Mineirãzo

Brazilië heeft een woord voor het trauma dat ze overhielden aan de WK-finale van 1950: Maracanazo. Bij dit WK moest worden afgerekend met die spook uit het verleden – maar toen kwam Die Mannschaft langs. Nu is er het Mineirãzo.

Catenaccio, buffelstoot, tiki-taka, Geheimfavorit. Voetbal heeft zijn eigen taaltje. Waar komen al die begrippen vandaan? Elke dag schrijven we over een mooi voetbalwoord. Vandaag: het Braziliaanse trauma van 2014: Mineirãzo.

Dit WK moest Brazilië een nationaal trauma uitwissen. Dat hebben ze op een spectaculaire manier voor elkaar gekregen, zou je kunnen zeggen. Al zal het alleen maar meer pijn doen dat de 1-7 tegen Duitsland van gisteravond voortaan een andere zwarte bladzijde uit de nationale voetbalgeschiedenis, die van 16 juli 1950, overschaduwt.

Eén keer eerder werd er een wereldkampioen gekroond in het stadion waar dat zondag ook gebeurt, het Estádio do Maracanã in Rio. Dat was in 1950, het vierde WK en het eerste na de Tweede Wereldoorlog. Brazilië moest en zou dat jaar zijn eerste wereldtitel winnen. In de laatste wedstrijd, tegen Uruguay, was een gelijkspel genoeg (er was toen nog geen echte finale: er was een finalegroep van vier landen die tegen elkaar speelden en de winnaar daarvan werd wereldkampioen).

Brazilië, gezegend met een tot die dag superieur elftal, werd vooraf overal al als winnaar aangewezen. Jules Rimet, de bedenker van het WK en de man naar wie de wereldbeker vernoemd was, was zelfs al aan een speech begonnen om de Brazilianen te feliciteren.

Het Maracanã stroomde vol met 200.000 (!) toeschouwers die in het stadion, dat speciaal voor het WK gebouwd was, de wereldtitel zouden vieren. Negentig minuten voetballen en dan zou het zover zijn. En jawel, vlak na rust kwam Brazilië op 1-0. Het feest werd al gevierd, want nu moest Uruguay er twee maken.

Toch ging het mis. De gelijkmaker kwam in de 66e minuut en ongeveer tien minuten voor tijd maakte Alcides Ghiggia de 1-2. De 200.000 vielen stil.

Zelden zal een land zo kapot zijn geweest van een voetbalnederlaag. Uruguay kreeg de beker zonder noemenswaardige ceremonie uitgereikt, want niemand had eraan gedacht dat er iets in hun taal voorbereid moest worden. Volgens geruchten ontsnapte de Braziliaanse coach, Flavio Costa, in een vermomming het stadion. Keeper Barbosa zei vlak voor zijn dood in 2000 dat hij “een gevangenisstraf van vijftig jaar” had uitgezeten. En het wit-blauwe tenue waarin de wedstrijd gespeeld was, werd afgezworen en ingeruild voor het geel-groen dat we nu kennen.

Het nationale trauma kreeg een naam: Maracanazo. Tientallen jaren was het onderwerp taboe. Maar toen kwam het WK dit jaar weer naar Brazilië en moesten de spoken uit het verleden onder ogen worden gezien. Met één doel: eindelijk dat verlies rechtzetten. Afscheid nemen van het Maracanazo.

Totdat de elfde minuut aanbrak in de wedstrijd tegen Duitsland. En toen de 23e, de 24e, de 26e, de 29e. Brazilië huilde opnieuw dikke tranen, nu in het Estádio Mineirão in Belo Horizonte. Nu is er een Mineirãzo.

De animatie boven dit stukje is voor nrc.nl gemaakt door Funk-e - Explanimation.