Ja, het wordt oorlog

Het regent raketten uit de Gazastrook. Israël slaat hard terug met een nieuwe militaire operatie: Machtige Klif.Alles wijst op een nieuwe oorlog.

Inwoners van het Israëlische Nitzan zoeken dekking voor raketten die vanuit de Gazastrook werden afgevuurd. Foto Reuters

correspondent Israël

De codenaam die het Israëlische leger aan zijn militaire operatie heeft gehecht, de waarschuwingspamfletten die het over de Palestijnse bevolking van de Gazastrook uitstrooit, de propagandafilmpjes die Hamas produceert en natuurlijk de vele raketten die over en weer worden afgeschoten: alles echoot de kortstondige oorlog van november 2012 – en alles wijst op een nieuwe.

Onder de codenaam Machtige Klif (Hebreeuws: Tzuk Eitan) begon het Israëlische leger maandagnacht een nieuwe militaire operatie tegen de Palestijnse Gazastrook. Directe aanleiding is de rakettenregen die maandagavond over het zuiden en midden van Israël neerdaalde. Voor het eerst in twintig maanden eiste Hamas, dat de Gazastrook in feite regeert, de aanvallen op.

Sinds Hamas en andere Palestijnse groeperingen in Gaza na een korte oorlog in november 2012 een wapenstilstand met Israël sloten, zijn er wel vaker beschietingen over en weer geweest. Daarvoor hield Israël steeds Hamas verantwoordelijk, al wist het dat Hamas andere facties aan het staakt-het-vuren probeerde te houden: Hamas heeft geen belang bij een confrontatie met een militaire overmacht. Maar sinds de vorige oorlog kwamen er nooit zó veel raketten uit Gaza als de laatste tijd.

De aanleiding: de operatie op de Westelijke Jordaanoever

Voor de Palestijnen is de aanleiding de militaire operatie die Israël vier weken geleden begon op de Westelijke Jordaanoever, door Israël bezet Palestijns gebied, waar toen drie Israëlische tieners zijn ontvoerd. Hun dode lichamen werden vorige week teruggevonden.

Israël hield meteen na de ontvoering Hamas verantwoordelijk, de verdachten zouden lid zijn van Hamas. Israël greep de zoektocht naar de ontvoerden en hun ontvoerders aan om Hamas op de Westelijke Jordaanoever een klap toe te dienen. Het verrichtte ruim zeshonderd arrestaties, vooral Hamasleden.

Israël richt zijn pijlen weer vol op Hamas sinds die partij in april een akkoord sloot over een nieuwe regering met Hamas’ grote rivaal Fatah, die wordt geleid door de Palestijnse president Abbas. Israël, dat in een verenigd Palestina een bedreiging ziet, probeert de eenheidsregering op alle mogelijke manieren te saboteren. De Palestijnse eenheid was al behoorlijk wankel. Een oorlog, waarbij Abbas Hamas zal moeten veroordelen om in de gratie te blijven bij westerse donoren, is waarschijnlijk de doodssteek.

Israël moet ook waken voor zijn reputatie in het Westen. De vorige Gaza-oorlog en met name die daarvoor (2008/2009) kwamen het land op stevige internationale kritiek te staan. Mogelijk vertaalt het daarom nu operatie Machtige Klif in het Engels als Protective Edge (Beschermende Rand). Ook in 2012 heette de operatie in het Hebreeuws Amud Anan (Wolkkolom) en kreeg die voor het buitenland een lievere, defensievere naam: Pillar of Defense (Verdedigingszuil).

De Israëlische premier Benjamin Netanyahu moet ook oppassen voor zijn eigen parochie, en met name zijn politieke bondgenoten. Gisteren verbrak Avigdor Lieberman, minister van Buitenlandse Zaken en leider van de partij Israël Ons Huis, zijn lijstverbinding met Netanyahu’s Likud-partij, uit protest tegen de terughoudendheid waarmee Netanyahu Hamas zou aanpakken. Lieberman weet dat hij met zijn roep om het geheel platbombarderen van Gaza veel Israëlische stemmen kan winnen. Netanyahu zei gisteren dat het tijd was „om de handschoenen uit te trekken”.

Het Israëlische veiligheidskabinet besloot tot een beperkte escalatie van het geweld. Het leger heeft weliswaar duizenden reservisten opgeroepen, toch is Israël voorlopig niet van plan de Gazastrook binnen te trekken, zoals het in 2009 deed - met hevig bloedvergieten tot gevolg. In 2012 werden er wel 75.000 reservisten opgeroepen, maar trok Israël ook niet Gaza binnen.

Gevolg: de woede in bezet gebied wordt alleen maar groter

Een groot verschil met 2012 is dat er nu ook grote onrust bestaat in Israël en op de Westelijke Jordaanoever, vanwege de moord op de drie Israëlische tieners en op een Palestijnse tiener, vorige week. Bij Israëlische en Palestijnse demonstraties kwam het tot stevige rellen met de politie. Militaire actie tegen Gaza wakkert de woede onder Palestijnen in Israël en bezet gebied nog meer aan.

Israël houdt het dus voorlopig bij raketaanvallen vanuit de lucht en zee. Gisteren raakte het leger naar eigen zeggen ¬¬ruim 160 doelen in Gaza, waaronder huizen van zeven Hamas-kopstukken. Er zouden zestien Palestijnen zijn gedood, onder wie kinderen.

Volgens Hamas’ militaire vleugel heeft Israël met het bombarderen van huizen “alle roden lijnen overschreden”. Het dreigt met langeafstandsraketten. Meer dan 130 projectielen, voornamelijk mortiergranaten, werden gisteren vanuit Gaza op Israël afgevuurd. Drie haalde bijna Tel Aviv. De meeste projectielen kwamen in velden terecht. Ze verwondden twee Israëliërs.