Het kampioensshirt ligt in Woerden

Erebaan Het vaantje dat vanavond vlak voor de aftrap in beeld komt, is speciaal door een KNVB-begeleider naar Brazilië gevlogen en komt uit Woerden. In Woerden wordt de merchandising van Oranje gemaakt.

Sinds vijftien jaar maakt een bedrijf in Woerden de vaantjes voor Oranje die worden uitgewisseld met de tegenpartij. Die van vanavond landt nu in Brazilië.Foto Maarten Hartman

Direct nadat Oranje vanavond Argentinië verslaat en zeker is van een finaleplek, zal Roland Heerkens (65) zijn telefoon pakken. ‘Jongens, ik zie jullie tussen 6.00 en 7.00 uur op kantoor’, stuurt hij dan naar Whatsapp-groep ‘FC Badge’, de chat van zijn bedrijf Badge Groep.

Heerkens is al bijna veertig jaar ‘merchandiser’, een titel die hij voor zichzelf bedacht. Hij is groot in Nederland als het om voetbalproducten gaat. De oranje T-shirts van Nike met namen op de rug zijn de grootste hit, daarvan worden er via Heerkens site voetbalshop.nl jaarlijks 25.000 tot 50.000 verkocht.

In Heerkens werkkamer hangen ingelijste ‘misdrukken’ van voorgaande EK’s en WK’s. Zoals het shirt met daarop de tekst: ‘Nederland World Champion 2010’. Dat ging na de nederlaag tegen Spanje dus niet door. De Van Persie-shirts zijn dit jaar het populairst. Die van Depay maken een opmars.

Morgenochtend worden er in Heerkens pand in Woerden de bestellingen afgedrukt en de namen en rugnummers op de shirts gedrukt.

De opgerolde vaan

Er is een erebaantje waar Heerkens dezer dagen ook druk mee is: het maken van het vaantje. Zeg maar gerust ‘vaan’, het is groter dan een A4. Voor iedere wedstrijd overhandigt de aanvoerder van het voetbalteam er een aan de tegenpartij. Het is volgens Heerkens al honderd jaar een traditie om zo’n souvenir te geven.

Zaterdag tegen Costa Rica ging het zo: Van Persie komt met de vaan de tunnel uitgelopen, het veld op. Heerkens is trots. Maar er gebeurt iets geks. Persie rolt de vaan op, steekt hem in zijn kontzak of tussen de band van zijn broek – dat kun je niet goed zien. Hij heeft zijn handen nodig om een papier vast te houden, waarvan hij voorleest dat het Nederlandse team tegen racisme is. Op precies die vaan had een paar dagen eerder iemand in een pand op het Woerdense industrieterrein de namen van de twee landen geborduurd. Daarna was het, onder begeleiding van een afgevaardigde van de KNVB, naar Brazilië gevlogen. Een duur ding om zomaar op te rollen. „Maar ik ben waarschijnlijk de enige die dat heeft gezien”, zegt Heerkens.

Heerkens, zoon van een muziekpedagoog en een zakenvrouw, is een rasondernemer. „Dit jaar heeft iedereen het over dat vaantje”, zegt Heerkens, „er staan hier ineens fotografen en cameraploegen op de stoep. Geen idee waarom, we maken ze al vijftien jaar.” Door de aandacht denkt Heerkens eraan om een kleinformaat vaantje te gaan maken nadat Nederland wereldkampioen is. Als het mag van de KNVB, natuurlijk.

Zo is Heerkens. Altijd innoveren, bovenop de trend zitten. Gevraagd naar waarom hij nog geen groen T-shirt met ‘Tim Krul’ erop heeft, belt hij meteen met het hoofd inkoop van zijn bedrijf, hij heeft zestig man in dienst. Het keepershirt blijkt door Nike niet te worden aangeboden voor de consument. „Anders hadden we er zeker vijfhonderd of zeshonderd verkocht”, zegt de inkoper aan de telefoon.

De vaan waar Nederland – Argentinië op staat, moet deze ochtend in Brazilië zijn aangekomen, dinsdag is het samen met een KNVB-begeleider naar São Paulo gevlogen. Dat is volgens Heerkens niet omslachtig. Zo’n vaan maken is een ambacht, daar kun je niet zomaar een onervaren naaister op zetten.

John Travolta-buttons

Voordat de Badge Groep groot wordt in voetbalmerchandise, houdt Heerkens zich bezig met Hollywoodsterren.

Het is 1978 en Heerkens is in het Hilton Hotel in New York. Hij ligt languit in de lobby, waar hij straks moet slapen. In de stad is een stroomstoring waardoor iedereen een beetje gevangen zit. Hij bladert in het tijdschrift Money en zijn oog valt op een advertentie voor Badge a minute, een buttonmachine. ‘Dit is handel’, schiet het door zijn hoofd. Met zijn eerste creditcard bestelt hij het apparaat. Hij begint met buttons van John Travolta, Olivia Newton John en ET.

Making your own butttons is like printing your own money, is de slogan van Badge dan, eerder een boodschap aan Heerkens zelf, dan aan de koper.

Heerkens stapt over van sterren naar voetbal aan het einde van de Beverly Hills 90210-hype in de jaren negentig. Hij zorgt ervoor dat Nederlandse fans T-shirts en buttons met afbeeldingen van Luke Perry en Jason Priestley kunnen kopen. „De mensen stonden in de rij voor de deur hier. Schreeuwend, met geld in hun handen. We verkochten in Europa honderdduizend shirts per maand.” In een interview met De Telegraaf, in 1994, zegt Heerkens dat hij last heeft van concurrentie van ‘de Indiase maffia’; zij maken ook shirts, maar zonder zoals Heerkens de rechten te kopen. De nacht na publicatie brandt zijn Woerdense pand helemaal af. We zijn teruggepakt, denkt Heerkens. Dat blijkt niet het geval, maar alle Beverly Hills-spullen zijn in rook opgegaan. Symbolisch, de brand valt samen met het einde van de Beverly Hills-hype. Heerkens stopt meteen helemaal met Hollywood-merchandise. „Hypes werden moeilijker om te bepalen: we kregen meer netten op televisie en daarna kwam het downloaden.’’

Heerkens werkt daarna samen met de Eurovision Song Contest, Amerikaanse sportbonden, de KNVB, de Champions League, de UEFA en de FIFA.

Hij begint in de jaren negentig een webwinkel voor voetbalspullen, terwijl bijna niemand dat dan nog doet. Badge richt zich nu alleen nog op voetbalproducten.

Zondag, na de finale, gaat het net zoals tijdens ‘ons’ EK in 1988. Donderdag krijgen winkels waar Heerkens aan levert het ontwerp voor het kampioensshirt te zien, dat is net af. Zondagnacht wordt het shirt meteen getoond op voetbalshop.nl. ’s Nachts wordt er gedrukt. Dinsdagmorgen, op dag van de huldiging, liggen de shirts in de winkel en op de deurmat van online bestellers. Of niet.