De strategie achter winstwaarschuwingen

FFM39 - 20021211 - FRANKFURT, GERMANY : Stockbroker Dirk Mueller looked frustrated as the German share index (DAX) slipped under the 4000-point mark in Frankfurt, Germany, 26 June 2002. EPA PHOTO DPA WERNER BAUM Foto ANP

Na een relatieve stilte op de beurs begint volgende week het cijferseizoen weer. En hoe. De afgelopen dagen kwam het ene na het andere grote Nederlandse bedrijf met een winstwaarschuwing. Air France-KLM gaat toch niet de 2,5 miljard euro halen. Bouwbedrijf BAM verwacht een min van 75 miljoen. Philips ontslaat een bestuurder.

Waarom nu? En wat is de beste manier? Vijf vragen over de strategie achter de winstwaarschuwing.

Waarom geven bedrijven een winstwaarschuwing?

Omdat ze hun belofte niet kunnen nakomen. Zo voorspelde KLM eerder over heel 2014 een brutowinst van 2,5 miljard euro. Door omstandigheden (overcapaciteit, een tegenvallende vraag naar vracht, ruzie met Venezuela) verwacht de luchtvaartmaatschappij inmiddels dat het niet meer dan 2,3 miljard euro zal worden.

De wet schrijft voor dat beursgenoteerde bedrijven zo’n substantiële tegenvaller “onverwijld openbaar moeten maken”. Wat door de Autoriteit Financiële Markten (AFM) wordt vertaald als: “zo snel als redelijkerwijs mogelijk”. Met echt slecht nieuws mogen ze dus niet zomaar wachten tot de presentatie van de kwartaalcijfers.

Is het toeval dat er nu zo veel tegelijk zijn?

Niet helemaal. Het einde van het tweede kwartaal is typisch zo’n moment waarop winstwaarschuwing worden geven. Om de simpele reden dat er na het eerste kwartaal vaak nog te vroeg is om de verwachtingen al op bij te stellen. Misschien was de winter streng, viel Pasen net ongelukkig.

“In het tweede kwartaal kan een bedrijf dat nog goedmaken”, zegt Quirijn Mulder, analist bij ING. Lastiger wordt het als ook dan de verwachtingen niet worden gehaald. Bij een klein verschil hoeft er niet meteen een persbericht uit. “Maar als het eerste half jaar echt tegenvalt en een bedrijf doet niets, wordt de klap alleen maar harder.”

Wat is het beste moment?

Hoe eerder, hoe beter. “Zodra duidelijk is dat de resultaten erg afwijken van de eigen verwachtingen of die van analisten, moet dat beeld worden bijgesteld”, zegt Jos Versteeg, analist bij Theodoor Gilissen. Niet zozeer om een koersval te voorkomen (“dat gebeurt toch wel”), maar verdere imagoschade.

“Je wilt beleggers niet het idee geven dat je als management de boel hebt laten versloffen”, zegt Versteeg. Dat je de tegenvallende resultaten niet hebt zien aankomen. Niet tijdig hebt ingegrepen.

“Kijk naar BAM. Vorig jaar zei de topman nog dat er geen grote verliezen meer zouden aankomen. Nu is hun hele resultaat verdwenen.”

Wat zet je erin en wat vooral niet?

“Hoe eerlijker je bent, hoe beter”, zegt Corné van Zeijl, analist bij ACTIAM. Dus niet alles klakkeloos op externe factoren afschuiven.

“Bodemonderzoeker Fugro verwees onlangs bij de tegenvallende cijfers over het eerste kwartaal bijvoorbeeld naar het slechte weer. Maar bij hun concurrenten zag je daar niets van terug. Dat is niet goed voor je geloofwaardigheid.”

Wees duidelijk over wat er is misgegaan. Of, zoals de AFM tipt: “Maak er geen zoekpuzzel of rebus van”. En kom met concrete oplossingen. Zoals Philips, die bekend maakte de topvrouw van de slecht presterende divisie Healthcare te hebben ontslagen. “Daarmee creëer je vertrouwen bij beleggers. Dat zie je terug in de koers.”

Hoe kun je winstwaarschuwingen voorkomen?

Door vaag te zijn over de winstverwachting. Of er helemaal geen te geven. Wat volgens de AFM (tot hun ongenoegen) steeds meer beursgenoteerde bedrijven doen. Met name sinds de bankencrisis. “Veel bedrijven zijn toen onderuit gegaan”, zegt ING-analist Mulder.

“Na de val van Lehman Brothers, was er een enorme denial. Bedrijven merkten er naar eigen zeggen niets van. Niet meteen, nee. Maar een paar maanden later, rond het vierde kwartaal, klapte de boel in elkaar.”

Een bedrijf dat vooraf heeft gesproken over een “lichte stijging” in plaats van “vijf miljoen extra omzet”, gaat minder hard onderuit als dat uiteindelijk tegenvalt. Al lopen beleggers daar wel minder warm voor.