Je bent een vrouw, dus minder goed

Twee aanklachten in de VS vorige week van vrouwen die zich gediscrimineerd voelen op de werkvloer. Hoe groot is de kans dat ze gelijk krijgen? En gebeurt dit ook in Nederland?

Illustratie Tomas Schats

Een bedrijf dat is opgericht door een 24-jarig meisje, dat zou niemand serieus nemen. Daarom werd de naam van Whitney Wolfe van de lijst met medeoprichters van Tinder geschrapt. Wolfe sleepte de directie van de populaire dating-app vorige week voor de rechter wegens discriminatie. Er zou ook sprake zijn geweest van seksuele intimidatie: een van de directeuren zou haar talloze ‘seksistische, racistische en anderszins ongepaste berichten’ hebben gestuurd.

Tegen de Amerikaanse zakenbank Goldman Sachs loopt een soortgelijke aanklacht. Volgens twee ex-werkneemsters verdienen vrouwelijke bankiers bij Goldman Sachs 21 procent minder dan hun mannelijke collega’s en zouden ze minder vaak en minder snel promotie maken. De klachten over de ‘jongensclubsfeer’ bij de bank dateren uit 2010, maar de vrouwen zijn nu weer in het nieuws omdat ze een class action willen aanspannen: een collectieve rechtszaak namens alle vrouwelijk medewerkers van de bank.

Hoe groot is de kans dat de vrouwen gelijk krijgen? En komen dit soort zaken eigenlijk ook in Nederland voor?

In Nederland lossen we het zelf op

„Het komt voor, maar over de gehele bevolking genomen is het aantal klachten gering”, zegt Ferdinand Grapperhaus, hoogleraar arbeidsrecht en advocaat bij Allen & Overy. Dat het hier minder vaak tot een rechtszaak komt, is omdat we in tegenstelling tot de Amerikanen geen ‘claimcultuur’ hebben: „In Nederland lossen dit soort conflicten zich op de werkvloer op. We constateren dat er een probleem is en vervolgens wordt het bespreekbaar gemaakt en aangepakt.”

In mei publiceerde de Sociaal Economische Raad onder leiding van Grapperhaus een advies over het tegengaan van discriminatie op de werkvloer. Daaruit bleek dat beeldvorming een van de voornaamste hindernissen is voor vrouwen binnen een bedrijf. Mindbugs, noemt Grapperhaus dit: „Bepaalde vooroordelen, bijvoorbeeld dat vrouwen minder in hun carrière willen investeren of fysiek minder sterk zijn waardoor ze dingen niet aankunnen.”

Of de aanklachten in de VS standhouden, hangt volledig af van de bewijslast, zegt hoogleraar Marc de Vos, die Amerikaans arbeidsrecht doceert aan twee Vlaamse universiteiten. Die bewijslast ligt in het Amerikaans recht minder bij de eiser: „Als er genoeg aanwijzingen zijn dat er iets mis is met de werksituatie is het aan de andere partij om dat te weerleggen.”

Als het alleen maar gaat om een verklaring van een paar individuen is dat niet voldoende, aldus De Vos. „Maar in de Goldman Sachs-zaak heeft de rechter bijvoorbeeld om beloningsadministratie van de bank gevraagd. Het kan heel goed zijn dat uit die data een patroon blijkt.” Hij acht de kans overigens klein dat er een zaak komt: „Goldman Sachs is op dit moment niet de meest populaire werkgever. Als zo’n zaak voor een jury komt, wordt het een soort loterij. Ik denk dat ze eieren voor hun geld kiezen en zullen schikken.”