Toen Messi nog een jongen was

In 2005 speelde Lionel Messi het wereldkampioenschap onder de 20 in Nederland. Dat toernooi markeert het begin voor één van de meest besproken spelers aller tijden.

De zesjarige Messi in het shirt van zijn eerste team, buurtclub Grandoli (tweede van rechts, staand). Ook toen al de kleinste. Foto Offside/L’Equipe

Het waren simpeler tijden toen, tijdens het WK onder de 20 in Nederland in de zomer van 2005. Stiekem met Kun Agüero snoep halen uit de automaat in het Enschedese Dish Hotel. Verliefd worden op een hotelmedewerkster. ’s Avonds kletsen met doelman Oscar Ustari tot zo laat dat Lionel Messi niet meer naar zijn eigen kamer wilde. „We zetten vaak de bedden bij elkaar in mijn kamer zodat Messi in het midden kon slapen”, liet Ustari optekenen in de recent verschenen Messi-biografie van de Spaanse journalist Guillem Balague. „Zo was hij.”

Een jongen nog, die tijdens het toernooi in Nederland achttien werd. De monumentale taak om Diego Maradona op te volgen als Argentijnse aanvoerder die eigenhandig in 1986 de wereldtitel won, daarover sprak nog niemand. Toen hij voor de finale van het jeugd-WK telefoon kreeg van de allergrootste voetballer van Argentinië was hij perplex. „Dat de beste speler van de wereld de moeite nam om met me te praten. Het was te veel”, zou Messi later zeggen.

Van zoet kind naar roofdier

De Lionel Messi (27) die Nederland morgen treft in de halve finale heeft een voetballeven achter de rug, vier Gouden Ballen, twee Champions Leagues, zes Spaanse titels en olympisch voetbalgoud. Het WK onder de 20 in Nederland markeert het begin van zijn succes.

Keeper Ustari zag de transformatie van het zoete kind naar het roofdier, zodra het binnen de lijnen stapte. Zoals Messi eens van anderhalf meter de bal op de training bijna door hem heen schoot „alsof hij mijn hoofd eraf wilde schieten!” Het zou het belangrijkste kenmerk worden van Messi, de veelvraat. Teamgenoten, coaches, allen zouden buigen naar zijn wil. Al tijdens het toernooi in Nederland speelden op de achtergrond grote ontwikkelingen. Zijn club FC Barcelona kwam in Nederland met Messi’s delegatie overeen het contract met het supertalent open te breken tot de zomer van 2014 – nu dus – en een afkoopsom van 150 miljoen moest potentiële kapers afschrikken. Als beste speler van het jeugd-WK, met zo’n prijskaartje om de nek, was een leven zonder druk en heisa ineens voorbij.

Hij had al gedebuteerd bij Barcelona op 16 november 2003, onder de Nederlander Frank Rijkaard. Het kleine jongetje dribbelde in de jeugd van Barcelona op geheel eigen wijze spelers voorbij alsof ze er niet stonden. In het eerste elftal was dat verbazingwekkend genoeg niet anders en de fans van Barça sloten el piojo (de vlo) snel in de armen. Rijkaard probeerde Messi zoveel mogelijk te beschermen, maar de voetballer wilde het liefst overal en altijd spelen. „Hij is gezegend met een groot talent, maar als hij daarnaast niet de bijna gestoorde wilskracht had gehad om alles te geven en progressie te boeken zou het bij hem tot niets hebben geleid”, stelde zijn broer Rodrigo ooit in France Football.

Nog geen Maradona

Het ‘grote’ WK van 2006 in Duitsland kwam nog te vroeg voor Messi. Hij speelde nauwelijks een rol van betekenis op het toernooi. In de verloren kwartfinale tegen Duitsland maakte de toenmalige bondscoach José Pékerman zelfs geen gebruik van het wonderkind. Messi zat met een koptelefoon op de bank en trok zijn voetbalschoenen uit toen hij wist dat hij niet het veld op zou komen. Dat viel niet goed in Argentinië. „Ik doe domme dingen, maar ik laat mijn pijn niet bepalen door of ik speel of niet. Soms zit ik er doorheen”, zei hij daar later over.

Een paar maanden later speelde hij zich definitief in de basis van Barcelona. Messi deed op het veld gewoon wat er in hem op kwam. Dat had hij zijn leven lang nooit anders gedaan. Op de stoffige zandveldjes in Rosario en het gras van Camp Nou; hij zag geen verschil. Maar de buitenwacht wel. Die zag de opkomst van een nieuwe wereldster en al snel volgden de onvermijdelijke vergelijkingen met Diego Maradona.

De Copa América in 2007 werd het eerste landentoernooi waarop Messi voor de Argentijnen de belofte moest waarmaken. De Albiceleste waren voor het eerst rondom de nieuwe nummer tien gebouwd. Messi veroverde de harten van de fans in het gastland Venezuela die massaal in shirtjes met zijn naam liepen. Hij is een week later in tranen als Argentinië de finale van het toernooi tegen Brazilië verliest (3-0). „Messi is nog geen Maradonita”, concludeerde de Argentijnse krant Olé.

Fantastisch, maar geen wereldtitel

Intussen harkte Messi prijzen en records binnen voor zijn club, maar in het blauw-wit van Argentinië schittert hij nooit zoals in het blaugrana. Op het WK van 2010 komt alles samen. Maradona als bondscoach, Messi als nummer tien – maar een gouden combinatie wordt het niet. De neurotische Maradona slaagt er nooit in een elftal te bouwen. Opnieuw is Duitsland in de kwartfinales de beul van Argentinië: 4-0. Messi verlaat het WK zonder zelfs een doelpunt te maken. Maradona is er ironisch genoeg mede verantwoordelijk voor dat hij voor velen de allergrootste blijft. Messi? Fantastisch. Maar geen wereldtitel.

Messi op dit WK is in weinig meer het kind in het Dish Hotel in Enschede. Hij is vader van een zoon, heeft de druk van een voetbalgekke natie op zijn schouders en tienduizenden meegereisde Argentijnen in São Paulo verwachten niets minder dan de wereldtitel. Messi is in het team van bondscoach Alejandro Sabella herenigd met Gago en Aguëro, met wie hij in 2005 het jeugd-WK won. Maar stiekem snoep uit de automaat halen, die dagen liggen ver achter hem. In Nederland mocht hij voor het laatst kind zijn.