt het net ontvangen propagandamateriaal en kijkt reikhalzend uit naar een treinlading vol Russische boeken.

Maar de perzikenverkopers in het eerste dorp aan de spoorlijn doen slechte zaken, nu de weg naar hun stalletje dood loopt. De roebeleconomie loopt nog niet geheel naar wens En de keuze tussen twee paspoorten is voor veel bewoners een gewetenskwestie.

Nee, het is nog geen ideale vakantiebestemming. Maar wat kijk ik uit naar de volgende twee delen van het drieluik. Ik sta helemaal achter de bewoners van de Krim, aan welke kant ze zich zelf ook mogen opstellen.